Kalkan Balığı Av Yasağı Dönemi Başladı

Ortalama bir dişi kalkan balığı 8-10 milyon adet yumurta döker. Dişiler, kendi büyüklüğüne göre 10 milyon ila 15 milyon adet yumurta bırakabilir. Bu sayı balığın boyu ve ağırlığına göre değişir. Daha büyük ve yaşlı dişilerde (örneğin birkaç kilo ve üzeri) yumurta sayısı artar. Fecundity (yumurta verimi) balığın büyüklüğüyle doğru orantılıdır.

Kalkan balığı popülasyonu, aşırı avlanma nedeniyle son yıllarda hassas bir noktaya gelmiştir. Türkiye'de kalkan balığı için avlanma alt sınırı genellikle 45 cm’dir. Bu boyun altındaki balıkların avlanması ve satılması yasaktır. Üreme dönemi olan 15 Nisan - 15 Haziran tarihleri arasında her türlü kalkan avcılığı yasaklanır. 

İşte kalkan balığı hakkında bilmeniz gereken detaylar:

Fiziksel Özellikleri

Kalkan balığını diğer yassı balıklardan ayıran en belirgin özellik, vücudunun üst tarafındaki sert, kemiksi düğmelerdir.

• Vücut Yapısı: Şekli bir kalkanı andıracak şekilde yuvarlak ve yassıdır.

• Gözler: Diğer yassı balıklarda olduğu gibi her iki gözü de vücudunun üst (genellikle sol) tarafında bulunur.

• Renk ve Kamuflaj: Üst tarafı kumlu, kahverengi veya gri tonlarındadır ve bulunduğu zemine göre renk değiştirme yeteneğine sahiptir. Alt tarafı ise tamamen beyazdır.

• Boyut: Ortalama 40-50 cm boyundadır, ancak nadiren 1 metreye ve 10-15 kg ağırlığa ulaşan dev örneklerine rastlanabilir.

Yaşam Alanı ve Davranış

Kalkan, tipik bir dip (dipsel) balığıdır.

• Derinlik: Genellikle 20 ila 100 metre derinlikteki kumluk, çamurluk veya taşlık bölgelerde yaşar.

• Beslenme: Etçildir. Kumun altına gizlenerek küçük balıkları (özellikle mezgit, istavrit), yengeçleri ve karidesleri avlar.

• Mevsimsel Hareketler: Kışın derin sulara çekilirken, ilkbaharda üremek için kıyı sularına yaklaşır.

Mutfak kültürümüzde kalkanın yeri oldukça özeldir. Eti beyaz, sıkı ve oldukça yağlıdır.

• En İyi Zaman: En lezzetli olduğu dönem Ocak, Şubat ve Mart aylarıdır.

• Pişirme Yöntemleri:

  • Kalkan Tava: Dilimlenmiş (genelde "lokum" şeklinde) kalkanın mısır ununa bulanarak kızartılması en popüler yöntemdir.

  • Kalkan Izgara: Özellikle iri kalkanların şişe dizilerek veya ızgara teli üzerinde pişirilmesi önerilir.

  • Kalkan Tandır: Fırında bütün veya parçalı şekilde pişirilen ağır bir lezzettir.

• Önemli Detay: Kalkanın en lezzetli yerlerinden biri, balığın çevresindeki jelatinimsi dokuya sahip olan yüzgeç kenarlarıdır. Ayrıca derisindeki kemiksi düğmeler, balık pişirilmeden önce veya servis sırasında ayıklanır.

Ek Bilgiler

• Yumurtalar pelajik (su sütununda yüzen) tiptedir ve erkek balık tarafından döllenir.
• Bir gram yumurta yaklaşık 900 adet yumurta içerir (yetiştiricilik çalışmalarında kullanılır).
• Yetiştiricilikte ise anaç dişilerden kg başına 300.000 - 510.000 yumurta elde edilebildiği belirtilir (bu, toplam doğal verimin bir parçasıdır ve birden fazla sağımla ilgili olabilir)

Biliyor muydunuz?

Kalkan balığının pulları yoktur; vücudundaki o sert düğmeler pul yerine geçen savunma mekanizmalarıdır. Satın alırken balığın gözlerinin parlak, solungaçlarının kırmızı ve derisinin gergin olmasına dikkat etmelisiniz.

Balık Haber Merkezi - Özden Aydın Şimşek - Adnan Kasapcı