Programın konuğu sözkonusu alanlarda yaptığı başarılı çalışmalarla da tanınan İstanbul Üniversitesi Su Bilimleri Fakültesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Şafak Ulusoy oldu. Doç. Dr. Şafak Ulusoy, yürüttüğü araştırma ve çalışmalar çerçevesinde toplumun deniz ürünleri tüketim alışkanlıkları, ton balıkları ve özellikle yetiştiricilik yoluyla elde edilen midyeleri sağlık açısından değerlendirdi. 

Deniz Ürünleri Tüketimi oldukça düşük ve bunun en önemli sebebi bilinçlendirme eksikliği

Balık tüketimi konusunda oldukça geride olduğumuzu ifade eden Doç. Dr. Şafak Ulusoy "Biz zaten balık yiyen bir ülke değiliz. 3 tarafı denizlerle çevrili bir coğrafyada yaşayıp balık tüketiminde ortalama 6 kilo seviyesinde kalmak pek anlaşılır bir durum değil. Avrupa Birliği ülkelerinde kişi başı yıllık balık tüketimi 25 kiloyken bu durum Japonya'da belli bölgelerde 90 kilo seviyelerine kadar çıkabiliyor. Toplumumuzun balık tüketimi konusundaki isteksizliğinde ne yazık ki medyada genel olarak olumsuz haberlerin yer alması önemli rol oynuyor. Bu noktada güvenilir otoritelerin açıklamaları ile birlikte tüketicinin doğru bilgilendirilmesi ve bilinçlendirilmesi oldukça önemli" diyerek sözlerine devam etti.

Ton balığı : Çocuklar, hamile ve emziren kadınlar doktor kontrolünde tüketmeli

36 ülkeden 222 farklı ton balığı konservesi örneğini incelediklerini belirten Doç.Dr.Şafak Ulusoy, ton balığı konservelerinde bulunan cıva ve arsenik değerleri sebebiyle yetişkin bir bireyin haftada 120 gramdan (bir büyük kutu) fazla ton balığı konservesi yememesi gerektiğinin altını çizdi. Ergenlik çağındaki çocuklara ton balığı tüketmelerini önermeyen Doç.Dr.Şafak Ulusoy, hamilelerin ve emzirme dönemindeki annelerin ise doktorlarına danışarak ton balığı tüketmelerini tavsiye ederek sözlerine şöyle devam etti "Ton Balığı, hamile ve emziren kadınlar ile ergenlik çağına gelmemiş çocukların tüketimi için risk barındırmaktadır. Bunu dünya sağlık otoriteleri açıklıyor. Doktorlarına danışarak tüketebilirler. Bu arada çocukların omega-3 için ille de ton balığı yemesi gerekmiyor. Diğer balıklardan da bu ihtiyaç karşılanabilir. Eczanelerden gidip omega-3 katkıları almaktansa balıkçıdan balık alıp tüketmek daha faydalıdır.

Gençler ve yetişkinler için haftada 120 gramlık yani büyük boy bir kutu ton balığı tüketiminde herhangi bir risk bulunmamaktadır. Ancak bu değerlerin üzerindeki tüketimde risk yer alıyor. Büyük balıkların küçük balıklarla tüketilmesinde fayda var"

Yetiştiricilik Yoluyla Üretilen Midyeler Tüketilebilir

Midye konusunda önemli açıklamalarda bulunan Doç. Dr. Şafak Ulusoy "Toplumumuz midye dolmayı seviyor ve midye tüketmekten hoşlanıyor. Ülkemizde 200'den fazla midye çiftliği yer almaktadır. Bu midye çiftliklerinin sayısı artıyor.

Midyeleri özellikle çiftlik midyeleri açısından değerlendirdik ve aldığımız sonuçlar oldukça iyi. Yani çiftlik midyesinde ağır metal riski çok az seviyede ve sular çok temiz. Bu midyeler %100 güvenli bir şekilde tüketilebilir.

Ülkemizdeki midye çiftliklerinden örnekler alarak incelemeler yaptık ve sonuçlar risk taşıma

Yalovada kıyısındaki bazı bölgelerde endüstriyel kirlilik sebebiyle o bölgeden alınan midyelerde ciddi ağır metal riski var. Midye tüketiminde en önemli konu, midyenin nereden alındığıdır. Güvenilir yerlerden, muhatap bulunamayan yerlerden su ürünleri satın almak doğru değil. Tüketicilerimize özellikle güvenilir yerlerden alışveriş yapmalarını ve iyice pişirmeden tüketim yapmamalarını öneriyorum" diyerek sözlerini sonlandırdı.

Podcast olarak dinlemek için Tıklayınız

Video olarak dinlemek için Tıklayınız

Balık Haber Merkezi 

Aydın Delice yarımadasında bu sene kapılarını açan Anda Barut Collection'ın ev sahipliğinde, otelde konaklayan yabancı konuklara Türk mutfağını ve Türk şefleri tanıtmak amacıyla düzenlenen "Kadın Şeflerle Lezzet Buluşması" programının üçüncüsünde, şef Çiğdem Alagök, konuklarına, balık menüsünden özel yemekler tattırdı.

Tadım sonrası AA muhabirine, kariyeri ve Türk gastronomisine ilişkin açıklama yapan şef Alagök, Yeditepe Üniversitesi Gastronomi ve Mutfak Sanatları Bölümü'nden 2007'de mezun olduğunu, pazarlama yüksek lisansının ardında 2005'te Ritz Carlton'ın mutfağında başladığı aşçılık serüveninin farklı otel ve Türk Hava Yollarındaki çalışmasının ardından devam ettiğini söyledi.

İstanbul Bilgi Üniversitesinde gastronomi alanında 8 yıldır ders verdiğini, gastronomiye artan ilgiden mutlu olduğunu ifade eden Çiğdem Alagök, "Mutfakta yemekleri ve teknikleri birebir öğrenciye öğretmek gerekiyor. 40 kişilik sınıflar oluyor. Gastronomi aslında maliyetli bir bölüm. Türkiye'de gastronomi bölümlerinde kontenjanların azaltılması lazım." şeklinde konuştu.

Balık üzerine çalışmayı ve yeni tatlar çıkarmayı sevdiğini belirten Alagök, bugün Türk mutfağında özellikle evlerde balığın istenilen seviyede kullanılmadığını belirtti. Şef Alagök, şöyle devam etti:

"Osmanlı ve İstanbul menülerine de baktığımızda eskiden balık, hem restoranlarda hem de evlerde daha çok soğuk başlangıç olarak kullanılıyordu. Ana yemek kısmında ise daha farklı tariflere rastlayabiliyoruz. Bugün 'balık pişirelim, yiyelim' diyen aileler azaldı. Balığı kızartmayı seviyoruz ama omega-3 değerleri kızartmayla gidiyor. Buğulamada besin değerleri korunuyor. Teknikleri doğru kullanmalıyız."

-"Kırmızı benekli alabalığa ulaşamıyoruz"

Balıkta farkındalığın artması gerektiğine dikkati çeken Çiğdem Alagök, "10 sene sonra belki balık bulamayacağız. Gökkuşağı alabalığı ve kırmızı benekli alabalık çok değerli ama özellikle kırmızı benekli alabalığa ulaşamıyoruz. Menümde yer alan Bafa Gölü'nden çıkan yılan balığının tanıtımı noktasında sorun var. Rağbet görmeyince yetiştirmeleri az oluyor." değerlendirmesini yaptı.

Şef Alagök, denizlerde kuralların kalın çerçevelerle konulmasını isteyerek, balıkçılara desteklerin sağlanması ve balığa uygun avlanmanın kontrol edilmesi gerektiğini vurguladı.

- "Yöresel yemekleri bölge tanıtımları ile ortaya çıkarmalıyız"

Alagök, Türk mutfağı ve Osmanlı mutfağı restoranlarının her geçen gün arttığını, tencere ve sulu yemeklerin sunumunda 10 yılda iyi bir noktaya gelindiğini vurgulayarak, "Türk mutfağında pazarlamadan ziyade bazı yemeklerde sahip çıkılma noktasında sorun yaşanıyor. Ev yemekleri bizim damak tadımıza uygun olduğundan onu yurt dışında pazarlayamayız. Salça, yoğurt kullanımı yurt dışındaki misafirlere farklı geliyor. Yöresel yemekleri bölge tanıtımları ile ortaya çıkarmalıyız. Türk mutfağı çok geniş çünkü. Çay bile başlı başına bir başlık. Ülkemizde bölgelerin ürün bazlı tanıtımı yapılmalı." diye konuştu.

Şef Çiğdem Alagök, küresel iklim değişikliği nedeniyle balık göç yollarının da artık değiştiğini ve bunun gelecekte artacağını belirtti.

Küresel ısınma nedeniyle balıkların ya göç edeceklerini ya da form değiştireceklerini ifade eden Alagök, "Denizlerin ısınması nedeniyle balıkların yağ ve tuz oranları değişecek. Bu da pişirme tekniklerini de bir miktar değiştirecek." dedi.

Türkiye'de ürünlerin yapısının da bozulduğuna dikkati çeken Alagök, şunları kaydetti:

"Domatesler, biberler plastik gibi oldu. Tarım ve hayvancılıkta sağlıklı ürünlerin üretilip gastronominin bu ürünlere sahip çıkması lazım. Gastronominin gelişmesi için tarımın iyileşmesi lazım. Çok fazla coğrafi işaretli ürünümüz var. Mesela Çanakkale'ye ait olan Ezine peynirini yapmak için Anadolu'dan süt taşımamamız lazım. Bunun için de orada tarım ve hayvancılığın gelişmesi gerekiyor."

AA

Zengin deniz ürün çeşitliliğiyle bilinen Karaburun'da, beş çeşidi bulunan kefal balığının bölgede "topan kefali" olarak bilinen türü hem lezzeti hem de bottarga üretimi için tercih ediliyor.

Bottarga, dişi (topan) kefal balığının yumurta kesesi özenle çıkarılıp geleneksel yöntemlerle işlenerek hazırlanıyor.

Otel ve restoran şefleri ile bölge halkı kefal balığını, hem lezzetini tatmak hem de zengin besin değeri bulunan yumurtalarından bottarga hazırlamak için tercih ediyor. Yerel ve ulusal pazarlarda ilgi gören bottarganın üretim süreci özen ve sabır gerektiren bir süreçten oluşuyor.

Geleneksel yöntemlerle rüzgarda ya da güneşte kurutma tercih edilirken, işletmelerde kurutma dolapları kullanılıyor. Kurutulmuş bottarga, uzun süre dayanması için balmumuyla kaplanıyor. Bu yöntemle yumurtaların havayla teması kesilerek bozulması engelleniyor.

Bottarga, ince dilimler halinde kesilerek ya da rendelenerek makarna ve salataların üzerine serpiştiriliyor. Zengin aromasıyla öne çıkan bu lezzet, zeytinyağıyla atıştırmalık olarak da tercih ediliyor.

Tarihi lezzet bottarga, yerel ekonomiye katkı sağlamasının yanı sıra Akdeniz mutfağını keşfetmek isteyenler için de seçenek.

Şef Okan İlgüz, AA muhabirine, bottarga için önce dişi topan kefalinin yumurta kesesinin özenle çıkarılarak tuzla kaplandığını anlattı.

Tuzlanma süresinin üreticinin yöntemine göre değişiklik gösterdiğini belirten İlgüz, "Yumurtalar çıkarıldıktan sonra tuzda bekletme, tuzlanmasından sonra buz dolu kasede kanının akıtılması ve ardından kurutulma işlemlerinden sonra misafirlerimize sunuyoruz." dedi.

İlgüz, bottarga yapımının deneyim ve ustalık istediğini, her aşamasının özenle yapıldığını, denizin iyot kokusunu sevenler için vazgeçilmez bir lezzet olduğunu sözlerine ekledi.

- "Binlerce yıllık gelenek devam ediyor"

Arkeolog ve Gıda Mühendisi Doç. Dr. Ahmet Uhri de kefal avcılığı ve bottarga üretiminin Akdeniz'de binlerce yıldır sürdüğünü ifade etti.

Kefalin tatlı suyun tuzlu suya karıştığı nehir ağızlarında Akdeniz'in hemen hemen her bölgesinde dalyan avcılık yönetimle avlandığını aktaran Uhri, "Balıkçılar geleneksel yöntemlerle yakaladıkları balıkların yumurtalarını çıkararak tuzlayıp, kurutarak bal mumuyla kaplıyorlar. Bu sayede yumurtalar uzun süre dayanabiliyor. Burada önemli olan kefalin bolluğu; yumurtası en büyük olan ve zengin besin değerleriyle ticari anlamda da en fazla gelir getiren kefal yumurtası tercih ediliyor." şeklinde konuştu.

- "Zamanımızın çoğu balığın geçişini gözlemekle geçiyor"

Karaburunlu balıkçılar da kefal avcılığında geleneksel bir yöntem olan çökertme dalyan yöntemiyle bölgenin deniz kültürünü yaşatıyor.

Kefal avcısı Ali Saraç, 32 yıldır Karaburun'da çökertme dalyan yöntemiyle babasından öğrendiği balıkçılık mesleğini sürdürüyor.

Ali Saraç, Kömür Burnu'nda denizin yaklaşık 30 metre yükseğindeki kayalıklara kurduğu kulübesinde eşi Hayal Saraç ile denizin yüzeyinden geçişini gözlemledikleri kefalleri avlayarak geçimini sağlıyor.

Tekneyle her sabah denizin dibine çökertme ağı seren Saraç, kulübesinden balıkların geçişini izlediklerini, ağın üzerinden geçen balıkları ağı yukarıya kaldırıp avladıklarını anlattı.

Bölgeye özgü topan kefali avının ağustosta başlayıp 15 Ekim'de sona erdiğini kaydeden Saraç, "Zamanımızın çoğu balığın geçişini gözlemekle geçiyor. Gözlemek çok zor bir iş, buradan 7-8 saat denize bakmak cidden çok zor. Şu anda balığa bakıyorum mesela, arkamı döndüm bir bardak çay koydum, balık geçti, bütün günüm gitti. Bu yöntemde hızlı olmak zorundasınız." ifadelerini kullandı.

AA

Saathane Meydanı'nda balıkçılık yapan Dündar Kırbaş, AA muhabirine, olumsuz hava şartları nedeniyle balıkçıların av için denize açılamadığını söyledi.

Kırbaş, bu durumun balık fiyatlarına yansıdığını ifade ederek, "Balığın azalması da bu duruma etki ediyor. Olumsuz hava olmasaydı palamut 150 değil de yine 100 lira olacaktı. Şu an hem havanın etkisi hem de balığın azalmasıyla fiyatlar biraz yükseldi. Balıkçılar şu an denize açılamıyor." dedi.

Av sezonunun başında palamudun tanesinin 50 liradan satıldığını, daha sonra 70-80'i gördüğünü, şu an ise 130 ile 150 lira arasında satıldığını belirten Kırbaş, "Balıkta irileşme de var. 50 liraya sattığımız balığın şu an iki katı. Yani 400 gramdı balık, şu an 800-900 gram oldu." diye konuştu.

Balıkçı Halit Bayrak da balığın azalması nedeniyle fiyatların arttığına işaret ederek şunları dile getirdi:

"Biz fiyatları yükseltmiyoruz. Kayıklar kötü hava şartları nedeniyle denize açılamadığı için balık az çıkıyor. Bu palamut bir ay daha çıkar nasip olursa. Bütün balık fiyatlarında artış var. Mezgit 150, barbun 100 lira, fiyatlar bu aralar biraz yüksek. Hamsi inşallah önümüzdeki ay çıkar."

Vatandaşlardan Nail Aytekin, "Balık çok pahalı,150 lira, 50 liraya almıştım en son. Şimdi bakıyoruz, nasıl alacağız. Yirmi gün önce 50 liraydı. Alamayız bu fiyatlara." şeklinde konuştu.

Günay Birvar ise "Fiyatlar parası olana iyi ama parası olmayana kötü. Balık az çıktığı için fiyatların arttığı söyleniyor. Balığı çok severiz. Eşim de balıkçı. Mecbur alıyoruz." ifadelerini kullandı.

AA

Geçen yıl Türk Patent ve Marka Kurumunca (TÜRKPATENT) coğrafi işaret belgesiyle de tescillenen, kente özgü sezonun ilk lakerdaları, kavanozu 1200 liradan tezgahlarda satışa sunuldu.

Balıkçı İbrahim Gündoğdu, AA muhabirine, palamut bolluğunun yaşandığı bir dönemde lakerda yapımına erken başladıklarını söyledi.

Palamudun bol olmasının lakerda fiyatlarını da olumlu etkileyeceğini düşündüklerini vurgulayan Gündoğdu, "Şu an yeni yaptığımız lakerdaları geçen yılın fiyatından satmaya başladık. Çünkü palamut fiyatları düşük seviyelerde." dedi.

Gündoğdu, lakerdanın her zaman için özel alıcıları olduğuna dikkati çekerek, "Lakerdaya her zaman ilgi bir hayli fazla oluyor. Bu yıl da palamut bolluğuyla birlikte talepler var. Biz de o nedenle yapımına erken başladık. Hazırladığımız sezonun ilk lakerdalarını da tezgahlarımızda satışa sunduk." diye konuştu.

AA

Şirketten yapılan açıklamaya göre, Metro Türkiye, kültür balıkçılığı alanında sürdürülebilirlik çalışmalarına devam ediyor.

Şirket, Bodrum'da düzenlenen etkinlikte baş aşçıları bir araya getirdi. Gastronometro şefleri tarafından hazırlanan özel menü, yeni sezon balıklarıyla çiftlik balıklarını bir araya getirerek gerek lezzeti gerekse çeşitliliğiyle sektöre ilham oldu.

Yeme-içme sektöründeki iş ortaklarına sevkiyat alanında sundukları hizmet ağını, günden güne geliştiren şirket, Ege Bölgesi'nde depolama alanlarını genişleterek hizmet kapasitesini artırmaya devam ediyor.

Şirket, İzmir'den sonra Bodrum depo yapılanmasını 700 metrekare büyüterek 2 bin 200 metrekareye ulaştırdı. Donuk depolama kapasitesindeki artışla palet sayısı 300'den 700'e çıkarılarak aynı anda depolanabilen donuk ürün miktarı 420 tona ulaştı.

Günlük 90 ton olan operasyon kapasitesi ise 200 tona yükseltilirken depo yapılanmasının genişlemesiyle beraber sağlanan kapasite artışıyla bölgedeki ekiplerin hem sayısı hem de yetkinliğini artmış oldu.

Kumaşa baskıyla sunulan menüde Metro Premium balıklar farklı tekniklerle sunulurken, istiridye, karides, ahtapot gibi deniz ürünleri yaratıcı sunumlarıyla hem damaklarda hem de hafızalarda iz bıraktı.

- "Sertifikalı üreticiler ve kooperatiflerle birlikte çalışıyoruz"

Açıklamada görüşlerine yer verilen Metro Türkiye Kurumsal İletişim ve Kamu İlişkileri Müdürü Aslı Duran, sürdürülebilirlik odaklı çalışmalarıyla denizlerdeki ekosistemi korumak adına 2010'dan bu yana sektöre öncülük eden birçok projeye imza attıklarını belirterek balığı yalnızca ticari bir ürün olarak değil, gelecek nesillere bırakılması gereken bir değer olarak gördüklerini aktardı.

Sürdürülebilir balıkçılığı sağlamak adına, lüferi koruma altına alan, palamutların göç yollarını belirleyen, kaynağından itibaren izlenebilirlik sağlayan ve kültür balıkçılığını geliştiren birçok projeyle denizlerdeki yaşama ve sürdürülebilir balıkçılığa katkı sağladıklarına dikkati çeken Duran, "Denizlerde daha çeşitli ve daha bol balık olması amacıyla öncelikli olarak ekosistemdeki türleri korumak amacıyla çalışmalar yürütüyoruz. Bunun için sertifikalı üreticiler ve kooperatiflerle birlikte çalışıyoruz." ifadelerini kullandı.

Duran, hayvan refahını tesis ettiklerine işaret ederek, balıkların yaşam alanlarından beslendiği yeme kadar tek tek takip ettiklerini kaydetti.

Yalnızca güvenilir kaynaklardan tedarik ettiğimiz balıkları, reyonlarına taşımadan önce 161 parametrede kalite analizlerinden geçirip tüketicilerle buluşturduklarını vurgu yapan Duran, "Sürdürülebilir balık projelerimizden yola çıkarak 'Bir Tabak Yarını Değiştirebilir mi?' sorusuyla hem lezzetli hem de sürdürülebilirliği destekleyen balık sofraları için ilham vermek istedik." açıklamasını yaptı.

Gastronometro Yönetici Eğitmen Şefi Murat İlke Özipek de mevsimselliğin ve Türk mutfağının yorumlanmasının kendileri için çok önemli olduğuna işaret etti.

Ürünlerin özünü, ana lezzetini değiştirmemeye dikkat ettiklerini aktaran Özipek, "Bizim için bir tabakta üç bileşen var: Lezzet, yerellik, güvenirlik. Bugün de balıkların modern reçetelerle yeniden yorumlanarak ilham veren tabaklar oluşturulabileceğini göstermek istedik ve beraberinde Coğrafi işaretli ürünlerimize de yine soframızda yer verdik." değerlendirmesinde bulundu.

AA

Her yıl 15 Nisan-15 Temmuz arasında yumurtalarını tatlı sulara bırakabilmek için akıntıya karşı yüzerek başlattığı göçle ilgi çeken inci kefali, Van ve Bitlis'te binlerce kişinin de geçim kaynağı.

Kentin en önemli değerleri arasında yer alan ve yıllık 10 bin ton avlanma kapasitesi olan inci kefalinin ekonomik değerinin artırılması ve geleneksel yöntemlerin dışında da tüketilmesi amacıyla çalışma yürütüldü.

Bu kapsamda Tarım ve Orman İl Müdürlüğü, AK Parti Van Milletvekili Kayhan Türkmenoğlu'nun girişimleriyle bir süre önce 50 ton inci kefalini Çanakkale'ye gönderdi.

Dardanel fabrikasında işlenerek konserveye dönüştürülen inci kefalleri, zincir marketlerde satışa sunulmaya hazır hale getirildi.

Bu sayede inci kefalinin av sezonu dışında da tüketilebilmesi sağlanırken, kaçak avcılığın da önüne geçilmesi hedefleniyor.

- "Tadına baktık, çok lezzetli olmuş"

Tarım ve Orman İl Müdürü İbrahim Görentaş, AA muhabirine, inci kefalinin kentin ve ülkenin ekonomisine büyük katkı sağladığını söyledi.

Van'ın bu potansiyelinin değerlendirilmesi amacıyla TBMM Balıkçılık ve Su Ürünleri Araştırma Komisyonu üyelerinin geçen yıl kenti ziyaret ettiğini anımsatan Görentaş, şöyle devam etti:

"AK Parti Van Milletvekilimiz Sayın Kayhan Türkmenoğlu'nun komisyonda yer alması kent için çok faydalı oldu. Çanakkale'de yapılan görüşmeler neticesinde Dardanel fabrikasının yöneticileri ilimize geldi. Balıkların temini, ulaştırılması konularında istişarelerde bulunduk. İlk etapta 50 kilogram balık üzerinde yapılan AR-GE çalışmalarının olumlu sonuçlanmasının ardından konserve yapımına karar verildi. Yaklaşık 5 ay önce Çanakkale'ye 50 ton inci kefali gönderdik. Buradaki fabrikada konserve haline getirilen Van balığı, kısa süre içinde raflarda yerini alacak. Tadına baktık, çok lezzetli olmuş. Bu çalışma hem kent ekonomisine hem de balıkçılığın gelişmesine büyük katkı sağlayacak. Balığımızın tüm sofralarda ve market raflarında yer alması için çalışmalarımız devam edecek."

Balığın korunmasına yönelik tedbirlerin meyvesini aldıklarının altını çizen Görentaş, "Toplumda bir bilinç oluştu. Vatandaşlarımızın inci kefalini sahiplendiğini görüyoruz. Balıkların hem boyu hem de kilosu arttı. Van balığının market raflarında satışa sunulacak olması hem yöre halkını hem de geçimini balıkçılıkla sağlayan aileleri sevindirdi. Emeği geçen milletvekilimize ve tüm katkı sunanlara, balıkçılarımız adına teşekkür ederim." dedi.

Van Gölü'nde balıkçılık yapan 4 çocuk babası Yaşar Özdemir de inci kefalinin av yasağı döneminde iyi korunduğunu dile getirdi.

Bereketli bir sezon yaşadıklarını anlatan Özdemir, "İlimiz için önemli bir değer olan inci kefaline herkes sahip çıkıyor. Tadı çok lezzetli. Konserveye dönüştürülüp satılmasını çok olumlu bulduk. Balıkçılığın da gelişmesine katkı sağlayacak. Herkesten Allah razı olsun." ifadelerini kullandı.

AA

Nedim Kartal, gazetecilere, su altı canlı çeşitliliğine sahip olan Ayvalık'ta bu alanda çalışmalar yaptıklarını, farklı ve nadir görüntülere rastladıklarında bunu kamuoyuyla paylaştıklarını söyledi.

Görüntülediği son deniz canlısıyla ilgili bilgi veren Kartal, "Dünyada çok nadir görülen, bazı kaynaklara göre 2 milyon, bazı kaynaklara göre ise 200 milyonda bir rastlanan mavi renkli ve renk mutasyonuna uğramış bir ıstakoz türü." dedi.

Kartal, bu önemli kaydın, Ayvalık'ın su altı zenginliğini de ortaya koyan bir detay olduğunu vurguladı.

Mavi ıstakozun aynı türdeki diğer canlılardan farklı olmadığını dile getiren Kartal, şöyle konuştu:

"Domuz balığı Akdeniz ve Bodrum taraflarında sık görülürken, Ayvalık ve çevresinde nadir görülebiliyor. Papağan balığı ise yeni yeni bu taraflara gelmeye başladı. Ancak istilacı tür dediğimiz, aslan balığı, balon balığı gibi su altı canlıları ise henüz Ayvalık'ta görülmüş değil. Kısacası Ayvalık suları, küresel ısınmadan o kadar etkilenmiş değil. Bu yüzden de mavi ıstakozun küresel ısınma sonucunda bu sulara gelebileceğine ihtimal vermiyorum."

AA

Balık yemekleri şefi Şahin Kılıçdere, ailesiyle Buca ilçesinde işlettiği restoranında, müşterilere farklı lezzetler sunmak amacıyla arayış içerisine girdi.

Kılıçdere, bu kapsamda kentte "gevrek" olarak isimlendirilen simitten esinlenerek levreği bu şekilde servis etmeye başladı.

Restoranın işletmecilerinden Kılıçdere'nin oğlu Ayhan Kılıçdere, AA muhabirine, babasının uzun yıllardır yemek sektöründe çalıştığını söyledi.

Menüye değişik lezzetler eklemeye çalıştıklarını ifade eden Kılıçdere, "Levrek gevrek, bu menüdeki farklı lezzetlere bir örnek. Kentin simgesi olan gevreği ve deniz ürünü levreği ortak noktada buluşturduk. Daha da ürünleri geliştirmeye çalışıyoruz." dedi.

- "Gevrek ama içerisinde levrek var"

Müşterilerin önerisi üzerine "levrek gevrek" adını kullandıklarını anlatan Kılıçdere, şunları kaydetti:

"Yeni bir ürün olmasına rağmen günde 60-70 civarında tüketiliyor. Tutuldu ve biliniyor. Soya soslu kılçıksız levrek, baharatla harmanlanıyor ve yufkanın içerisine sarılıyor. Daha sonra susama bulanarak yağın içerisinde kızartılıyor. Görenler veya müşteriler 'bu ürünü nereden buldunuz, nasıl bir ürün' gibi tepkiler vererek şaşırıyor. Sonrasında ise tadan müşteriler ürünü beğeniyor. Gevrek ama içerisinde levrek var. Müşterilerimize bu şekilde tarif ediyoruz."

Müşterilerden Uğur Çatak da daha öncesinde tattıkları lezzeti misafirlerinin de denemeleri için restorana geldiklerini söyledi.

Levrek gevrek lezzetini sürekli yediklerini anlatan Çatak, "Genellikle çocuklarımıza ürünü söylüyoruz. Muazzam bir lezzet. Gevreği anımsatan bir ürün, rahat da yeniyor." ifadelerini kullandı.

Mercan Çatak da ürünü beğendiğini ve çevresine de önerdiğini dile getirdi.

AA

Antarktika Yarımadası'nın doğusundaki Thwaites Buzulu, erimesi durumunda oluşturabileceği tehdit nedeniyle "kıyamet buzulu" olarak adlandırılıyor.

192 bin kilometrekarelik yüzölçümü ile Antarktika'nın en büyük buzullarından biri olan ve küresel deniz seviyesi yükselişinin yüzde 4'ünden sorumlu tutulan Thwaites, iklim değişikliği etkilerinin hızlanmasıyla yılda yaklaşık 50 milyar ton buz kaybediyor.

Buzulla ilgili ABD, Kanada ve Finlandiya'dan bilim insanlarınca yapılan bir araştırmanın sonucu, Proceedings of the National Academy of Sciences adlı dergide yayımlandı.

El Nino'nun yaşandığı 2023 yılı Mart ve Haziran ayları arasında alınan radar verilerinin de kullanıldığı araştırmada bilim insanları, deniz suyunun gelgitlerle birlikte buzulun içine ve dışına aktığını, sıcak okyanus suyunun bir kısmının da buz oluşumunun derinliklerine doğru ilerlediğini ve doğal kanallardan geçerek boşluklarda toplandığını buldu.

Ilık deniz suyu girişlerinin ilkbahar gelgiti sırasında karadan 6 kilometre daha içeriye ulaştığını tespit eden araştırmacılar, buzulun altına doğru ilerleyen daha sıcak deniz suyunun, buz tabakasının kütlesindeki değişimleri açıklamaya yardımcı olabileceğini belirtti.

Çalışmada, basınçlı deniz suyunun yoğun bir erimeye neden olarak buzulun geleceğini daha da tehlikeye atabileceği, bu durumun buzulun alt kısmını her yıl 20 metre eritebileceği vurgulandı.

Thwaites Buzulu'nun 1979'dan 2017'ye kadar 634 groston kütle kaybı yaşadığı ve 1992'den 2011'e kadar merkezdeki toprak hattından yılda 1 kilometre hızla geri çekildiği hatırlatılan araştırmada, bunun Antarktika'daki en hızlı geri çekilmelerden biri olduğu bilgisine yer verildi.

- "Yılda 60 milyon olimpik havuza eş değer buz kaybı"

8 Haziran Dünya Okyanus Günü dolayısıyla, iklim değişikliği ile artan atmosfer ve okyanus suyu sıcaklıklarının Thwaites Buzulu'na etkileri hakkında AA muhabirinin sorularını yanıtlayan Özsoy, buzulun ABD'nin Florida eyaleti büyüklüğünde, İngiltere, Galler ve Kuzey İrlanda'nın toplamından büyük ve devasa boyutta olduğunu söyledi.

Aynı zamanda İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) Denizcilik Fakültesi Deniz Ulaştırma İşletme Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi ve 8. Ulusal Antarktika Bilim Seferi Koordinatörü de olan Özsoy, Thwaites Buzulu'nun erimeye devam etmesinin, deniz seviyesinde önemli bir yükselmeye neden olabileceğini belirterek, "Tahminler, buzulun tamamen erimesinin küresel deniz seviyesinde 3,5 metreye kadar yükselmeye yol açabileceğini gösteriyor, ayrıca komşu buzulları tetikleme tehlikesi de var. Thwaites, Batı Antarktika Buz Levhası'nı destekleyen bir 'kilit taş' görevi görüyor. Buzul koptuğunda, bu durum buzul levhasının geri kalanının da parçalanmasına neden olabilir." dedi.

Thwaites Buzulu'nun erimesinin nedenlerini iklim değişikliği, sıcak su girişi ve buzul tabanı erimesi olarak sıralayan Özsoy, şöyle devam etti:

"Küresel ısınma, atmosfer ve okyanusların ısınmasına neden olur. Isınan okyanus suları, buzulu aşındırır ve erimesini hızlandırır. Okyanus akıntıları, daha sıcak suyun buzulların altına girmesine neden olur. Bu sıcak su, buzulların erimesini hızlandırır ve buzulların zayıflamasına yol açar. Buzulların altındaki kayalık zemin de ısınır ve bu da buzulların altında erimeye neden olur. Bu durum, buzulların dengesiz hale gelmesine ve daha kolay parçalanmasına yol açar.

Son yıllarda Thwaites Buzulu'nun erime hızı endişe verici bir şekilde arttı. 2020 yılında yapılan bir araştırma, Thwaites Buzulu'nun 2000'li yılların başından beri yılda ortalama 6 metre eridiğini göstermiştir. 2022 yılında yapılan bir başka araştırma ise buzulun 2010'dan beri yılda ortalama 8 metre eridiğini göstermiştir. Buzulun, her yıl kaybettiği buz miktarı yaklaşık 60 milyon olimpik havuza eş değerdir."

Buzulun bu hızla erimeye devam etmesi sonucu yakın gelecekte deniz seviyesinin önemli oranda yükselebileceği uyarısında bulunan Özsoy, bunun da deniz yaşamında değişikliklere, kıyı bölgelerdeki birçok bitki ve hayvan türünün yok olmasına ve biyoçeşitlilik kaybına yol açabileceğini dile getirdi.

Thwaites Buzulu'nun erime hızına bağlı olarak deniz seviyesinde beklenen yükselmenin farklı tahminlere göre değişiklik gösterdiğini kaydeden Özsoy, "Mevcut erime hızı devam ederse, 2100 yılına kadar deniz seviyesinde 65 santimetre yükselme bekleniyor. Bu bile ciddi sonuçlara yol açacak. Ancak bu tahminler kesin değildir ve birçok faktöre bağlıdır. İklim değişikliğinin hızı ve şiddeti, buzulların tepkisi ve insanların uyum çabaları gibi faktörler deniz seviyesinde ne kadarlık bir yükselme olacağını etkileyecek." değerlendirmesinde bulundu.

- Risk altındaki ülkeler

Deniz seviyesindeki yükselmenin kıyı ve ada ülkelerinde, sel ve altyapı hasarına, su kaynakları sorununa, tarımsal üretimde azalmaya ve ekonomik kayıplara neden olacağını ifade eden Özsoy, en fazla risk altındaki ülkeleri şöyle sıraladı:

"Deniz seviyesinin yükselmesi tüm kıyı ve ada ülkelerini tehdit etse de bazı ülkeler bu tehdide karşı diğerlerinden daha fazla risk altındadır. Maldivler, Tuvalu, Marshall Adaları, Kiribati, Solomon Adaları gibi deniz seviyesine yakın ve alçak adalarda bulunan ülkeler sular altında kalma riski en yüksek olan ülkelerdir. Yoğun kıyı şeridi olan Bangladeş, Hollanda, Vietnam, Endonezya, Japonya gibi yoğun nüfuslu kıyı şeridine sahip ülkelerde deniz seviyesinin yükselmesi milyonlarca insanı etkileyecek ve büyük maddi hasara neden olacak. Deniz seviyesinin yükselmesine karşı en riskli 10 ülkeyi gösteren bir araştırma 2021 yılında Climate Central tarafından yapıldı. Bu araştırmaya göre, en riskli 10 ülke Hollanda, Bangladeş, Vietnam, Japonya, Endonezya, Birleşik Krallık, Filipinler, Mısır, Danimarka ve ABD'dir."

Risk altındaki ülkelerin deniz altında kalma riskine karşı ne kadar sürelerinin olduğunun kesin olarak bilinmemekle birlikte bu riski azaltmak için acil adımlar atılması gerektiğinin altını çizen Özsoy, küresel ısınma sınırlanarak deniz seviyesinin yükselmesi yavaşlatılabilirse bu risklerin önemli ölçüde azaltılabileceğini kaydetti.

Bilim insanlarının deniz seviyesinin yükselmesine karşı uyum politikaları önerdiklerini aktaran Özsoy, bu öneriler arasında deniz duvarları inşa etmek, kıyı şeridini yükseltmek, su kaynaklarını korumak, tarımsal üretimde tuza dayanıklı ürünler yetiştirmek ve göç planları yapmak gibi önlemler bulunduğunu sözlerine ekledi.

AA

Daha önce TÜRKPATENT tarafından tescil edilerek coğrafi işaret belgesi verilen ürünün AB coğrafi işaret belgesi alabilmesi için de AB Coğrafi İşaret Komisyonuna başvuru yapıldı.

Sinop Ticaret ve Sanayi Odası (TSO) tarafından yapılan başvurunun bu yıl içinde sonuçlanması bekleniyor.

Sinop TSO Yönetim Kurulu Başkanı Salim Akbaş, oda binasında düzenlediği basın toplantısında, Türkiye'de su ürünleri alanında tescil edilen ilk ürünün lakerda olduğunu söyledi.

Tescilin ardından lakerdanın ulusal ve uluslararası alanda bilinirliğinin arttığını vurgulayan Akbaş, Kuzey Anadolu Kalkınma Ajansının (KUZKA) desteğiyle yürütülen 2024 Yılı Destinasyon Geliştirme Teknik Destek Programı ile lakerdanın AB tarafından tescillenmesi için yürütülen çalışmalarda son aşamaya gelindiğini dile getirdi.

Bir ürünün coğrafi işaret alarak tescil edilmesinin çok önemli olduğunu ancak devamında yapılacak çalışmaların da önem arz ettiğine dikkati çeken Akbaş, şunları kaydetti:

"Bizim coğrafi işaret sürecine yaklaşımımız bütüncüldür ve ürünü hak ettiği noktaya taşıyana kadar devam eder. Bu sebeple Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından kalkınma ajansları ile iş birliğinde yürütülen Sosyal Gelişmeyi Destekleme Programı'na lakerda projemizle başvurmak için bir süredir yoğun çalışmalarımız devam ediyor. Projemizin başarılı bulunması durumunda bu yıl Organize Sanayi Bölgesinde yer alan Sinop Su Ürünleri İşleme Tesisi içinde 'Sinop lakerdası üretim tesisi' kuracağız. Hayata geçireceğimiz bu tesiste üreteceğimiz lakerdayı da ülkemizin en önemli market zincirlerinin raflarında görmek en büyük amaçlarımızdan bir tanesi."

KUZKA Genel Sekreteri Serkan Genç ise Türkiye'de AB coğrafi işareti alan 21 ürün bulunduğunu anımsattı.

Lakerdanın AB tarafından tescil edilmesiyle su ürünleri alanında coğrafi işaretli ilk ürün olacağını anlatan Genç, şunları söyledi:

"Gerek coğrafi işaret, gerekse AB coğrafi işareti tescili almak elbette kıymetli bir kazanım ancak sonuç değil, bir başlangıç. Ürünümüze esas değer oluşturacak destekleyici faaliyetler kurgulanmadığı sürece tek başına coğrafi işaret sahibi olmak da bizleri kurtarmayacak. Bu noktada teknik destek projemizin alt bileşeni olarak AB tescili yanında ürünün pazarlamasına katma değer yaratacak ambalaj ve sunum tasarımına yönelik danışmanlık alımı faaliyetlerini de projemize eklemiş olduk."

Konuşmaların ardından Sinop TSO ile KUZKA arasında Sinop lakerdasının Avrupa Birliği Coğrafi İşareti başvuru danışmanlığı sözleşmesi imzalandı.

AA

Doğaya atılan tek kullanımlık plastikler, suda dalga, güneş ve rüzgarın etkisiyle mikroplastik parçacıklara dönüşüp, su canlıları tarafından tüketilmesine ve insan besin zincirine girmesine neden olabiliyor.

Bu durumdan yola çıkan Atatürk Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi Su Ürünleri Yetiştiriciliği Bölümünden Prof. Dr. Muhammed Atamanalp, 7 kişilik ekiple iki yıldır su canlıları üzerinde çalışma yürütüyor.

Farklı deniz ve su kaynaklarından topladıkları 300 balık, 200 ıstakoz, 150 tatlı su midyesi üzerinde araştırma yapan bilim insanları, laboratuvar ortamında yaptıkları detaylı analizde balık beyninde mikroplastik parçacıklar belirledi.

Bilim insanları, araştırmada özellikle midye, ıstakoz ve farklı balık türlerinde de mikroplastiklerin varlığını tespit etti.

Prof. Dr. Atamanalp, AA muhabirine, kullanım kolaylığından dolayı plastiklerin insanlar tarafından çok daha fazla tercih edildiğini söyledi.

Bu plastiklerin sorumsuzca kullanımlarından ötürü, çevrede ve sonrasında insan sağlığında ciddi tehlikelere yol açtığını ifade eden Atamanalp, şunları kaydetti:

"Özellikle tek kullanımlık malzemelerin getirdiği pratiklik sebebiyle yoğun bir şekilde kullanılması ve bunların doğadan bertaraf edilmeden çevreye sorumsuzca bırakılması, bunların su kaynaklarına ulaşmasına neden oluyor. Su kaynaklarına ulaştıktan sonra güneş ışığı, rüzgar veya dalga hareketleri nedeniyle gözle dahi görülemeyecek parçacıklara bölünen bu plastikler, o ortamda bulunan sucul canlılar tarafından gıda sanılıp tüketilerek kendi bünyelerinde depolanmaya başlıyor. Yaptığımız çalışmalarla ilk defa balık beyninde mikroplastik parçacıklarını tespit ettik. Beyinde bu parçacıkların bulunmasıyla beraber, kandan diğer organlara taşındığını göstermiş olduk."

Plastiklerin insana zarar verdiğini vurgulayan Atamanalp, "Özellikle o tek kullanımlık malzemeler içerisine sıcak içecekler konulduğunda burada çözünen mikroplastik parçaları insanlara direkt olarak geçiş yapabiliyor. İkinci olarak diğer yoldan bunları bünyesine alan sucul canlıların insanoğlu tarafından tüketilmesi insanlarda bir risk, sağlık riski olarak ortaya çıkabilmektedir. Biz ıstakoz, midye ve farklı balık türlerinde bu mikroplastiklerin varlıklarını tespit ettik. Şöyle ki midyeyi ayrı başlık olarak söylüyorum. Beslenme tarzından ötürü midyeler, insanlar tarafından tüketilen dokularında, bu plastik parçacıklarını depoluyorlar ve bunları tüketen insanlara geçiş yapmış oluyorlar." diye konuştu.

- "Balıklar için tüketicide bir panik oluşmasın"

Atamanalp, balıklar için tüketicide herhangi bir panik oluşmasına gerek olmadığını belirterek, "Yine çalışmalarımızda biz şunu ortaya koyduk ki insanlar tarafından tüketilen kas dokusunda, mikroplastik birikimi zarar verecek düzeyde değil ama diğer organlarına baktığımızda özellikle karaciğer ve böbrekte ciddi miktarda mikroplastikleri tespit ettik." ifadelerini kullandı.

İnsanların hızlanan yaşam temposunda tek kullanımlık malzemelerin kullanımını zorunlu hale getirdiğine işaret eden Atamanalp, şunları kaydetti:

"Madem bunların kullanımından kaçınılmaz bir durum var, diyoruz ki hiç olmazsa bunlar atık olarak ortaya çıktığında çevreye bırakmayalım. Özellikle geri dönüşüm sistemine bunları dahil edelim. Bu bilinçle hareket edersek hem çevremizi hem su kaynaklarımızı hem o içindeki sucul canlıları ve en nihayetinde de insan sağlığını korumuş oluruz. Tek kullanımlıktan kasıt bunu tekrar yıkayıp yeniden kullanma zorunluluğunuz yok. Tabii kullanım, pratiklik açısından getirileri çok ama çevresel yükünü dikkate aldığımızda maalesef çok ciddi sorunlara neden oluyorlar."

AA

Araştırmacılar, veri tabanına kayıtlı kişilerin yaklaşık üçte birinin düzenli olarak balık yağı takviyesi aldığını belirtti.

Balık yağı takviyesinin kalp rahatsızlığı bulunan kişilere faydalı olduğunu bildiren araştırmacılar, bu takviyelerin kalp sağlığı iyi olan kişilerde ise inme ve kalp rahatsızlığı riskini artırdığını ifade etti.

Araştırmacılar, düzenli balık yağı takviyesi kullanımının, kalp rahatsızlığı bulunmayan kişilerde atriyal fibrilasyon (kalbin kulakçıklarından kaynaklanan ritim bozukluğu) gelişme riskinde yüzde 13 ve inme riskinde yüzde 5 artış görüldüğünü kaydetti.

Öte yandan, araştırmacılar, kalp hastalığı bulunan kişilerde ise düzenli balık yağı takviyesinin atriyal fibrilasyonun kalp krizine dönüşme riskinin yüzde 15, kalp yetmezliğinden ölme riskinin de yüzde 9 daha düşük olduğunu ortaya koydu.

Araştırmanın sonuçları "BMJ Medicine" dergisinde yayımlandı.

AA

Hastaneden yapılan açıklamaya göre, sağlıklı ve ışıltılı bir cilde sahip olmak, sadece cilde dışarıdan yapılan bakımlar tek başına yeterli değil, aynı zamanda besin tercihleriyle de ilgili.

Diyet, cildin içten dışa doğru beslenmesinde önemli bir rol oynuyor. Araştırmalar, tüketilen besinlerin yaygın cilt rahatsızlıklarının gelişiminde ve önlenmesinde önemli bir rol oynadığını ortaya koyuyor.

Açıklamada görüşlerine yer verilen Uzman Diyetisyen Deniz Pirçek, cildin yapısal bütünlüğünü ve biyolojik fonksiyonları yakından etkileyen beslenmeye ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Pirçek, beslenmenin, cildin sağlıklı bir şekilde fonksiyon görmesi, genç ve canlı kalması için temel bir faktör olduğunu belirtti. Sağlıklı bir cilde sahip olmak için vücudun ihtiyacı olan besin ögelerine ilişkin veren Pirçek, şunları kaydetti:

"Omega 3 yağ asitleri ciltteki kızarıklık ve tahrişi azaltmaya yardımcı olabilecek anti-enflamatuar özellikleriyle bilinmektedir. Ayrıca cildin esnekliğini korumaktan ve kırışıklıkları önlemekten sorumlu bir protein olan kolajen üretimini de teşvik ederler. Bu sağlıklı yağlar somon, uskumru ve ringa balığı gibi yağlı balıklardan elde edilebilmektedir."

Pirçek, E vitamininin, cildi serbest radikallerin neden olduğu oksidatif hasardan korumaya yardımcı olan güçlü bir antioksidan olduğuna vurgu yaparak, cildi zararlı çevresel faktörlerden koruduğunu, cilt hücrelerinin yenilenmesini desteklediğini ve cildi genç ve canlı tuttuğunu aktararak, kuruyemiş ve chia, keten tohumu gibi tohumların E vitamini bakımından zengin kaynaklar olduğunu anlattı.

- C vitamini kolajen güçlenmesine yardımcı oluyor

C vitamininin, cildin elastikiyetini destekleyen kolajen üretiminde hayati rol oynayan bir besin olduğunun altını çizen Pirçek, şu bilgileri paylaştı:

"C vitamini aynı zamanda cildin serbest radikallerle savaşmasına yardımcı olan ve cildi güneş hasarlarından koruyan bir antioksidandır. Turunçgiller, meyveler ve yeşil yapraklı sebzeler harika C vitamini kaynaklarından bazılarını oluşturmaktadır. Çinko, cilt sağlığı da dahil olmak üzere çeşitli vücut fonksiyonlarında önemli rol oynayan bir mineraldir. Çinko, kolajen sentezi, doğal iyileşme sürecinin desteklenmesi, sağlıklı bir bağışıklık sisteminin sürdürülmesi, enflamasyonun kontrol altına alınması süreçlerinde etkin rol oynamaktadır. Vücudumuza yeterli çinko alımını sağlamak için deniz ürünleri, yağsız et, baklagiller ve fındık gibi gıdaları tükettiğimizden emin olmamız gerekmektedir."

Pirçek, bakırın, deride mikro düzeyde hücre oluşumunda, deri proteinlerinin sentezinde ve stabilizasyonunda ve yeni kan damarlarının oluşumunda rol oynadığını belirtti.

Klinik çalışmalara bakıldığında, bakırın cildin esnekliğini artırmaya yardımcı olduğu, yüzdeki ince çizgileri ve kırışıklıkları azalttığı ve yara iyileşmesini desteklediği bilindiğini hatırlatan Pirçek, şu önerilerde bulundu:

"Bakır, sakatat, kabuklu deniz ürünleri, balık, kabuklu yemişler ve tohumlar gibi proteinli gıdaların yanı sıra tam tahıllar ve çikolatada da yüksek miktarlarda bulunur. Antioksidanlar cildi cilt hücrelerine zarar verebilecek kararsız moleküller olan serbest radikallerin neden olduğu hasardan koruyan bileşenlerdir. Antioksidanlar, serbest radikalleri nötralize eder, erken yaşlanmayı önler, cilt sağlığını ve canlılığını korurlar. Çilek, domates ve yeşil yapraklı sebzeler gibi renkli meyve ve sebzeler mükemmel antioksidan kaynaklarıdır.

Sağlıklı ve nemli bir cildin korunması için yeterli miktarda su alınması şarttır. Gün boyu yeterli miktarda su içmek; toksinlerin atılmasına yardımcı olur, besinleri cilt hücrelerine ulaştırır, cildin esnekliğini korur. Araştırmalar su alımını artırmanın ve günde 2 litreden fazla su tüketmenin cilt sağlığı üzerinde önemli bir etkiye sahip olduğunu ve bu şekilde cildin hem dış hem iç katmanlarının daha iyi nemlendirildiğini göstermektedir. Karpuz, salatalık ve turunçgiller gibi su bakımından zengin yiyecekler de cildin nemlenmesini desteklemektedir. "

AA

Dilim şeklinde kesildikten sonra ilikleri ve kılçıklarından ayrılan ve 10 gün tuzda bekletilen torikler kavanozlara konuluyor, ardından tekrar soğuk hava depolarında muhafaza altına alınıyor.

Lakerdalar, Sinop'ta ve gelen talepler üzerine farklı kentlerde satışa sunuluyor.

Kentte 30 yıldır lakerda yapan balıkçı İbrahim Gündoğdu, AA muhabirine, 15 Nisan itibarıyla denizlerde gırgır ve trol ağlarıyla balık avlamanın yasaklandığını söyledi.

Küçük teknelerle balık avcılığının devam ettiğine işaret eden Gündoğdu, "Hamsi bu sezon boldu, palamut az oldu. Torik oldu, palamudun büyüğü ama palamudu göremedik, palamut olmadı." dedi.

15 Nisan öncesinde avlanan torikleri lakerda yapabilmek için soğuk hava depolarında muhafazaya aldıklarını anlatan Gündoğdu, "Şu an dolaplardan çıkardığımız balıkları dilimliyoruz. İliklerini ve kanları alıyoruz. Temiz suda dinlendirerek üç dört gün tuzladıktan sonra kavanozlarımıza koyuyoruz. Bu şekilde müşterilerimize hazırlıyoruz." diye konuştu.

Gündoğdu, yasak nedeniyle balık azlığı yaşandığı dönemlerde vatandaşın lakerdaya olan ilgisinin arttığını belirterek, şöyle devam etti:

"Lakerdaya ilgi çok. Hele bu bizim festivalimiz bayağı bir yankı yaptı Türkiye genelinde. Dışarıdan müşterilerimiz arıyorlar, çok olmamakla birlikte bir iki kavanoz isteyen müşterilerimize hazırlayıp gönderiyoruz. Torik az olduğu için fiyatlar yüksek. İki kilogramlık kavanozları 1200 liradan satıyoruz. Ama balığın kendisi zaten 700-800 lira civarında. Biz de üzerine cüzi karımızı koyup müşterilerimize gönderiyoruz. Onların da gönüllerini alıyoruz. Çünkü her sene yaptığımız müşterilerimiz."

- Palamut azlığı lakerda yapımını etkiledi

Palamudun sezonunda az avlanmasının hem lakerda yapımını hem de fiyatları etkilediğini vurgulayan Gündoğdu, "Ben tek başıma çalışıyorum. Böyle işim bittikten sonra tek başıma yapıyorum. Öyle imalathane falan değil. Ben 300 kavanoz civarında balık sattım bu sene. Yirmi kavanoz, 30 kavanoz şeklinde yapıyorum. Toplu şekilde yaptığım yok. Palamudun azlığı etkiledi tabii. Yoksa diğer arkadaşlarım da yapıyor. Herkes evinde de yapar, dükkanlarında yaparlar satarlar. Ama balık az olduğu için biz balıkhane olarak bu kadar yapıyoruz." ifadesini kullandı.

AA

Bir santimetre kalınlığında açılan hamurla hazırlanan, yarısı cevizli, yarısı sarımsaklı yoğurtla aynı tabakta servis edilen coğrafi işaretli Sinop mantısı balıkla buluşunca farklı bir lezzet ortaya çıktı.

Sinop Kadın Emeğini Kalkındırma Kadın Girişimi Üretim ve İşletme Kooperatifi bünyesinde yer alan kadınlar tarafından levrek balığından yapılan ve kentte düzenlenen Lakerda Festivali'nde ilk kez lezzet tutkunlarının beğenisine sunulan balıklı mantı, talep üzerine üretiliyor.

Dokuz kadın üyesi bulunan kooperatifteki üç kadın tarafından üretimi yapılan balıklı mantılar özellikle yaz sezonunda müşterilere sunulmak üzere hazırlanarak derin dondurucuda stoklanıyor. Yaz sezonu dışında talep olması halinde de isteyen kişilere mantı yapılarak ikram ediliyor.

Sinop Kadın Emeğini Kalkındırma Kadın Girişimi Üretim ve İşletme Kooperatifi Başkanı Funda Akalın, AA muhabirine, Sinop'un mantısı ile meşhur bir şehir olduğunu söyledi.

Kenti ziyaret edenlerin mantıyı tatmadan ayrılmadığını vurgulayan Akalın, kadınlar olarak mantı ile yine kentin meşhur taze balığını buluşturmaya karar verdiklerini dile getirdi.

Akalın, yaptıkları araştırma ve denemelerin ardından hazırladıkları balıklı mantıyı ilk kez Lakerda Festivali'nde katılımcıların beğenisine sunduklarını belirterek, "Arkadaşlarla toplanıp fikir birliği yaptık. Sinop'un mantısı meşhur, balığı da meşhur. 'Neden mantıda balık kullanmayalım' dedik. Birkaç deneme yaptık, biraz araştırma yaptık. Sonrasında lezzetine baktık, çok hoş bir şey çıktı ortaya." dedi.

Festivalde yaptıkları sunumun ardından kendilerine balıklı mantıyla ilgili çok güzel geri dönüşler olduğunu vurgulayan Akalın, şöyle devam etti:

"Tadanların geri dönüşü çok güzeldi. Gelen misafirlerimiz bir kez tattıktan sonra tekrar tekrar gelip yedi. Çok güzel olumlu dönüşler olunca bize de umut oldu. Hala devam ediyoruz üretime. Stoklarımız var. Yazın gelecek misafirlerimiz arzu ederlerse tadına bakabilecekler."

- "Balık kokusunu almıyorsunuz"

Balıklı mantının diğer mantıdan sadece hamur olarak biraz farklı olduğunu belirten Akalın, "Balığı alıp temizleyip fileto haline getiriyoruz. Kılçıklarını ayıkladıktan sonra kıyma haline getiriyoruz. Daha sonra içine soğanı, baharatı koyup değişik soslarla tatlandırıyoruz. Hamuru normal mantı hamurundan biraz farklı ama açması, katlaması normal Sinop mantısı şeklinde." diye konuştu.

Akalın, mantının yapımında levreği, koku yapmaması dolayısıyla kullandıklarına işaret ederek, "Bu tür şeylerde levrek ve somon tercih ediliyor. Koku olmadığı için balık kokusunu almıyorsunuz mantının içinde. Dolasıyla biz levreği tercih ettik. Hem balık kokusu yok hem de eti beyaz. Görüntüsü de daha hoş. O yüzden levreği tercih ettik." ifadesini kullandı.

AA

Gazi Üniversitesi (GÜ) Tıp Fakültesi Beyin ve Sinir Cerrahisi Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Emrah Çeltikçi ve Çukurova Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Sedat Gündoğdu tarafından yapılan bilimsel çalışma, Kanada'da hazırlanan belgeselde yer aldı ve The New York Times'da makale olarak yayımlandı.

Çeltikçi, mikroplastiklerin sağlık üzerindeki etkisine ve gerçekleştirilen bilimsel çalışmaya ilişkin, AA muhabirine açıklama yaptı.

Günlük yaşamda kullanılan hemen her şeyin içinde plastik bulunduğuna dikkati çeken Çeltikçi, kumaşlardan araba direksiyonuna, asfalttan su şişesi ve saklama kaplarına, tıbbi uygulamalarda kullanılan damar yolu aparatından ilaç kutularının kapaklarına kadar birçok üründe plastik olduğunu söyledi.

Çeltikçi, yaklaşık 100 yıldır insanların plastiklerle iç içe olduğuna işaret ederek, "Örneğin, plastik bir şişeye su konulduğunda, küçük plastik parçaları ayrılmaya başlıyor ve ayrılan parçaların çoğu nano diye isimlendirilen gözle görülemeyecek kadar küçük parçalardan oluşuyor. Böylece, vücudun herhangi bir yerine engelsiz şekilde geçebiliyor. Bunlar mikroplastik olarak isimlendiriliyor." diye konuştu.

Mikroplastiklerin sağlığa etkisine ilişkin ilk çalışmaların deniz ürünleri üzerinde başladığını ve balık hücrelerinde plastik tespit edildiğini anımsatan Çeltikçi, daha sonra insan dokularındaki etkilerinin incelendiğini anlattı. Çeltikçi, bu çalışmaların bazılarında mikroplastiklerin kolon kanseri hücrelerinde ve plasentada görüldüğünü ortaya konulduğunu hatırlattı.

Çeltikçi, 2022'de Mikroplastik Çalışma Grubu ile temas kurduğunu ve bu alanda yapılan çalışmaları incelediğini aktararak, dünya literatür taramalarında çevresel faktörlere bağlı beyinde mikroplastiklerin bulunup bulunmadığını gösteren bir çalışmanın olmaması üzerine bu konuya yöneldiğini anlattı.

- "Beyin hücrelerinin her yerinde mikroplastiklerin olduğunu belirledik"

Beynin diğer organlardan çok farklı olduğunu dile getiren Çeltikçi, çalışma sürecine ilişkin şu bilgileri verdi:

"Beyinde kan beyin bariyeri var. Kandaki her şey beyne aynen geçmiyor. Örneğin, karaciğerde damarlarla karaciğer arasında bir bariyer yok ama beyinde var. Beyinde kanın iletiminde bile filtreleme var. Çünkü, beyin hücreleri doğrudan kanla temas ettiğinde, yani sağlıklı kan bile ulaştığında beyne zarar veriyor. Dolayısıyla, mikroplastikler beyne geçiyor mu, kan beyin bariyeri bunu engelliyor mu diye bakmak istedik."

Bu kapsamda Doç. Dr. Sedat Gündoğdu ile çalışma başlattıklarını belirten Çeltikçi, şunları kaydetti:

"Ön çalışmayla, beynin kendi ürettiği tümörlerden 4. evre olanların MR görüntülerini inceledik. Bu tümörler, normalde kan beyin bariyerini bozarak harap eder. Kan beyin bariyerini bozan tümör ile kan bariyerinin bozuk olmadığını gösteren MR görüntülerini belirledik. Ameliyatta, hastanın beynindeki kan beyin bariyerinin bozuk olduğu ve bozuk olmadığı bölgelerden örnekler aldık ve bunların içinde mikroplastik bulunup bulunmadığını inceledik. İncelemeler sonucunda, hasar gören ve hasar görmeyen beyin hücrelerinin her yerinde mikroplastiklerin olduğunu belirledik. Çalışma kapsamında şu anda örnek toplamaya devam ediyoruz ve 50 ayrı örnekte tek tek çalışacağız."

Çeltikçi, araştırmanın sonuçlarının farklı uzmanlık alanlarında da ayrı ayrı çalışmaları beraberinde getireceğini ifade ederek, "Şu an beyin hücrelerinde mikroplastiklerin bulunduğunu biz gösterdik. Asıl soru, acaba devam edecek çalışmalarla mikroplastikler, demans, MS, Alzheimer gibi hastalıklara neden oluyor mu? Ayrıca beyin kanamaları, inme üzerinde etkisi var mı? Çalışmalar bunlara ışık olacak." değerlendirmesinde bulundu.

- Birçok ülkeden teklif

Çeltikçi, Kanada'da plastiklerin etkileri üzerine belgesel hazırlayan bir grubun, çalışmayı duyarak kendileriyle iletişime geçtiklerini söyledi.

Türkiye'ye gelen ekibin, belgeselde Türk bilim insanlarınca yürütülen bu araştırmaya da yer verdiklerini anlatan Çeltikçi, belgeselin Kanada'da izleyiciyle buluştuğunu belirtti.

Çeltikçi, bu sürecin ardından Türkiye'de yapılan çalışmanın hızla dünyada duyulmaya başladığını ve ABD, Kanada başta olmak birçok ülkeden AR-GE çalışmalarının devamının ülkelerinde yapılması için tekliflerin geldiğini dile getirdi.

Araştırmanın ön sonuçlarının bilimsel makale olarak tamamlandığını ve uluslararası tıp dergisinde yayımlanmak üzere gönderildiğini vurgulayan Çeltikçi, "Çalışmamız daha başında Kanada'da plastiklerin zararına ilişkin farkındalığın artırılması için çekilen 'Plastic People' isimli belgeselde yer aldı ve hemen ardından da The New York Times'ta makale olarak yayımlandı. Makalede, plastiklerin artık beynin içine kadar girdiğinin Türkiye'de yapılan çalışmaya ortaya konduğu belirtildi." ifadelerini kullandı.

AA

Balıkçıların taze balık için avlanmaya devam ettiğini ifade eden Pehlivanoğlu, "15 Nisan'a kadar balıkçılar avcılık faaliyetlerini sürdürecek. Sezonun son haflarına girdik. Bu sıralar tezgahların gözdesi daha çok çipura ve levrek. İstavrit de vatandaşların talep gösterdiği balıklar arasında." dedi.

Balıkçı Hasan Erol da vatandaşların ramazanda daha çok yağlı balıkları tükettiğini dile getirdi.

Tezgahta her zaman günlük taze balık bulundurduklarını aktaran Erol, "Daha çok fırında yapılacak balıklar satılıyor. O yüzden tercih çipura ve levrek oluyor ilk olarak. Daha yağlı ve lezzetli olmasından dolayı ramazanda bu şekilde devam edecektir." diye konuştu.

Balık alan vatandaşlardan Mert Hiçkimseyigörmez ramazanda daha lezzetli ve yağlı olduğu için çipura tüketmeyi tercih ettiğini dile getirdi.

Çipura ve levrek tezgahlarda 300 liradan satışa sunuluyor.

AA

Türkiye'nin önemli balıkçılık kentlerinden Sinop'ta denize açılan balıkçılar limana ağları dolu geri dönüyor. Balıkçıların avladığı mezgit, istavrit, torik, kalkan ve tirsi gibi balıklar kentteki tezgahlarda satışa sunuluyor.

Kilogramı 40 liradan başlayan fiyatlarla satılan balıklar, ramazan ayı dolasıyla tüketimde yaşanan azalma nedeniyle beklenen ilgiyi görmüyor.

Sinop Merkez Su Ürünleri Kooperatifi Başkanı Namık Ünlü, AA muhabirine, 21 gün sonra bitecek av sezonunun balıkçılar açısından verimli geçtiğini söyledi.

Hamsi ve palamut dışındaki balıkların halen avlanmaya devam edildiğini vurgulayan Ünlü, "Verimli bir sezonu geride bırakıyoruz. Hamsi başta olmak üzere güzel bir avcılık sezonu geçirdik. Şimdi tabii ramazan ayı. Balık olmasına rağmen satışlarda düşüş var." diye konuştu.

Balıkçı İbrahim Gündoğdu ise ramazan ayında vatandaşların balığa rağbet göstermediğini ifade ederek, "Şu an birçok balık türü tezgahlarımızda mevcut. Hatta torik balığı dahi bulunuyor. Ama ramazan dolasıyla satışlarımızda yüzde 50 gibi bir düşüş var. Bayrama kadar bu böyle devam edecektir." dedi.

AA

Süleymanpaşa Su Ürünleri Kooperatifi Başkanı İbrahim Pehlivanoğlu, AA muhabirine, vatandaşların ramazan ayında daha çok mevsim balıklarına yöneldiğini söyledi.

Balık satışlarından memnun olduklarını ifade eden Pehlivanoğlu, "Vatandaşlarımız ramazan ayında daha çok hamsi, çupra, ve levrek tercih ediyor. Bu mevsimde tutulan hamsi, çupra ve levrek lezzetli olduğu için tercih ediliyor." dedi.

Balıkçılardan Hasan Erol ise ramazan ayında balığa talebin arttığını kaydetti.

Ramazan ayında vatandaşların daha çok fırın ve ızgara türü balıkları tercih ettiklerini anlatan Erol, "Bunlar, hamsi, çupra ve levrek. Bunlar yağlı balık olduğu için oruç tutan vatandaşlarımızın en gözde balığı bunlar oluyor." ifadelerini kullandı.

AA

KILIÇ Holding Yönetim Kurulu Başkanı Orhan Kılıç, “Bu stratejik birleşme ile sektördeki liderliğimizi güçlendiriyor, 100 bin tonu aşan üretim kapasitemizle açık ara Dünyanın en büyük Akdeniz balıkları üreticisi oluyoruz. Agromey ailesini KILIÇ Holding bünyesine katmaktan dolayı büyük bir mutluluk duyuyoruz” dedi.

Başkent kıyısındaki Big Sight yerleşkesinde geçen hafta düzenlenen Asya'nın en büyük gıda etkinliklerinden "Foodex Japan" fuarına katılan şef Serdaroğlu, Türkiye'nin tanıtımında rol aldı.

Japon katılımcıların büyük ilgi gösterdiği fuara, bu yıl Ege İhracatçıları Birlikleri çatısı altında toplam 51 firma katıldı. Türkiye, yaklaşık bin metrekare alana kurulan özel pavilyonda temsil edildi.

Türk mutfağının, Japon ağız tadına uyarlanarak yeni lezzetlere dönüştürüldüğü tanıtımlarda, su ürünlerinden zeytin mamullerine kadar birçok Türk firması, Japon pazarında yeni müşteriler aradı.

60 farklı ülkeden 2 bin 500'ü aşkın firmanın katılım sağladığı bildirilen "Foodex Japan" fuarında, AA muhabirine konuşan şef Serdaroğlu, mesleki öyküsü ile fuarda düzenledikleri tanıtımları anlattı.

- "Kalbinde mutfak olacak" mekan hayali

14 yıldır aşçılık yaptığını belirten 37 yaşındaki Serdaroğlu, aldığı bilişim sistemleri eğitimi sonrası, bir karar değişikliği ile kalbindeki aşçılık için yurt dışına gittiğini söyledi.

İtalya'da Michelin yıldızlı restoranda 5,5 yıl gastronomi eğitimi aldığını anlatan Serdaroğlu, memleketine döndükten sonra "kalbinde mutfak olacak" bir mekan hayal ettiğinin altını çizdi.

Memleketi Urla'da mekan kurma hayalini gerçekleştirebildiğini dile getiren Serdaroğlu, söz konusu projeyi "her mevsim değişen menüsüyle, misafirlere mevsimleri hissettirebilen, konaklamalı bir tesis" olarak niteledi.

Serdaroğlu, söz konusu işletmeyi "Bir agro-turizm merkezi. Kalbinde mutfak ve konaklayabileceğiniz odalara sahip. Ekosistemi de kendi çevresindeki çiftçisinden, üreticisinden beslenen." şeklinde tanımladı.

Eşi Ezgi Serdaroğlu ile 5 yıldır birlikte bu mekanı işlettiklerini dile getiren Serdaroğlu, restoranın bu yıl kazandığı Michelin yıldızı sayesinde, işletmede çıtayı daha yukarı taşımayı hedeflediklerini belirtti.

- Ustası Fumiko ve "omakase" kültürü

Serdaroğlu, İtalya'nın güneyinde 5,5 yıl süren gastronomi eğitiminde, Michelin yıldızlı Japon şef ustasından öğrendiklerini, bu yıl Tokyo'da düzenlenen fuarda sunmaktan sevinç duyduğunu ifade etti.

İtalya'da çalıştığı dönemde, şef ustası Fumiko-san dahil, mutfağı 7 Japon ile paylaştıklarını aktaran Serdaroğlu, şef ustayla ilişkisine yönelik şunları kaydetti:

"Aslında profesyonel başladığımda el veren ve mutfağı öğreten bir Japon disipliniydi. Ağlata ağlata bu mesleği bana öğretti. Sert insandı ama işle ilgili o disiplinle bana çok şey kattı. Şimdi işletmemde o disiplin varsa Fumiko-san sayesinde."

Şef ustası Fumiko'nun, kendisini Japonya'ya getirdiğini ve mesleğindeki ilk bıçağını hediye ettiğini belirten Serdaroğlu, o dönem Japon ustasıyla Osaka, Kobe, Kyoto'ya tur düzenlediklerini söyledi.

Ayrıca iş fuarları dolayısıyla da Japonya'ya gelme fırsat bulduğunu dile getiren Serdaroğlu, girdiği her restoranda "işini tutkuyla yapan" Japon şefleri görmekten memnuniyet duyduğunu ifade etti.

Japonya'da restoranlarda sipariş tercihinin şefe bırakıldığı "omakase" kültürünü beğendiğini kaydeden Serdaroğlu, "En iyi ürünü, beceriyle senin önüne işleyip sunmaları, bir bıçağın keskinliği, ustanın işine saygısını gösteriyor. 'Omakase' önemli." dedi

- "Hikayeyi anlatmaya geldik"

"Foodex Japan" fuarına katılarak, ulusal mutfağı daha iyi tanıtma fırsatı yakaladıklarını düşündüğünü vurgulayan Serdaroğlu, bunun yolunun ise "mutfağın malzemelerini iyi tanıtmaktan" geçtiğini dile getirdi.

Zeytinyağı, salça, bakliyat, deniz mahsulleri örnekleri veren Serdaroğlu, özgün ürünler tanıtıldığında, muhataplara "mutfağın ne kadar iyi, zengin, çeşitli ve kaliteli olduğunun" aktarılabildiğini belirtti.

Tarımsal ürünlerden, hayvansal ürünlere kadar "Türk mutfağının çeşitliliğinin avantajına" değinen Serdaroğlu, "güneydoğudan, kuzeydoğudan beslenen mozaiğin verdiği çeşitliliği göstermek" istediklerine işaret etti.

Serdaroğlu, "Yemekler tasarlanırken bir yelpaze gibidir. Kısır yapıyorken, zeytinyağı Ege'den, bulgur İç Anadolu'dan, nar ekşisi güneydoğudan. Bunları birleştiriyorsun. İşte bu hikayeyi anlatmak için bu fuara geldik." diye konuştu.

Türk mutfağının "kebap ve baklavadan ibaret olduğu algısını" değiştirmek istediklerine dikkati çeken Serdaroğlu, "zeytinyağı ve limonla marine edilen deniz levreğinin" merak uyandırıp, insanlara Türkiye'ye seyahat sebebi verebileceklerine inandıklarını söyledi.

Serdaroğlu, "Sadece Kapadokya ya da Ayasofya değil, gastronomi de bir seyahat sebebi. Japon toplumu da gastronomi alanında da güven üzerine kurulu bir toplum. Bir kere o güveni hissederlerse, seni bırakmazlar." dedi.

- Hedef, ortak tat arayışı

Hububatlardan salata yapımı, Hatay usulü humus ve turşu bazlı ürünleri örnek veren Serdaroğlu, yaptıkları sunumlarla, Türk ve Japon mutfağı arasında "ortak tatlar aradıklarını" kaydetti.

Dünya geneli mutfak kültürlerinde farklı "lezzet artırıcıların" kullanıldığını belirten Serdaroğlu, İtalya'da ançüez ve parmesan, Japonya'da "şoyu" diye bilinen soya sosu, Türk mutfağından ise salça örneğini vererek şunları aktardı:

"Peynirin de, domatesin de, soyanın da ortak özelliği 'lezzet artırıcı' olması. Tuz gibi düşünün, yemeğin lezzetini artırıyor. Aslında bunu bütün kültürler kullanıyorlar. Biz, lezzet artırıcılığı, domates konsantresinden alıyoruz. Buna Japonlar 'umami' diyorlar, yani beşinci lezzet. Aslında bütün kültürlerin, beşinci lezzeti yani umamisi var. Japonlar bunu soya ve benzerlerinden alıyorlar."

- Memleketinden "sakız enginarı"

Bir Urlalı olarak, memleketinin yerel lezzeti "sakız enginarının" tanıtılmasından heyecan duyduğunu ifade eden Serdaroğlu, sakız enginarındaki yüksek antioksidan ile Japonların sağlık hassasiyetlerini buluşturmayı hedeflediklerini söyledi.

Serdaroğlu, "Sakız aroması çok yüksek, antioksidan, keza mineralli toprakta yetiştiği için o bölgede inanılmaz faydalı ve vitaminli, mineralleri var. Sakız enginarı bence Japonların çok ilgisini çekebilir." şeklinde konuştu.

AA

Uluslararası aşçılık yarışmalarında ülkeye madalya kazandıran, yurt içi ve dışında Türk mutfağının tanıtan İnce, Osmanlı saray mutfağını günümüze taşımak için çeşitli projeler yapıyor.

Kahramanmaraş merkezli depremlerin ardından afet bölgesinde sosyal projeler de gerçekleştiren İnce, çıkardığı yemek kitaplarıyla da biliniyor.

İnce, AA muhabirine, Osmanlı saray mutfağının gelecek kuşaklara aktarılması gerektiğini ifade ederek, "Sadece ramazanda değil, yılın 365 günü saray mutfağı yaşatılmalı. Bizim toplumda, buradan bana belki kızacaklar, hep bir özenti var. Ben bir Fransız'ın evinde özel bir gününde Türk yemeği yaptığını düşünmüyorum ve görmedim." dedi.

Ramazanda sofraların Osmanlı yemekleriyle donatılacağını kaydeden İnce, saray mutfağında Fatih Sultan Mehmet ve Kanuni Sultan Süleyman döneminde en çok tüketilen ürünlerin deniz mahsulleri olduğunu belirtti.

Özellikle dip balıkları, yengeç, kerevit, ıstakoz, karides, istiridye, sonrasında balıkların yendiğine dikkati çeken İnce, "Fatih Sultan Mehmet'in en çok sevdiği füme yılan balığıdır. Protein ve omega oranları çok yüksek olduğu için kimi zaman çiğ kimi zaman pişmiş tüketilir." diye konuştu.

İnce, Kanuni'nin hünkarbeğendiyi çok sevdiğini anlatarak, özellikle beğendinin de patlıcan yerine kabaktan yapıldığını aktardı.

Günümüzde bu yemeğe beşamel ilave edildiğini anlatan İnce, "Osmanlı'da beşamel yoktu. Beşamel sos aslında hünkarbeğendiye Fransız mutfağından eklenmedir. Hünkarbeğendi bol sarımsak, bol soğan, bal kabağından yapılır." ifadelerini kullandı.

İnce, Osmanlı'da ramazanda çok içilen şerbetlerin bulunduğunu, Osmanlı mutfağının çok şatafatlı olmadığını, Fatih Sultan Mehmet'in israfa çok karşı çıktığını bildirdi.

- "Özümüze bağlı kalmak istiyorsak, yemeklerde mutlaka bal tüketmeliyiz"

Saray yemeklerinde un ve nişasta kullanılmadığını aktaran İnce, şöyle devam etti:

"Un aslında şekerdir, glütendir. Obeziteyi de çok destekler. Özümüze bağlı kalmak istiyorsak, yemeklerde mutlaka bal tüketmeliyiz. Osmanlı'da obeziteyi tetikleyen bir şey yoktu, bol sebze vardı. Saray mutfağında un ve nişasta yerine kayısı ile hurma püresi, pekmez ve nar ekşisi kullanılırdı. Yani saray mutfağındaki yemekler hem ekşidir hem tatlıdır. Ekşiliği nereden alıyor? Nar ve turşu suyundan alıyor. Tatlılığı nereden alıyor? Bağlayıcı olarak baldan alıyor."

Osmanlı yemek kültüründe enginarın bolca kullanıldığının altını çizen İnce, Emirgan ve Ortaköy'ün üst taraflarında bunun tarlalarının olduğunu söyledi.

İnce, Osmanlı Mutfak Kütüphanesi'ndeki kaynaklardan elde ettiği bilgiler kapsamında Osmanlı'da enginarın yerinin çok yüksek olduğundan bahsederek, "Enginar midede karaciğer dostudur ve karaciğerde ne kadar bakteri varsa o bakterilerin atılmasına yarar. Osmanlı saray mutfağında enginarın kabuğundan çay yapılırdı, püresi, zeytinyağlısı, haşlaması ve kendisi çok sık tüketilirdi. Şimdi bakıyoruz 'Osmanlı mutfağında patates' diyor. Osmanlı mutfağında patates yok. Çünkü 19. yüzyılda Amerika'nın keşfinden sonra patates, fasulye, domates ile patlıcan geldi. Osmanlı mutfağında bol kereviz ve bal kabağı kullanılırdı." dedi.

Sağlıklı ramazan sofrasının olmazsa olmazının şerbet olduğuna dikkati çeken İnce, bunu balda bekletmek gerektiğini dile getirdi.

İnce, şekerin sarayda olmadığını, bal ve pekmezin mutfakta yer aldığını vurgulayarak, "Balı yemekte en son kullanacağız. Çünkü bal hiçbir zaman kaynamaz. Kaynadığı zaman özünü bozar. Yani yemek kaynadıktan sonra üstüne balı dökeceğiz, kapatacağız. Demlemeye bırakacağız." diye konuştu.

- Depremzedeler için ramazan yemekleri

Kahramanmaraş merkezli 6 Şubat 2023'te meydana gelen depremlerin ardından afet bölgesinde 77 gün çalıştığını ifade eden İnce, her şefin mutlaka sosyal sorumluluk projelerini yapması ve bunu kendine misyon edinmesi gerektiğini söyledi.

İnce, deprem bölgesinde günde 100 bin kişiye yemek yaptıklarını anlatarak, "Bu ramazan da ülkemizin sponsorlarıyla birlikte Hatay Belen ve Gaziantep Nurdağı ile İslahiye'de günlük 2 bin kişiye iftar vereceğiz." ifadelerini kullandı.

Patili dostların şefi olduğunu, onların da karnını doyurduğunu dile getiren İnce, Fatih Sultan Mehmet'in de kedisi ve köpeği olduğunu, sarayda patili dostlar için yemek çıkarıldığını sözlerine ekledi.

AA

Yaklaşık 5 ton hamsi, ızgara ve tavalarda pişirildikten sonra ekmek arasına konularak vatandaşlara dağıtıldı. Balık dağıtılan stantların önünde uzun kuyruklar oluştu. Vatandaşlara yöresel tarhana çorbası da ikram edildi.

Karadeniz bölgesi sanatçılarının da sahne aldığı programda, vatandaşlar gönüllerince eğlendi.

Muğla Karadenizliler Derneği Başkanı Celal Karakaş, yoğun katılımın kendilerini mutlu ettiğini söyledi.

Her kültürden insanları bir araya getirmeyi amaçladıklarını belirten Karakaş, Karadeniz ve Ege kültürünü buluşturmaktan mutlu olduklarını ifade etti.

Programa Muğla Valisi İdris Akbıyık, AK Parti Muğla Milletvekili Kadem Mete, Muğla Büyükşehir Belediye Başkanı Osman Gürün ile siyasi parti ve sivil toplum örgütlerinin temsilcileri de katıldı.

AA

İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğünden yapılan açıklamaya göre, su ürünleri ekiplerince perakende balık satışının yapıldığı noktalarda kontroller yapıldı.

Denetimlerde, balık satış noktalarındaki balıkların kanun ve mevzuatlara uygun olup olmadığı kontrol edilerek, balıkçılar yasa dışı avcılık ve satışlarla ilgili bilgilendirildi.

AA

Mersin Valisi Ali Hamza Pehlivan, festivalin açılışında, bu tür etkinliklerin oldukça önemli olduğunu söyledi.

Festivalin Mersin'in tanıtımına katkı sağladığını dile getiren Pehlivan, "Bu mahallede güzel gelişmeler oluyor. Gerçekten güzel bir tablo var burada. Kamu görevlileri olarak bizler de bu birlik ve beraberlikten güç alıyoruz." diye konuştu.

Pehlivan, festival sayesinde burada balıkçılığın ivme kazandığını ve benzer etkinliklerin sektöre canlılık getirdiğini vurguladı.

Akdeniz Belediye Başkanı Mustafa Gültak da festivale yoğun ilgiden dolayı mutlu olduklarını dile getirdi.

Göreve geldiklerinden bu yana çok önemli etkinlikler düzenlediklerini ifade eden Gültak, Akdeniz ilçesi için çalışmaya devam edeceklerini vurguladı.

İlçede yapacakları projelerden bahseden Gültak, şöyle devam etti:

"Geçen ayın sonunda Cumhurbaşkanı'mız Recep Tayyip Erdoğan, Çamlıbel Su Sporları Merkezinin yap-işlet-devret modeli ile yapılması için Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Altyapı Yatırımları Genel Müdürlüğüne yetki verdi. Mersin'e hayırlı uğurlu olsun. Türkiye'de başka örneği olmayan, birçok su sporunun yapılacağı bir merkez Çamlıbel'e çok yakışacak. Çay Mahallesi'nde 500 konut bitti vatandaşlarımız oturuyor. Barış Mahallesi'nde de 500 konut bitmek üzere. Çay Mahallesi sakinlerine bir müjde daha vermek isterim, geçen ay itibarıyla 330 konutun uygulama projesini Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına teslim ettik ve proje kabul edildi. 2024'ten sonra da Cumhur İttifakı ile bu kentsel dönüşüm projelerimiz devam edecek."

Gültak, konuşmasının devamında göreve geldiklerinden bu yana Akdeniz ilçesi için yaptıkları hizmet ve projeleri anlattı.

- "4. Karaduvar Balık Festivali"

Festival kapsamında çeşitli etkinlikler düzenlendi. Müzik gruplarının sahne aldığı festivalde, halk oyunları ekipleri gösteri yaptı, çocuklar kendileri için oluşturulan oyun alanlarında eğlendi.

Mahallenin sahil bandına kurulan stantlarda yöresel lezzetler sunuldu, kadınlar el emeğiyle yaptıkları çeşitli çalışmaları sergiledi.

Çok sayıda vatandaşın katıldığı organizasyonda 12 ton sardalya balığı, ekmek arasına konularak katılımcılara dağıtıldı.

Yağda ve mangalda pişirilen 5 ton hamsinin ekmek arası ikramından almak isteyenler, uzun kuyruk oluşturdu. İlçedeki yerleşik yabancılar da kuyruğa girip ekmek arası hamsi lezzetini tattı.

Festivale katılanlardan Şadi Yavaşoğlu, etkinliği gerçekleştirenlere teşekkür ederek, "40 yıldır Alanya'da yaşıyorum. Ekmek arası balığın tadı süper. Karadeniz'e gitmiş gibi oldum." dedi.

Ekmek arası balık ikramında bulunan Mustafa Mazman ise şenliğin unutulmaz olmasını istediklerini belirterek, "2 gündür yoğun çalıştık. Hamsiyi tadanlar da memnun kaldı." ifadelerini kullandı.

Karadeniz Bölgesi'nin yöresel ürünlerinin stantlarda satışa sunulduğu meydanda, katılımcılara ekmek arası hamsi ikramında bulunuldu. İlçe sakinleri, balık ekmek alabilmek için uzun kuyruklar oluşturdu.

ALKARDER Başkanı Muhammet Köse, gazetecilere, Alanya'da Karadeniz kültürünü tanıtmaktan dolayı mutluluk duyduklarını söyledi.

Karadenizlileri bir araya getirdikleri için de mutlu olduklarını belirten Köse, "Festival boyunca 5 ton hamsi dağıtacağız. Ayrıca etkinlikte kemençe ve tulum dinletisi olacak." dedi.

Etkinliği geleneksel hale getirmek istediklerini dile getiren Köse, ilgi nedeniyle bir sonraki festivalde 15-20 ton hamsinin ancak yeteceğini düşündüklerini kaydetti.

Gürbüz, "Buzda değil tuzda balık" sloganıyla düzenlenen yarışmada en iyi tuzlu balık için yapılacak yarışmada dereceye girenlere çeşitli hediyeler verileceğini söyledi.

Bu yıl birincilik ödülünün 30 bin lira, ikincilik ödülünün 20 bin lira, üçüncülük ödülünün ise 10 bin lira olduğunu bildiren Gürbüz, "Bu yıl 4'üncüsü yapılacak festival her geçen yıl daha iyiye gidiyor. Her yıl olduğu gibi bu yıl da çok değerli katılımcı listemiz var. Gastronomi dünyasının önemli isimlerinden Levon Bağış, lakerda alanında uzman Tan Morgül, gastronomi yazarlarımız Hülya Ekşigil, Deniz Alphan, Nazlı Pişkin, Ahmet Güzelyağdöken gibi isimler festivale katılacak." dedi.

Gürbüz, lakerdanın Sinop ekonomisine önemli katkı vereceğine inandığını dile getirerek, "Yarışmanın yanı sıra farklı etkinlikler de olacak. Lakerdanın kentimiz ve ülkemiz için bir katma değer haline dönüşmesini istiyoruz. İnşallah bu festival ile tanıtımına katkı sunacağız." ifadesini kullandı.

Durumun bildirilmesinin ardından köye gelen İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü ekipleri, incelemek üzere numune aldı.

Hava sıcaklığının yükselmesiyle kötü kokuya da yol açan balık ölümlerinin nedeni, numunelerin incelenmesiyle tespit edilecek.

Konukcu, üniversitede düzenlenen "Tarımı Tehdit Eden Tehlike: Kuraklık" konferansında, suyun canlılar için büyük önemde olduğunu söyledi.

Su tasarrufunun dünyanın geleceği için çok önemli olduğunu vurgulayan Konukcu, "Dünyada 8 milyar insan yenilenebilir su kaynaklarının yüzde 60'ını kullanıyor. 1,1 milyar insan yeterli su bulamıyor. 2,5 milyar insan sağlıklı suya ulaşamıyor. 300-500 milyon tondan fazla ağır metal yine ana su kaynaklarına deşarj ediliyor. Çok sayıda balık, kuş ve memeli nesli kayboldu." dedi.

-"Göller kurudu, kurumaya devam ediyor"

Konukcu, Türkiye'nin de sulak alanlarının tehdit altında olduğuna işaret etti.

Türkiye'deki sulak alanların yarısından fazlasının kuruduğunun altını çizen Konukcu, şunları kaydetti:

"Yarım asırda 36 gölümüz kurudu, 14 gölümüz kuruma tehlikesiyle karşı karşıya. Türkiye'de her 5-6 yılda bir kurak iklimi yaşıyoruz. 10-12 yılda da şiddetli kuraklık yaşıyoruz. Toplam 23 milyon hektar tarım arazimizin yüzde 72'si yağışlara bağlı. Arazilerden sadece yüzde 28'ini sulayabiliyoruz.

2000 yılında büyük bir ekonomik kriz oldu. Bu ekonomik kriz neticesinde tarımsal üretimimiz yüzde 8 civarında küçüldü. 2007 yılında da bir kuraklık oldu. Yine tarım yüzde 8'e yakın küçüldü. Demek ki Türkiye'de kuraklık, tarımsal üretimi büyük ekonomik krizler kadar etkileyen bir yapıya sahip. Durum iç açıcı değil."

Konukcu, bilim insanlarının su kaynaklarını besleyen kar yağışlarının azalacağı yönünde öngörüleri olduğuna dikkati çekti. Karın Türkiye için çok önemli bir yağış türü olduğunu vurgulayan Konukcu, "Anadolu'yu düşündüğümüz zaman su kaynaklarımızın büyük bir çoğunluğu nehirlerde. Dağlardaki karların bahar ve kış aylarında erimesiyle barajlarımızı dolduruyoruz ve yağış olmadığı dönemlerdeki kuraklığa karşı koyabiliyoruz. Kar yağışının azalması ve ilkbaharda erken sıcaklık artışı nedeniyle eriyip, hızlı gelen kar sularının barajlarda hızlı depo edilememesi taşkınlara ve yaz aylarında kuraklık yaşanmasına neden olabiliyor. " diye konuştu.

Tokat'ta da suşi yemek istediğini ancak bulamadığını belirten Arslan, "Bunun üzerine suşiyi kendimiz yapmaya karar verdik. Biz suşiyi Tokat'ın bağ yaprağıyla birleştirmek istedik. Olumlu tepkiler aldık. Gerçekten lezzetli oluyor. Değişik bir tat." dedi.

Suşiyi çiğ balık ve tom balığıyla yaptıklarını anlatan Arslan, "Çiğ balığımızı limon, şeker ve tuzla marine ediyoruz. Çiğ tat gelmiyor. Yaklaşık 3 senedir yapraktan suşi yapıyoruz. İnternet aracılığıyla sosyal medyadan satıyoruz." diye konuştu.

Abla Neşe Arslantaş da bu işi yapmaya değişiklik olsun diye başladıklarını dile getirerek, "Normal suşiyi alanlar, Tokat bağ yapraklı suşiye de talep gösteriyor. Sipariş üzerine 2 saatte hazırlıyoruz. Taze yenildiği için şehir dışına gönderemiyoruz. Porsiyonu 200 liradan başlıyor." ifadesini kullandı.

Geçtiğimiz günlerde, bu kapsamda okullarda düzenlenen “Cumhuriyetimizin 100. Yılında Balıkçılık ve Balık Neslinin Sürdürülebilirliği” temalı resim yarışmasına katılan çocukların resimleride sergilendi.

Bala İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü’nde bir araya gelen öğrencilere sunumun ardından balık ekmek ikram edildi.

Amatör ve Sportif Olta Balıkçılığı Federasyonu (ASOF) da Birleşmiş Milletler Küresel Çevre Fonu (GEF/SGP) desteği ile yürütülen "Ankara’nın Önemli Sulak Alanlarında Eko-Turizm ve Rekreasyonel Amaçlı Sürdürülebilir Amatör ve Sportif Olta Balıkçılığı Projesi" kapsamında hazırlanan bilgilendirme broşürlerini öğrencilere dağıttı.

Organizasyona Ankara Tarım ve Orman Müdürlüğü Balıkçılık ve Su Ürünleri Şube Müdürü Macit Gençer, Bala Kaymakamı Ramazan Yıldırım, Bala İlçe Milli Eğitim Müdürü Hakan Uçar, Bala İlçe Tarım ve Orman Müdürü Zülküf Orak, Bala Ziraat Odası Başkanı Okan Yalçın, Tarım ve Orman Bakanlığı Balıkçılık ve Su Ürünleri Genel Müdürlüğü ve Ankara İl Tarım ve Orman Müdürlüğü Su Ürünleri Mühendisleri, ASOF Federasyonu Yönetim Kurulu Başkanı Mustafa Serkan İnanç, ASOF Denetim Kurulu Üyesi ve Balık TV Yayın Yönetmeni Özden Aydın Şimşek de katılım sağladı.

Kentteki bazı balıkçılar, Karadeniz’de avlanan balıkçıların ağlarına takılan ve ağırlıkları 1 kilogramı bulan iri palamutlardan lakerda yapıyor.

Önce temizlenerek dilim şeklinde kesilen palamutlar, yaklaşık 10 gün tuzda bekletildikten sonra salamura edilerek kavanozlara konuluyor.

3 kilogramı bulan kavanozlarda 800 liradan satışa sunulan lakerdaya rağbet çok.

- Palamut az, talep çok

Kentte uzun yılladır lakerda yapan balıkçı İbrahim Gündoğdu, AA muhabirine, lakerdaya ilginin bir hayli fazla olduğunu ancak avlanan palamut miktarının bu sezon yetersiz kaldığını söyledi.

Bu yıl talebe karşılık vermekte güçlük çektiklerini anlatan Gündoğdu, "Geçen sene palamut boldu, bu sene ise palamutlarımız çok az. Bulabilene aşk olsun. Yalnız bizim kendi kayığımızın tuttuğu 80-90 tane balık geldi, onu hemen aldık, lakerda yapmak istedik. Yapıyoruz ama yeterli olmuyor." dedi.

Lakerda yapmanın 10 günlük bir uğraş gerektirdiğini dile getiren Gündoğdu, şöyle devam etti:

"Çok ince detaylara gireceksiniz. Kanını alacaksınız, suyunu değiştireceksiniz, iliklerini alacaksın, yani titizlik ister. 'Ben kanını aldım, iliğini aldım, yatır tuza, koy kavanoza' olmuyor. Biz de güzel olsun diye çok özen gösteriyoruz. Arayan çok, ilgi çok ama balık yok. Yapabildiğimiz kadar dostlarımıza iletebiliyoruz. Onlara da zaman veriyoruz. Üç gün, beş, on gün sonra diye. Yaptıkça işte iki isteyene bir kavanoz olsun gönderip idare etmeye çalışıyoruz. Tabii balığın fiyatı yüksek olduğu için fiyatlar da yüksek. 1 kilogramlık palamutları bu sezon bulmak çok zor. İşte bulduk ve lakerda yaptık. Bir tane palamut 200 lira. Bir kavanoza üç taneye yakın palamut koyuluyor. O nedenle fiyatlar da yükseliyor."

Gündoğdu, sezonun geri kalanıyla ilgili palamuda ilişkin bir beklentilerinin olmadığını, palamut ne kadar çıkarsa onu değerlendireceklerini sözlerine ekledi.

Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı da olan Yalova Üniversitesi Tıp Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Vefik Arıca, AA muhabirine, denizlerde av sezonunun 1 Eylül'de başladığını söyledi.

Sık balık tüketiminin çocukların zeka, hücre ve kemik gelişimine önemli katkı sağladığını vurgulayan Arıca, "Balıklarda yüksek oranda protein, omega 3 ve iyot bulunuyor. Bu da çocuklarda özellikle beynin zeka gelişimini, hücre yenilenmesini, kemik gelişimini sağlıyor. Bu nedenle özellikle 10. aydan itibaren bebeklerde balığı öneriyoruz." dedi.

Arıca, EPA ve DHA olarak bilinen omega 3 yağ asitlerinin kaliteli, insan sağlığı ve gelişimi için çok önemli olduğunu dile getirdi.

Söz konusu omega 3'lerin bulunduğu besinlere değinen Arıca, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Bunlar vücudumuzda üretilmiyor, sadece anne sütünde bulunuyor. Anne sütünden sonra tek alabileceğimiz yer balık. Evet dışarıdan birtakım vitamin veya maddelerle alabiliriz ama doğal olarak balığın haftada en az 2 hatta 3 öğün şeklinde çocuklara verilmesini istiyoruz. Çocuk okula gidiyorsa bu öğünü atlamamalıyız, mutlaka balık yedirmeliyiz. Çünkü zeka gelişimi ve IQ gelişiminde faydalı olduğunu biliyoruz."

- Büyük ve yağlı balıklar daha çok tercih edilmeli

Prof. Dr. Arıca, çocuklara sadece balık yedirmekle ihtiyaçları olan omega 3 yağ asitlerinin, iyot ve yüksek miktarda proteinin verilebileceğini anlattı.

Çocukların kılçık sorunu yaşamaması için küçük olanlardan ziyade büyük balıkların tüketilmesini tavsiye eden Arıca, "Bebeklerin özellikle büyük balıkları yemesinde fayda var. Çünkü çocuklar kılçığı ayıramaz veya ailesi tarafından yanlışlıkla verilebilir. Ailelerin büyük ve yağlı balıkları tercih etmeleri gerekiyor. Haftada en az 2 defa verilmeli 3 defa verildiğinde de IQ ve zeka gelişiminin çok ileri düzeyde olacağını biliyoruz." diye konuştu.

Dondurulmuş balıkların bebeklere verilmesini önermediklerini kaydeden Arıca, "Balıkta bizim dikkat edeceğimiz en önemli konu; çocukta alerji yapabilir. Öksürük, vücutta kızarıklık, gözler ve yüzde şişlik, nefes almada problem yaşadığı zaman 'Çocuğun balığa karşı alerjisi var' diyoruz ve balığı kesinlikle vermiyoruz." ifadesini kullandı.

AA

Şirketten yapılan açıklamaya göre, Metro Türkiye, kendi markası altında raflarında sunduğu ürünlerle kaliteyi ve lezzeti bir araya getiriyor. Profesyonel mutfaklar için yarattığı çözümlerle gastronomi sektörüne de yön veriyor.

Metro Chef markası altında oregano kekikten Frenk maydanozuna, kişnişten tarhuna, taze fesleğenden biberiyeye 15 çeşit taze baharatı raflarına sunan Metro Türkiye, pek çok yemeğin, çorbanın ve salatanın mütevazi kahramanı olan taze baharatları mutfaklarla buluşturuyor.

Metro Türkiye'nin birbirinden farklı aroma ve tatlarıyla sunduğu yerli üretim, taze ve ayıklanmış baharatlarla istenilen yemeğe pratik lezzet katılabiliyor.

Pizzadan et yemeklerine, hamur işlerinden sıcak yemeklere, makarnadan salatalara tüm yemek tercihlerinize en çok yakışacak taze baharat çeşitleri, Metro Türkiye raflarında tüketicileri bekliyor.

- Taze fesleğen pizzaya, limon çiçeği salatalara yakışıyor

Metro Chef Taze Fesleğen, özellikle salataların ve pizzaların olmazsa olmazı olarak belirtiliyor. Metro Chef Taze Kırmızı Fesleğen ise yine pizza ve salatanın yanı sıra makarna, çorba, et ve tavuk yemeklerinde tercih edilebiliyor. Ayıklanmış olarak satılan Metro Chef Taze Kekik ise kırmızı etten tavuk ve balığa tüm et yemeklerini zenginleştirmekle kalmıyor, soğuk kış gecelerinde bitki çaylarına sağlık ve lezzet katıyor.

Akdeniz mutfağına yönelik Metro Chef Taze Biberiye (Rozmarin) ise ayıklanmış haliyle mutfaklarda büyük bir kolaylık sağlarken, aromasıyla ızgara et, biftek, balık ve tavuk yemeklerine eşlik ediyor. Ayrıca bitki çayları ve çorbalar için de kullanılıyor.

Oğulotu veya Melissa olarak da bilinen Metro Chef Limon Çiçeği ise çorba, meyve salataları, balık ve limonata yapımında farklı ve özgün aroması ile uyum sağlıyor.

Hamur işleri ve tuzlu çöreklerin malzemelerinden biri olan Metro Chef Taze Kişniş, kendine has aroması ile ızgara et, tavuk ve balık yemeklerinizde de lezzeti bir üst boyuta taşıyor.

En lezzetli salatalar, ızgara et, tavuk yemekleri için tercih edilen bir diğer taze baharat ise kendine has kokusu ile öne çıkan Metro Chef Oregano Kekik. K vitamini, manganez, demir, E vitamini, triptofan ve kalsiyum kaynağı olan Metro Chef Oregano Kekik'i diğer sıcak yemek çeşitleri ile zeytinyağlılarda da gönül rahatlığıyla kullanılabiliyor.

Söğüş ve mevsim salatalarına da eklenebilen, Sibirya mutfağının vazgeçilmezleri arasındaki Metro Chef Taze Tarhun Otu'nu da, balık ve et yemeklerinin soslarına, sebze çorbalarına ve böreklere lezzet katmak için tercih edilebiliyor.

Ayıklanmış haliyle kolayca üzerine sıcak su ekleyip çay olarak sağlığa faydalı bir şekilde tüketilebilen Metro Chef Taze Ada Çayının sahip olduğu hoş koku ve tat ile ördek, kaz ve tavuk yemeklerine apayrı bir lezzet katılıyor.

- Metro Türkiye, meyve ve sebzede yüzde 100 izlenebilirlik sağlıyor

Gıda okuryazarlığı konusunda farkındalık yaratma amacıyla "Tabağında Ne Var?" hareketini başlatan Metro Türkiye, 2020'den bu yana meyve ve sebzede yüzde 100 izlenebilirlik sağlıyor.

Ürünün etiketinde yer alan QR kod okutulduğunda, hangi çiftçinin ürünü hangi tarlada ne zaman hasat ettiğinden, ürünün pestisit ve ağır metal analizlerine, hasat edildiği tarla ve paketlendiği tesislerin gıda güvenliği ve adil çalışma koşullarına uyumluluk denetimlerinden, besin değeri analizlerine kadar tüm hikayesi görülebiliyor.

Bu sistem ile Metro Chef taze baharatların tarladan sofraya yolculuğunu ürünün üzerinde yer alan QR kod ile tüketiciler takip edebiliyor.

AA

"Ordu içli tava"nın Büyükşehir Belediyesi Tarım ve Hayvancılık Hizmetleri Dairesi Başkanlığının girişimleriyle Türk Patent ve Marka Kurumunca mahreç işaretli ürün olarak tescillendiği aktarılan açıklamada, bununla birlikte il genelindeki coğrafi işaret tescilli ürün sayısının 16'ya yükseldiği kaydedildi.

Açıklamada, Ordu içli tavanın yapımına ilişkin şu bilgiler paylaşıldı:

"Ordu içli tava, temizlenip kılçıklarından ayrılmış hamsilerin tavanın yüzeyini kapatacak şekilde dizilip üzerine hazırlanan iç pilavın koyulup tekrar hamsiyle kapatılıp pişirilmesiyle elde edilen, Ordu'ya özgü yöresel bir yemektir. İç pilav yapımında pirinç, kuru soğan, kuru üzüm ya da kuş üzümü, dolmalık fıstık, maydanoz, karabiber, pul biber ve tuz kullanılır. İçli tava yapımında Ordu kıyılarında avlanan büyük boyutlardaki hamsiler kullanılır."

Ordu'da daha önce Kabataş helvası, Perşembe ceviz helvası, Ordu yayla pancarı turşusu, Akkuş şeker fasulyesi, Gürgentepe çoban fasulyesi, Ordu kivisi, Ordu tostu, Yalıköy köftesi, Ordu taflan turşusu, Ordu Sakarca mıhlaması, Ordu melocan kavurması, Ordu galdirik kavurması, Mesudiye kuru ekmeği, Ordu pidesi, Ordu fındıklı burma tatlısı tescillenmişti.

AA

Ekipler, balıkçı teknelerindeki denetimlerinde ruhsat ve belge kontrolü yaparken, balıkçı ağlarında göz açıklığı uygunluğu, belirlenen balık boyları limitinde avcılık yapılıp yapılmadığını inceledi.

Balık işleme tesisleri ile perakende satış noktalarında da ekipler tarafından tatlı su ürünleri ile deniz ürünlerinin boyları ölçülerek menşei belgesi kontrol edildi.

Ekipler ayrıca ilçedeki sportif amatör olta balığı yapan avcıları da mercek altına aldı.

Amatör balıkçılara olta balıkçılığı için göletlerde kişi başı 4, Beyşehir Gölü’nde ise 1 adet oltaya izin verildiği hatırlatılırken, ayrıca avcıların kurallara uygun avlanma yapıp yapmadıklarına bakıldı.

İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü'nden yürütülen çalışmaya yönelik yapılan açıklamada, sürdürülebilir su ürünleri ticaretinin yapılabilmesinin tek yolunun yasaklara uymaktan geçtiği ifade edilerek, "Sazan balığı için 40, sudak balığı için 26, kadife sazanı için 26, tatlı su kefali için 20 santimetre altı boy yasağı olduğunu tekraren hatırlatırız." denildi.

AA

Denetimlerde, 174 kasa (yaklaşık 1740 kilogram) yazılı orkinos, 188 kasa (yaklaşık 2 bin 820 kilogram) istavrit, 8 kasa bako ve bir kasa mezgite el konuldu.

Ayrıca, avlanabilir asgari boydan küçük balık nakletmekten 3 kişiye idari para cezası uygulandı.

AA

Prof. Dr. Altay, AA muhabirine 29 Eylül Dünya Kalp Günü'nün kalp hastalıklarına karşı farkındalığın artırılması için önemli bir gün olduğunu ifade etti.

Dünya genelinde olduğu gibi Türkiye'de de ölümlerin en önemli sebeplerinin başında kardiyovasküler hastalıklar geldiğini belirten Altay, "Toplumun yüzde 40'ından fazlası kalp kökenli hastalıklardan hayatını kaybetmekte. Bunun en can alıcı yanı bu hastalıkların önlenebilir olması. Eğer uygun yaklaşımla koruyucu tedaviler uygulanabilirse diğer hastalıklara kıyasla kalp hastalıklarından ölümü ciddi şekilde azaltabiliyoruz." dedi.

Altay, Türkiye'de kalp krizi ve koroner kalp hastalıklarının görülme sıklığının Avrupa ülkelerine kıyasla daha yüksek olduğunu dile getirdi.

Türkiye'nin "yüksek riskli" grupta yer aldığını anlatan Altay, genetik sebepler, sağlıksız yeme içme alışkanlıkları ve spordan uzak yaşamın bu durumun başlıca sebeplerinden olduğuna dikkati çekti.

- Kalp hastalıklarının maliyeti yaklaşık 1 milyar dolar

Kalp hastalıklarının birçok olumsuz sonucu beraberinde getirdiğini vurgulayan Altay, "Hastalarda iş gücü kaybına neden oluyor, sağlık giderlerini artırıyor ve ölümle sonlanabiliyor. Yapılan analizler, Türkiye'de 1 milyonun üzerinde kalp hastası olduğu ve ülkeye maliyetinin yıllık 1 milyar dolara yakın olduğunu gösteriyor." diye konuştu.

Altay, kalp hastalıklarıyla mücadeleye çocukluk döneminde başlanması gerektiğini, bireylerin hastalıkların farkında olarak dengeli beslenme ve spora teşvik edilmesinin kritik rol oynadığını söyledi.

Sağlıklı bir yaşam için Altay, şu önerilerde bulundu:

"Sigara tüketimini azaltmamız ve engellememiz gerekiyor. Alkol tüketimine dikkat etmeliyiz. Dünyada en çok tuz tüketen ülkelerin başında geliyoruz. Tuzu ciddi oranda azaltmamız gerekiyor. Akdeniz tipi beslenme dediğimiz sebze, meyve ve deniz ürünlerinin bol tüketildiği yaşam tarzına geçmeliyiz. Günde en az yarım saat yürüyüş ya da 15 dakika aktif spor yapmalıyız. Kalp hastalıklarıyla yakından ilgili olan diyabet ve hipertansiyonu da tedavi ettiğimizde kalp sağlığını korumuş oluyoruz."

- "Bizim için kritik eşik 120 dakikadır"

Prof. Dr. Altay, kalp hastalıklarında erken tanı ve tedavinin sağlıklı bir yaşamın anahtarı olduğuna işaret etti.

Özellikle kalp krizi durumlarında hastanın hızlı şekilde sağlık tesislerine ulaştırılması gerektiğini anlatan Altay, şunları kaydetti:

"Hastalığın erken şekilde tanınması ve tedavi edilmesi lazım. Bir kişi göğüs ağrısı yaşayıp kalp krizi yaşıyorsa bizim için kritik eşik 120 dakikadır. 120 dakika içerisinde tıkanmış damarın ilaç yöntemi ya da anjiyografi ile açılmasıyla hastalarda hem ölüm oranı azalıyor hem de ilerde kalp yetmezliğiyle karşılaşma riski düşüyor. Dolayısıyla hastada çarpıntı, göğüs ağrısı, açıklanamayan nefes darlığı varsa hızlı bir şekilde hekime başvurmalı. Erken şekilde tanı konmalı ve tedavi edilmeli. Eğer erken tedavi yaparsak kalp yetmezliği gibi uzun dönemde ortaya çıkan hastalıkların çoğunu önleyebiliriz."

AA

Doktor kontrolünden geçirildikten sonra taburcu edilen vatandaşların ciddi bir sağlık riskinin bulunmadığı öğrenildi.

Kartepe'de dün bir parkın girişinde yapılan etkinlikte dağıtılan tavuklu pilavdan yedikten bir süre sonra mide bulantısı ve kusma şikayetleri başlayan 14 kişi, ambulanslarla çevredeki hastanelere sevk edilmişti.

Ayrıca, Gölcük'te bir inşaatta çalışan 6 inşaat işçisi de balık yedikten sonra benzer şikayetlerle Necati Çelik Devlet Hastanesi'ne başvurmuştu.

AA

Vakfıkebir ilçesinde dünyaya gelen Kaya, orman memuru olan eşi Osman Kaya'yı 1994'te yaşlılığa bağlı hastalıklar sebebiyle kaybetti.

Nüfus kağıdında doğum tarihi Hicri takvime göre 1339 olan 7 çocuk annesi Kaya, 1990'da vefat eden oğlu Mehmet Kaya'nın eşi ve 2 çocuğuyla 15 sene yaşadı.

Bir süre diğer çocuklarının da yanında kalan Kaya, yaklaşık 5 yıldır İzmit'ten Trabzon'a dönen kızı Nesime Karanlık ve damadıyla Çarşıbaşı ilçesine bağlı Yalıköy Mahallesi'nde ikamet ediyor.

Miladi takvime göre doğum yılı 1920'ye tekabül eden Kaya, yaşı dolayısıyla ailesinin yanı sıra mahallenin de en yaşlı bireyi olarak biliniyor.

Yıllar önce geçirdiği trafik kazası nedeniyle bacağından ameliyat olan Kaya, yaşının da ilerlemesiyle hayatını yatağa bağımlı sürdürüyor.

60 yaşındaki Nesime Karanlık, AA muhabirine, her gün taze yemekler yaparak annesine baktığını söyledi.

Annesine kahvaltısını sabah 07.00'de verdiğini anlatan Karanlık, "Öğlen ve akşam yemeklerini yediriyorum. Yufka, lahana, fasulye ve pırasa tavası yaparak yediriyorum. Bugünün yemeğini yarın yemiyor, çok yemek seçiyor ve hep taze yemek istiyor. Çorba, muhallebi yemiyor." dedi.

Karanlık, kardeşlerin en küçüğünün kendisi olduğunu belirterek, şöyle devam etti:

"Annemin uzun yaşamasının sırrı, babam çok balık yağı getiriyordu. Balık yağından dolayı kemikleri sağlam ve bugüne kadar geldi. Annemin koyunları vardı, yoğurdu, sütü, peynirini yiyordu ama daha çok balık yağından dolayı. Çok balık yağı içti. Kokusu kötü olduğu için biz içmiyorduk, sadece annem içiyordu."

Annesinin kronik rahatsızlığının bulunmadığını, sadece kalp ilacı kullandığını ifade eden Karanlık, "Yaşını duyanlar çok şaşırıyor. 'Çok güzel bakıyorsun.' diyorlar. Hastalığı olmadığı için doktora, hastaneye de gitmiyoruz." diye konuştu.

Kaya'nın 40 yaşındaki torunu Erdoğan Kaya ise babaannesinin 2005'e kadar sağlıklı olduğunu, hayvanlarına baktığını belirterek, o sene geçirdiği trafik kazası sonucu bacağından ameliyat geçirdiğini ve yıllar içerisinde güçten düştüğünü söyledi.

- "Babaannem benim için önemli bir değerdir"

Aile bireylerinin sürekli babaannesini ziyaret ettiğini anlatan Kaya, şunları kaydetti:

"Babaannem benim için çok kıymetli çünkü biz bütün sevgiyi, saygıyı, hoşgörüyü ondan öğrendik. Babamı kaybettiğimde 7 yaşındaydım. İnsanın içinde bir ukde kalıyor ama babaannem bize onu hissettirmedi. Her şeyi onunla birlikte yaşadık, iyiyi, kötüyü. Babaannem benim için önemli bir değerdir çünkü onunla yaşadım, büyüdüm, hayatım onunla geçti, hala da geçiyor."

Kaya, babaannesinin 7 çocuğu, 18 torunu, 33 torununun çocuğu ve 3 de torununun torunu olduğunu belirterek, yaşını 103 olarak hesapladıklarını ancak babaannesinin akranlarıyla ilgili çevrede yaptıkları araştırmalara göre 110 yaşında olabileceğini söyledi.

Asiye Kaya, ziyaretine gelen arkadaşının oğlu Ahmet Eyüboğlu ile sohbet etti. Kaya, yaylada çok arkadaşı olduğunu ancak şimdilerde kendi yaşlarında kimsenin kalmadığını belirterek, "Ziyaretime gelenlerden Allah razı olsun." dedi.

AA

Dardanel'den yapılan açıklamaya göre, sağlıklı ve dengeli beslenmenin olmazsa olmazlarından balık, bağışıklık sistemini koruduğu gibi hücre onarımını destekliyor, kemik yapısının güçlü kalmasına ve çocukların zekâ gelişimine katkı sağlıyor. Doğal bir protein kaynağı oluşuyla öne çıkan ton balığı, bağışıklık sistemi ile beden ve zihin sağlığını destekleyen mineraller, yüksek miktarda Omega-3 ve selenyum içeriyor.

100 gram Dardanel ton balığı tüketildiğinde insan vücudunun günlük protein ihtiyacının yüzde 47’si karşılanıyor. Tüm bu doğal içeriğiyle zengin bir kaynak olan ton balığı, aynı zamanda yaz aylarını formda geçirmek isteyenlerin diyetlerinden eksik etmemeleri gereken önemli bir besin olarak karşımıza çıkıyor.

"Balık, diyetler için sağlıklı, zengin içerikli ve çok değerli bir alternatif"

Açıklamada görüşlerine yer verilen Beslenme ve Diyet Uzmanı Taylan Kümeli, sağlıklı bir vücut için herkesin protein, yağ, karbonhidrat, lif, vitamin ve mineral dengesine ihtiyacı olduğunu; bunu sağlamanın yolunun da her kategoriden sağlıklı besin seçeneklerine başvurmaktan geçtiğini aktardı.

Kilo vermeye ya da beslenmesini iyileştirmeye çalışanların, başta ton balığı, somon ve sardalya gibi yağlı balık tüketimini biraz daha artırmalarının faydalı olacağını belirten Kümeli, şunları kaydetti:

"Amerikan Kalp Derneği, her hafta en az iki porsiyon balık yemenizi önerir. Ancak balık kalorileri önemli ölçüde değişir ve daha yüksek kalorili balıklar daha sağlıklı yağ sağlar. Yani seçtiğiniz balık türü büyük bir fark yaratıyor. Daha yüksek yağlı balık yemek, tek bir öğünde daha fazla kalori tüketmeniz anlamına gelebilir, ancak balığı ölçülü bir şekilde yerseniz ve yemeği hazırlamak için iyi pişirme yöntemleri kullanırsanız, uzun vadede fayda sağlayabilirsiniz.

Balığınızı hazırlama şekliniz kalori sayısını değiştirecektir. Fırında ya da ızgarada pişirilmiş balık ile ton balığı genellikle kalori bakımından en düşük olanlardır. Cam kavanozda, konserve kutuda ve pratik kullanıma uygun poşette sunulan doğal, katkısız ve koruyucusuz ton balığı ile hem lezzetli hem de sağlıklı ve zengin içerikli bir alternatifle diyetinize değerli bir katkı sağlayabilirsiniz. Balık ve salata gibi lezzetli seçeneklerle hem hafif hem sağlıklı beslenebilir, diyetinizi açık havada yapacağınız düzenli yürüyüşlerle destekleyerek kontrol altında bir kilo ile formda bir yaz geçirebilirsiniz."

AA

Zanlıların kimliklerini belirleyen ekipler, aynı iş yerine hırsızlık için gelen K.A, H.İ.Y, E.D.B, O.S, O.K. ile M.E.R'yi suçüstü yakaladı.

Gözaltına alınan şüpheliler emniyetteki işlemlerinin ardından adliyeye sevk edildi.

Şüphelilerden K.A. ve H.İ.Y. çıkarıldıkları hakimlikçe tutuklandı, diğerleri adli kontrol şartıyla serbest bırakıldı.

AA

Bunaltıcı sıcakların çocuk yetişkin demeden herkesi olumsuz etkilediğine işaret eden Tayhan, "Sıcak havalarda olası sağlık risklerine karşı dikkat etmek gerekiyor. Yaz sıcaklarında doğru şekilde beslenmek, sağlık için büyük önem arz ediyor. Öncelikle sıcak ile vücutta terleme oranı arttığından kaybolan sıvı ve elektrolitleri yerine koymak için su başta olmak üzere ayran, cacık, maden suyu gibi içeceklerin tüketimini artırmalıyız." ifadesini kullandı.

Her yetişkinin su ihtiyacının farklı olduğunu aktaran Tayhan, şöyle devam etti:

"Su tüketmek zor geliyorsa suyun içine limon, nane, meyve parçaları ekleyerek tüketmeyi deneyebilirsiniz. Yeterli su tüketip tüketmediğinizi idrarınızın rengine bakarak anlayabilirsiniz. Eğer idrarınızın rengi koyu sarı ise su tüketiminiz yetersiz, açık ise yeterlidir. Sıcak havalarda aşırı yağlı, şekerli besinler yerine sebze, meyve ve tam tahıl ağırlıklı beslenme tercih edilmelidir. Akdeniz diyeti önerilebilir. Kızartmalar yerine haşlama ve buğulama, ağır şerbetli tatlılar yerine dondurma ve sütlü tatlılar tercih edilmelidir."

Yaz sıcaklarında beslenme açısından dikkat edilmesi gereken bir diğer konunun besin zehirlenmesi olduğunu anlatan Tayhan, "Özellikle tavuk, yumurta, süt, balık ve kremalı yiyecekler gibi potansiyel tehlikeli besinlerin tüketiminde daha dikkatli olunmalı, bu besinlerin hazırlanmasında hijyen kurallarına azami ölçüde uyulmalıdır. Dışarıda ve açıkta satılan yiyecekler tüketilmemeli, sıcak havalarda besin zehirlenmelerinde artış yaşandığından evde yemek yemeye özen gösterilmelidir." açıklamasında bulundu.

AA

Araştırmada insan yaşına göre 45 yıla denk gelen 14 aylık 250 farenin yarısına günlük taurin takviyesi, diğer yarısına da kontrol solüsyonu verildi.

Sonuçlar, erkek farelerin yüzde 10, dişilerin ise yüzde 12 daha uzun yaşadığını ve farelerin daha sağlıklı hale geldiğini gösterdi.

Araştırmacılar, farelerde üç ila dört ekstra ayın insanlarda yedi veya sekiz yıla eşdeğer olduğunu belirtti.

Ekip daha sonra, taurin takviyelerinin etkilerini orta yaşlı maymunlarda test etti ve altı ay boyunca maymunlara her gün taurin kürü verdi.

Sonuç olarak vücut ağırlığı, kemik, kan şekeri seviyeleri ve bağışıklık sisteminde iyileşmeler bulundu.

Taurin seviyeleri yaşlandıkça düşüyor

Ayrıca insanlarda bulunan taurin seviyelerinin yaşla azaldığını gözlemleyen bilim insanları, hayvanlar üzerinde yapılan araştırmaların henüz insanlar üzerinde denenmediğini ancak artık denenebileceğini açıkladı.

Columbia Üniversitesi Vagelos Doktorlar ve Cerrahlar Koleji'nde genetik ve gelişim profesörü ve çalışma lideri Vijay Yadav, “Bu araştırma, taurinin daha uzun ve sağlıklı hayat sürmemize yardımcı bir yaşam iksiri olabileceğini gösteriyor.” ifadesini kullandı.

Araştırmanın sonuçları "Science Dergisi"nde yayımlandı.

AA

Örün, 1-7 Haziran İyot Yetersizliği Hastalıklarının Önlenmesi Haftası dolayısıyla AA muhabirine yaptığı açıklamada, iyodun vücutta tiroit hormonlarının oluşumunda rol aldığını ve eksikliğinin ciddi sağlık problemlerine yol açabildiğini söyledi.

Özellikle hamilelik ve emzirme döneminde yeterli iyot alımının önemine işaret eden Örün, "Gebelik ve emzirme döneminde iyot eksikliği olması bebekte zihinsel gerilik ve hipotiroidi dediğimiz önemli sağlık problemlerine yol açabiliyor. İyot eksikliği, anne karnında bebeklerin kaybedilmesine, ölü doğumlara, düşüklere de sebep olabilir." ifadelerini kullandı.

Türkiye'de 1994'ten itibaren sofralarda kullanılan tuzun iyotlandığını belirten Örün, yeterli miktarda iyotlu tuz kullanımıyla iyot eksikliğine bağlı hastalıkların önlenebileceğini vurguladı.

Gebelikte günlük en az 200 mikrogram iyot alınmalı

Prof. Dr. Örün, tuzun yanı sıra deniz ve deniz ürünleri, süt ve süt ürünleri, kırmızı et, kuru fasulye ile muz, çilek gibi meyvelerin iyottan zengin besinler olduğuna dikkati çekerek, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Çocukların hayatının ilk 5 yılında günlük 90 mikrogram, 6-12 yaş arasında ise 120 mikrogram iyot tüketmeleri gerekir. Erişkin dönemde günlük iyot tüketimini 150 mikrogram olarak öneriyoruz. Gebelik döneminde alınması gereken günlük iyot ihtiyacı ise 200 hatta 300 mikrogram olarak belirlenmiştir.

Tuzun az alımı kadar fazla tüketilmesi de farklı sağlık sorunlarına yol açar. Dünya Sağlık Örgütü, bir erişkinin günlük tüketmesi gereken tuz miktarını 5 gram yani silme bir tatlı kaşığı veya dolu bir çay kaşığı olarak öneriyor. Bu miktarı tüketmek zaten iyot eksikliğinin önüne geçmek için yeterlidir. Gebeler de belirlenen miktarda gerek tuz gerekse iyottan zengin besinlerden tüketirlerse hem kendi sağlıklarını hem de doğacak bebeklerinin sağlıklarını korumuş olur."

"İyot eksikliğiyle doğan bebeklerde zihinsel yetersizlikler görülebiliyor"

Örün, "İyot eksikliğiyle doğan bebeklerde zihinsel yetersizlikler, büyüme geriliği, yürüme, konuşma gibi motor becerilerinde gecikmeler, işitme azlığı gibi gelişimsel ve geri dönüşsüz sorunlarla karşılaşabiliyoruz. Zihinsel, fiziksel ve gelişimsel büyümeleri sekteye uğruyor." bilgisini paylaştı.

Bebeklerde iyot eksikliğinin tiroit bezinin az çalışması olarak bilinen hipotiroidine yol açtığını anlatan Örün, bu durumdaki bebeklerin tiroit hormonu takviyesiyle tedavi edilebildiğini söyledi.

Doğumdan sonra yapılan topuk kanı taramalarında hipotiroidinin de tarandığına ve iyot eksikliğinin bu şekilde saptanabildiğine işaret eden Örün, "İlerleyen dönemde ise en çok kaba sesli ağlama, başlarının vücutlarına göre büyük, bıngıldaklarının geniş olması, göz kapaklarında şişlik gibi şikayetlerle başvuru alıyoruz." dedi.

İyot eksikliği yetişkinlikte "guatr" hastalığına yol açıyor

Prof. Dr. Örün, iyot eksikliğine bağlı durumların yetişkinlikte de ortaya çıkabildiğini belirterek, "Yetişkinlik döneminde iyot eksikliğine bağlı olarak troit bezinin aşırı büyümesiyle karşılaşıyoruz, buna da guatr hastalığı diyoruz." diye konuştu.

Guatr hastalığının kanda tiroit hormonlarının ölçümüyle belirlendiğini ve ardından kişiye uygun tedavi sürecinin başlatıldığını aktaran Örün, "Türkiye'de sofra tuzunun iyotlanması ile iyot eksikliğine bağlı hastalıkları görme sıklığı azaldı. Fakat insanların bu konuda her zaman bilinçli davranması, almaları gereken ölçülü miktarda iyotlu tuzu sofralarından eksik etmemeleri gerekiyor." değerlendirmesinde bulundu.

Başvuruyu değerlendiren TÜRKPATENT'in Sinop'ta üretilen lakerdaya coğrafi işaret tescil belgesi verdiği aktarılan açıklamada, kararın balıkçılık sektörü adına sevindirici bir gelişme olduğu kaydedildi.

AA

İstanbul Üniversitesi Deniz Bilimleri ve İşletmeciliği Enstitüsü, Marmara Denizi'nde 2019 yılının ilkbahar ve sonbahar aylarında 5 farklı noktadan trol ağlarıyla toplanan deniz canlılarındaki ilaç kalıntılarını inceledi.

İstavrit, çaça, mezgit, hani ve karides üzerinde yapılan araştırma sonucunda, bu deniz canlılarında değişen miktarlarda ilaç etken maddelerine, en çok da ağrı kesici olarak kullanılan ilaçların kalıntılarına rastlandı.

Sonuçları bu yılın ocak ayında açıklanan çalışmanın detaylarını AA muhabirine değerlendiren Çağlar, kentsel atık su sistemlerinde güçlükle arıtıldığı için ilaç etken maddelerinin ve bunlar arasında özellikle endokrin bozucu olanların, Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) tarafından denizel ortamlarda izlenmesi gereken parametreler listesine alındığını söyledi.

Türkiye'deki denizlerde ilaç etken maddeleriyle ilgili deniz suyunda, midyelerde, balıklarda yapılmış bir çalışma bulunmadığı için bu alanda araştırma yapmaya başladıklarını anlatan Çağlar, balıkları, balıkçılık alanında uzmanlaşmış akademisyenlerle birlikte türlerine, metodolojiye göre belli sayıda gruplara ayırdıktan sonra laboratuvar inceleme aşamasına geçtiklerini bildirdi.

Tespit edilen etken maddeler

İnsanlar tarafından en fazla tüketilen deniz canlıları üzerinde DSÖ'nün belirlediği 11 grup ilaç etken maddesini incelediklerini aktaran Çağlar, bu maddeleri içeren ilaçları; ağrı kesiciler, kolesterol düşürücü lipit düzenleyiciler, sara hastalığı tedavisinde de kullanılan anti epileptik ilaçlar ve doğum kontrol ilaçlarında bulunan doğal ve sentetik steroid hormonlar şeklinde sıraladı.

Balıklarda ilaç etken maddesinin bulunup bulunmadığını ve varsa hangi miktarda olduğunu öncelikle incelemek istediklerini kaydeden Çağlar, "En fazla tespit ettiğimiz, ağrı kesiciler grubundaki etken maddeler, bunların yüksek oranda olanları ibuprofen ve klofibrik asit. Yine aynı gruptan fenoprofen, lipid düzenleyici gruptan gemfibrozil de tespit ettik. Steroid hormonlardan östrojen, 17 alfa etinil estradiol ve 17 beta estradiol en belirgin bulduğumuz ilaç etken maddeler. Ardından sara hastalarının kullandığı ilaçlarda bulunan karbamazepin geliyor."

İlaç kalıntılarının etkileri

Çağlar, araştırmanın amaçlarından birinin, bu maddelerin denizdeki diğer kirleticilerde olduğu gibi besin zincirine katılıp katılmadıklarını, besin zincirine katılmaları durumunda bunun insan sağlığına zarar verip vermediğini tespit etmek olduğunu vurguladı.

Çağlar, şöyle devam etti:

"İlaç etken maddelerinin balık stokları üzerinde olumsuz etkileri var. Bazılarının sucul ekosistemde fazla bulunması balık stoklarının azalmasına yol açarken balıkların üreme sistemlerini olumsuz etkiliyor, çift cinsiyete veya balığın üreme dönemini aşıp, çoğalamadan ömrünü tamamlamasına neden oluyor. Yüksek orandaki endokrin bozucular, balıklarda da tıpkı insanda olduğu gibi doğal hormon gibi davranıyor. Özellikle steroid hormonlar balıkların cinsiyetinde olumsuz etkiler yapıyor, sıklıkla tüketilen ateş düşürücünün balıkta nasıl bir etki yarattığının ise ayrıntılı incelenmesi gerekiyor."

İlaç kalıntılarına maruz kalmış balıkların insan sağlığı üzerindeki olası etkilerine değinen Çağlar, "Besin zinciri yoluyla bu balıkların tüketmesi durumunda insanlarda aynı etkileri yapması söz konusu olabilir, bunların daha ayrıntılı incelenmesi gerekiyor. Bu tür kirleticilerin insan sağlığını olumsuz etkilemesi için günlük ya da haftalık tüketim miktarı, tüketen insanın kilosu önemli. Olumsuz etkiler yaratabileceğini tahmin edebiliyoruz." değerlendirmesini yaptı.

Çağlar, daha sık örneklemeler yaparak çalışmalarına devam edeceklerini, bundan sonraki hedeflerinin, balıklardaki ilaç kalıntılarının insan sağlığına etkilerini daha doğru ve sağlıklı bir şekilde anlayabilmek için Eczacılık ve Tıp Fakültesi ile işbirliği yapmak olduğunu dile getirdi.

Çözüm önerileri

Her ilaç grubunun farklı kimyasal özelliklere sahip olduğunu, bunların arıtılması için tek bir metodun yeterli olmadığını ifade eden Çağlar, "Bir insanların kullandığı, bir de besicilikte kullanılan ilaçlar var. Bunlar kanalizasyon yoluyla deniz suyuna, yani alıcı ortama ulaşıyor. Hibrit su arıtma teknolojisinin kullanılması gerekiyor. Dünyada da bu konuda araştırmalar var. Kentsel atık su tesislerinde yeni teknolojiler geliştirilerek, bunların denize ulaşmasını engellememiz lazım." diye konuştu.

Kimyasal bileşiklerin deniz ortamına ulaştığında daha kararlı formlara dönüşebildiğine dikkati çeken Prof. Dr. Çağlar, ilaçların denize ulaşmasını engelleme konusunda alınacak bireysel önlemlere değinerek, kullanılmayan ilaçları lavaboya dökmek veya çöpe atmak yerine ayrı toplanması tavsiyesinde bulundu.

Çağlar, "Deniz ortamındaki kirleticiyi arıtmak çok büyük maliyetli bir işlem. Bu nedenle yerinde gidermek çok önemli. Arıtma sistemine gelmeden önce vatandaş olarak önlem alacağız." dedi.

Marmara Denizi'nde yaptıkları çalışmayı dünyadaki benzer çalışmalarla kıyaslayan Çağlar, şu bilgileri paylaştı:

"Dünya denizlerinde de ağrı kesiciler ve lipit düşürücüler çok yüksek. Dikkatimizi çeken ise sara ilaçlarında kullanılan etken maddelerin bizde daha düşük olması. Arktik'e yapılan bir seferde, Svalbard (Norveç'e bağlı takımada) açıklarındaki deniz suyu örneklerinde de ilaç etken maddeleri bulduk. Yani Arktik'e kadar ulaşmış ilaç etken madde birikimi var."

Türkiye'de henüz ilaç etken maddeleri için su ürünleri yönetmeliği kapsamında limit değerlerin oluşturulmadığını hatırlatan Çağlar, bu değerlerin oluşturulmasının uzun süreli araştırmalar gerektirdiğini ve bu anlamda zamana ihtiyaç olduğunu sözlerine ekledi.

AA

Ramazanda hamur işi yiyeceklerin tok tuttuğunun sanıldığına işaret eden Kaya, "Aslında tam tersi. Karbonhidrat içeriği çok yoğundur ama tam tahıllı olursa nispeten biraz daha iyi. Çünkü vitamin mineral özellikleri daha az kayba uğruyor ancak karbonhidrat içeren yiyeceklerin bir saat içinde sindirimi tamamlanıyor. Peynir ve yumurta ya da kıyma gibi protein içeren yiyecekle yapılırsa o zaman tok tutucu özelliği uzayacaktır." dedi.

Sahurda yumurta ve peynir tüketimini öneren Kaya, "İftarda tavuk ve balık eti veya kırmızı eti düzenli şekilde almamızda yarar var. Daha uzun süre tokluk hissi için posa içeriğini yüksek olması gerekiyor ki kuru baklagiller bunlar arasındadır. Mercimekli bulgur pilavı, nohutlu pirinç pilavı gibi. Bunları tüketirsek o zaman uzun vadede tokluk sağlayabiliriz." ifadesini kullandı.

Kaya, iftarda yemeğin yavaş ve hazmederek tüketilmesini, yemeğinin ardından 15-20 dakikalık yürüyüş yapılmasının faydalı olacağını dile getirerek, şunları kaydetti:

"Tatlıları, sebzeyi, çorbayı, pilavı, böreği hepsini bir arada tüketirsek mide rahatsızlıklarına neden olabilir, kalbimizin sağlığını bozabiliriz ve hipertansiyona neden olabiliriz. Bundan korunmak için mümkün olduğu kadar az az tüketmek, tatlıları sonraya bırakmak ya da akşam yürüyüşten geldikten sonra böreğimizi çayımızı içmek olabilir. Kesinlikle yemekleri çok iyi çiğnememiz gerekiyor. Çiğnemeden yutmak hem mide hem bağırsak rahatsızlıklarına hem da kabızlığa yol açacaktır. Bir anda şişkinlik, doygunluk oluşturacaktır. Çok yağlı, tuzlu ve tatlı yiyeceklerin aşırı tüketimi de karaciğer başta olmak üzere birçok organa zarar verebilir."

AA

Karahan, yaşlanmayan ve kendi kendini onarabilen ilkel omurgalı deniz canlıları olan ascidians grubu üzerinde 2017'den bu yana ekibiyle birlikte çalışmalar yürütüyor.

Antalya, Mersin ve Hatay'da 8 ayrı istasyonda yaptıkları çalışmaların ardından canlıların kültür ortamında yaşayabilmelerini sağlayan Karahan ve ekibi, bu canlılardan sağlık ve endüstri alanlarında kullanılabilecek ham madde arayışına başladı.

Canlıların kendi kendilerini onarabilme ve yaşlanmama özellikleri üzerine yürütülen projelerde kanserden yaşlanmaya kadar birçok alanda kullanılabilecek ilaç ham maddeleri elde edilmesi hedefleniyor.

AA muhabirine konuşan Karahan, üzerinde çalıştıkları canlının ascidians grubu ilkel omurgalılar olduğunu ve bu türler üzerinde biyoçeşitlilik tespiti, yaşlanma çalışmaları, tüm vücut onarımı çalışmaları ve bu canlılardan tıp ve endüstride kullanılabilecek ilaç ham maddelerinin tanımlanması olmak üzere 4 ayrı çalışma yürüttüklerini bildirdi.

Yurt dışında bu alanda araştırmalar yapılsa da Türkiye'de hiçbir araştırma olmadığını görünce kıyılarda tür tespiti çalışmasına başladıklarını anlatan Karahan, "Türkiye'de çok farklı türler olduğunu gördük. Bu türlerin üzerinde çeşitli popülasyon genomiğini ve türlerin yapısal ve işlevsel yönlerini incelemeye başladık. Sistem biraz altyapı ve canlıyı yaşatmak için çaba gerektiriyordu. Şu anda yaşatmayı da başardık. Ardından da tüm vücut onarımı çalışmaları başladı." diye konuştu.

"Biyoçeşitliliğin yüzde 50 ila 80'i denizlerde bulunuyor"

Tür üzerinde, dünyada belirli ve az sayıda enstitünün çalıştığına, Türkiye'de ise sadece kendilerinin ilk kez bu alanda çalışma yürüttüğüne dikkati çeken Karahan, şöyle devam etti:

"Dünyada artan antibiyotik direnci ve kanser vakalarından dolayı yeni ilaç ham maddesi dediğimiz metabolit arayışına girildi, bunların başında denizel canlılar var. Dünyanın yüzde 71'ini denizler kaplıyor ve toplam biyoçeşitliliğin yüzde 50 ila 80'i denizlerde bulunuyor. Bu kadar muazzam çeşitlilik içerisinde muazzam kimyasallar var. Dünyada birçok sektör ve üniversite bunların keşfi için denizlere yönelmiş durumda. Bu canlılarda (ascidians grubu) tüm vücut onarımının farklı aşamalarını dünyadaki diğer enstitülerle birlikte çalışıyoruz. Yaşlanma çalışmaları da aynı şekilde sürüyor. Şu ana kadar yapılan çalışmaların sonuçları, bu canlıların yaşlanma belirtileri göstermediği şeklinde olunca biz de bunun üzerine çalışmaya başladık."

"Her hafta vücudunun tamamı yenileniyor"

Söz konusu canlıların ürettikleri maddelerin, vücutlarının içinde bulunduğunu ve yaşam döngülerinin çok ilginç olduğunu ifade eden Karahan, şunları söyledi:

"Her hafta vücutlarının tamamı yenileniyor, bu yüzden yaşlanma yok ve kan hücrelerinden tüm vücut onarımı yapıyorlar. Düşünün, insanın kan hücrelerini izole ediyorsunuz, oradan tüm bir insan çıkıyor gibi. Bu canlılar hem eşeyli hem de eşeysiz bir şekilde ürüyor. Bizim bildiğimiz anlamda bir yaşlanmaları yok. 'Kök hücre yaşlanması' dediğimiz bir yaşlanmadan dolayı ölüyorlar. 3 yıllık ömürlerinin son 3 haftasında yaşlanma belirtileri gösteriyor ve ölüyorlar. Bunu 80 yaşında bir insan olarak düşünürsek 75 yaşına kadar hiçbir yaşlanma belirtisi göstermeden yaşıyor, son 4-5 yıllık bir süreçte yaşlanıyor ve ölüyor."

Çalışmalarda geldikleri son durum hakkında bilgi veren Karahan, biyoçeşitlilik anlamında Akdeniz kıyılarında ascidians grubundan DNA barkotlama yöntemiyle 8 tür tanımladıklarını, bunlardan birinin yeni tür olduğunu, birinin ise yeni tür olma potansiyeli bulunduğunu aktardı.

Yaşlanma konusunda çalışmalarının başlangıç aşamasında olduğunu, tüm vücut onarımı çalışmalarında ise güzel sonuçlar bulduklarını vurgulayan Karahan, "Şu ana kadar yaptığımız çalışmalarımızla daha önce dünyada hiç tanımlanmamış olan yeni metabolitlerimiz var, bunların hangi amaçla kullanılabileceğini araştırıyoruz. Ayrıca daha önce tanımlanmış ve antibiyotik olarak kullanılan, kolesterol üzerine dolaylı ya da direkt olarak etki ederek damar sertliği tedavisinde kullanılan metabolitler tanımladık." diye konuştu.

Türkiye kıyılarında üzerinde çalıştıkları ascidians grubunun oldukça farklı türlerinin olabileceğini belirten Karahan, kendilerinin sadece Akdeniz kıyılarına bakabildiklerini, diğer kıyılara da açılmayı planladıklarını kaydetti.

"Yeni tanımladığımız metabolitleri 2 yıllık bir süreçte duyuracağız"

Söz konusu canlıların kansere çare olacağını söylemenin çok iddialı olacağı yorumunu yapan Karahan, "Ama belli tipler için kullanılacak birtakım metabolitlerin ya da kişinin konforlu yaşamasını sağlayacak olanların keşfi, önemli bir aşama olacaktır. Günümüzde yaşlanma geciktirilmiş durumda ama konforlu yaşlanma dediğimiz olay için bunlar oldukça faydalı olacaktır. Gen yolaklarının tam olarak tanımlanması daha uzun soluklu bir çalışma. Bulunan bir gen yolağının birtakım manipülasyonlarla kapatılması söz konusu olabiliyor, bu şekilde yaşlanmadan sorumlu olan genin kapatılması ve kişinin daha konforlu yaşlanması söz konusu olabilir." değerlendirmesinde bulundu.

Doç. Dr. Karahan sözlerini şöyle tamamladı:

"Biz olaya bütünleşik bakıyoruz. Hızlı bir şekilde ilaç sektöründe kullanılabilecek metabolitlere de bakıyoruz, aynı zamanda uzun soluklu olarak canlıların neden yaşlanmadığını, nasıl tüm vücut onarımı yaptığını genetik olarak anlamaya çalışıyoruz. Yeni tanımladığımız metabolitleri 2 yıllık bir süreçte duyuracağız ve bir kısmının antibiyotik, antikanser veya yaşlanma karşıtı olarak kullanılabileceğini düşünüyoruz. Bu canlıyı üretmek gerekiyor, biz kültür ortamında bunu yaşatabiliyoruz. Büyük tesislerde bu canlının yetiştirilmesi söz konusu. Öte yandan kıyılarımız çok zengin, canlıları yetiştirmesek bile kıyısal alandan oldukça fazla miktarda toplamamız mümkün."

AA

Prof. Dr. Somer, yaptığı yazılı açıklamada, çocukların gelişimi için olmazsa olmazların başında Omega-3 yağ asitleri olan DHA ve EPA'nın geldiğini aktardı.

Somer, Omega-3 yağ asitleri olan EPA ve DHA'nın insan vücudunda üretilemediği için esansiyel besinlerle alınması gerektiğini belirterek, "EPA ve DHA, kalbin normal fonksiyonuna katkıda bulunuyor. DHA, normal beyin fonksiyonlarının ve normal görme yetisinin korunmasına katkı sağlar. Bu nedenle gelişim çağındaki çocuklar için olmazsa olmazdır." değerlendirmesini yaptı.

Balık yağı tüketirken dikkat edilmesi gereken konulara vurgu yapan Somer, "Balık yağı tüketirken en önemli konuların başında koku ve tat geliyor. Balık yağları, hava ile temas edince tat ve koku açısından bozulabilir. Dolayısıyla çocuklar için her gün tüketecekleri balık yağının tazeliğini koruması ve hijyenik olması büyük öneme sahip. Bunun için günümüzde tüketiciler özel formlu ürünleri tercih edebiliyor." ifadelerini kullandı.

Somer, Avrupa Gıda Güvenliği Otoritesi'nin (EFSA) 2-18 yaş arasında çocuklar için günlük 250mg EPA+DHA miktarında Omega-3 alımı önerdiğini aktardı.

AA

Medipol Mega Üniversite Hastanesi'nden yapılan açıklamada görüşlerine yer verilen Duzcan, vitaminin dikkatsiz bir şekilde fazla tüketiminin kan pıhtılaşması, böbrek taşı, çarpıntı ve mide ağrısı gibi birçok probleme sebep olacağını bildirdi.

Duzcan, "Bu nedenle bilinçsiz beslenmeden ve tüketimden kaçının. Takviye gerekebilecek durumlar için hekim kontrollerini ihmal etmeyin." ifadelerini kullandı.

Vitamin ve minarel eksikliğinin geçmişten günümüze kadar makrositik anemi, pernisiyöz anemi, skorbüt, guatr, havale, pellegra, beriberi, raşitizm, anemi ve gece körlüğüne de yol açabileceğini belirten Duzcan, vücudun ihtiyacı olan enerjiyi doğru besinlerle yeterli miktarda beslenerek sağlamanın hastalıklardan korunmak için önemli olduğunu vurguladı.

Duzcan, "Besin çeşitliliği ile beslenmek antioksidan kapasiteyi artırmamıza, bağışıklığımızı ve sağlığımızı korumamıza yardımcı olacaktır." değerlendirmesinde bulundu.

Hangi vitamin hengi besinde bulunuyor?

Anti enflamatuvar bir vitamin olan A, bağışıklık için önemli bir antioksidan C ve hücreleri koruyan antioksidan E vitaminin beslenmede önemli rol oynadığını vurgulayan Duzcan, şunları kaydetti:

"Yumurta, havuç, tatlı patates, kabak, mango, ıspanak ve benzeri ile A vitamini, besinsel olarak iyi kaynaklarından bilinen yağlıklı balıklar ile D vitamini, ceviz, çiğ fındık gibi yağlı tohumlar, zeytinyağı, avokado E vitamini içeriyor. Besin ve ilaç etkileşimi açısından kontrollü tüketilmesi gereken K vitamini ıspanak, lahana, brokoli marul gibi yeşil yapraklı sebzeler, yaban mersini, incir gibi bazı meyvelerde bulunuyor. Maydanoz, turunçgiller, çilek, biber gibi meyve ve sebze içeriklerinin taze tüketimleri ile C vitamini içeriğini, buğday ruşeymi, yulaf kepeği, tam tahıllar ve baklagiller ile B1 vitaminini (Tiamin), süt ve ürünleri, yumurta, badem gibi besinlerle B2 vitaminini (riboflavin), balık, organik tavuk, et, yağlı tohum, tam tahılları tüketerek de B3 vitaminini (niasin) beslenmemize ekleyebiliriz. Birçok hayvansal ve bitkisel kaynağı olan B5 vitaminini (pantotenik asit), yağlı tohumlar, kabuklu yemişler, baklagiller, organik kümes hayvanı etleri, kırmızı et ile B6 vitaminini (piridoksin), kırmızı ve yeşil mercimek, ıspanak, pazı, maydanoz gibi besinlerle B9 vitaminini (folik asit), yumurta, balık, et tüketimi ile B12 vitaminini alabiliriz."

AA

ABD'de bulunan Johns Hopkins Üniversitesi, Harvard Üniversitesi ve Michigan Üniversitesi'nden bilim insanları menüler üzerindeki olumlu ve olumsuz etiketlerin faydalarını ölçebilmek için 2 bin 605’i erkek, 2 bin 444’ü kadın olmak üzere 5 bin 49 kişiyle bir çalışma gerçekleştirdi.

Katılımcılardan önce herhangi bir restoranda sipariş verdiklerini düşünmeleri istendi. Daha sonra fastfood menüler gösterilen katılımcılardan bu menülerden birini seçmeleri istendi. ABD’deki birçok zincir fastfood restoranında karşılaşılabilecek şekilde dizayn edilen menülerin içeriğinde sığır eti, bitkilerden üretilen et ikamesi, tavuk ve balık sandviçleri, soslu tavuk parçaları ve salata gibi çeşitler yer aldı. Sipariş aşamasına gelindiğinde ise katılımcılar rastgele bir şekilde 3 ayrı gruba ayrıldı ve kendilerine farklı şekillerde etiketlenmiş 3 menüden biri gösterildi.

Kontrol grubu olarak kabul edilen birinci gruba tüm ürünlerin üzerinde sadece QR kodu olan menü, pozitif çerçeveleme yapılan ikinci gruba üzerinde "İklim değişikliğine etkisi düşük" yazılı yeşil renkli etiketlerle daha çok tavuk, balık ya da vejetaryen seçenekler sunan menü, negatif çerçeveleme yapılan son gruba ise "İklim değişikliğine etkisi yüksek" uyarısı ile kırmızı etiketli et ürünleri gösterildi. Menülerin fiyatları ise gerçek restoran fiyatlarıyla doğru orantılı şekilde belirlendi.

Her menünün üzerine etiketlerin ne anlama geldiğini gösteren açıklamalar da eklendi. "İklim değişikliğine etkisi düşük" yazılı yeşil etiketli menülerin açıklamasında, "Bu ürünün sera gazı emisyonu düşük ve iklim değişikliğine etkisi daha az"; "İklim değişikliğine etkisi yüksek" etiketli ürünlerin açıklamasında ise "Bu ürün çevresel olarak sürdürülebilir değil, sera gazı emisyonu oldukça yüksek ve iklim değişikliğine etkisi yüksek" gibi ifadeler yer aldı.

İklim krizine yönelik uyarıların yapıldığı grup bu menüleri daha az tercih etme eğiliminde

Menü tercihlerini yaptıktan sonra ise katılımcılara, seçtikleri menünün sağlıklı olup olmadığı konusunda ne düşündükleri, ürünlerin üzerindeki etiketleri görüp görmedikleri ve iklim değişikliği konusundaki uyarıların, ürünleri tüketme motivasyonlarını etkileyip etkilemediği yönünde sorular yöneltildi.

Çalışmanın sonuçları, iklim krizine yönelik uyarılarda bulunulan negatif çerçeveleme yapılan grubun, kontrol grubu ve pozitif çerçeveleme yapılan gruba göre sürdürülebilir olmayan menüleri daha az tercih etme eğiliminde olduğunu gösterdi. Elde edilen verilere göre, kontrol grubu ile karşılaştırıldığında negatif etiketleme yapılan grubun yüzde 23,5'i, pozitif etiketleme yapılan grubun ise yüzde 9,9'u sürdürülebilir menüleri tercih etti.

"Olumsuz mesajlar tüketiciler üzerinde daha etkili oluyor"

Sonuçları AA muhabirine değerlendiren Marmara Üniversitesi İletişim Fakültesi Halkla İlişkiler ve Tanıtım Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Kıvanç Nazlım Tüzel Uraltaş, çalışmanın yapıldığı ABD'nin fastfood ürünlerde kırmızı et tüketiminin en fazla olduğu ülke olduğunu belirtti. Sığır eti üretiminin küresel ısınmaya etkisine yönelik çalışmalar bulunduğunu vurgulayan Uraltaş, ABD’deki çalışmanın da bu kapsamda değerlendirilebileceğini söyledi.

Uraltaş şöyle devam etti:

"Çalışmanın sonucunda olumlu etiketlerin olumsuzlara kıyasla daha az etkili olduğu ortaya çıkmış. Olumlu olan her mesaj tabii ki kişiyi harekete geçirebilir, aksiyon almasını sağlayabilir. Öte yandan olumsuz mesajlar tüketiciler üzerinde daha etkili oluyor. Bunun altında yatan temel şeylerden biri korku. Olumlu etiketlemeye kıyasla negatif etiketleme, kişilerde korku uyandırdığı için daha etkili oluyor. İnsanlar korktukları şeyi yapmaktan çekindikleri için bu tarz etiketlemeler insanların daha hızlı harekete geçmesini sağlıyor. Yani hem korkmuş oluyorsunuz hem de hızlı bir şekilde tepki vermek istiyorsunuz. Dolayısıyla bu menülerin üzerine yapıştırılacak etiketlerle hem insanların sebze, tavuk ve balık ağırlıklı, daha sağlıklı menüler tercih etmesi amaçlanıyor hem de kırmızı et tüketiminin azaltılması hedefleniyor."

Ürünlerin üzerine yapıştırılacak etiketlerin standartlaştırılması gerektiğini vurgulayan Uraltaş, "Çalışmanın sonucunda, her marka kendine özel bir etiket yapar ve bunları yapıştırırsa, bir standart yakalanamayacağı, bu durumun suistimale yol açabileceği belirtiliyor. Bunun önüne geçilebilmesi için devletin bu işaretlerin standartlaştırılması konusunda çalışmalar yapması gerekiyor." yorumunu paylaştı.

Sigara paketlerinin üzerine caydırıcılık amaçlı konulan etiketlerin tüketiciler üzerindeki etkilerinden örnekler veren Uraltaş, "Yapılan araştırmalara göre sigara etiketlerinin tiryaki olarak adlandırdığımız tüketiciler üzerindeki etkisi daha önce hiç başlamamış olanlara oranla daha az. Tiryakilerin tamamen bırakması üzerinde çok etkili olmasa da içilen miktarı azaltmaları konusunda etkili olduğu söylenebilir. Yapılan araştırmalar, bu etiketlerin sigaraya hiç başlamamış genç neslin üzerinde ise çok etkili olduğunu gösteriyor." dedi.

Çalışmadaki olumlu etiketlemenin sürdürülebilir menü tercihinde artış sağlamasının da göz ardı edilmemesi gerektiğinin altını çizen Uraltaş, "Hem küresel ısınma ve iklim krizi hem de daha sağlıklı beslenme açısından bunlar çok güzel sonuçlar. Çalışmanın sonuçları kapsamında daha sağlıklı bir dünyaya doğru gidişatın arttığını düşünüyorum." ifadelerini kullandı.

AA

Kuşlar arasındaki ilk salgın vakasının yaşandığı Kasım 2022 sonlarından itibaren 63 bin kuşun telef olduğunu belirten SERNANP yetkilileri, ölümlerin diğer türlere de yayıldığını kaydetti.

Yetkililer şu ana kadar Peru kıyılarında kuş gribi nedeniyle ölen ve türünün yüzde 3'üne tekabül eden 3 bin 487 Peru deniz aslanı tespit etti. Ayrıca kuş gribine bağlı 5 kürklü fok ölümü de kayıtlara geçti.

Öte yandan kuş gribi ABD'de de çok sayıda kuş ve memeli hayvanın ölümüne sebep oluyor.

Bilim insanları 2022'nin sonlarından bu yana ABD'de ördek, martı, kaz, şahin ve baykuş gibi 100'den fazla yabani kuş türünde kuş gribi virüsü vakası rapor etti. Ayrıca ABD'de kuş gribi vakalarına ayı, tilki, vaşak, rakun ve yunus gibi memelilerde de rastlandığı bildirildi.

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) Genel Direktörü Tedros Adhanom Ghebreyesus, insanlar için kuş gribi riskinin düşük olduğunu belirtmesine karşın az sayıda da olsa insanlarda da görüldüğü ifade ediliyor.

AA

Medipol Çamlıca Üniversite Hastanesi'nden yapılan açıklamada görüşlerine yer verilen Özmen, 9 Mart Dünya Böbrek Günü dolayısıyla aşırı tuz tüketiminin oluşturduğu risklere ve yol açtığı hastalıklara dikkati çekerek, değerlendirmelerde bulundu.

Böbrek yetmezliğini önlemek için yaşam alışkanlıklarının değiştirilmesi gerektiğini belirten Özmen, tüketilen tuzun vücutta birçok değişikliğe neden olduğunu aktardı.

Özmen, "Yüksek miktarda tuz tüketildiğinde kişide şişkinlik ve susama hissi oluşur. Tuzu dengelemek için vücut su tutar, el ve ayaklarda şişkinlik görülebilir. En önemlisi kan basıncındaki artıştır. Obezite, hipertansiyonu olan veya ileri yaşlı kişilerde, düşük potasyum tüketenlerde tuz tüketimi ile kan basıncındaki artışın daha belirgin olduğu tespit edilmiştir. Kişinin vücuttaki tuz artışına verdiği cevap, genetik ve hormonal faktörlerden etkilenir. Tuz tüketimi ayrıca, hipertansiyon ilaçlarına direnç yaratır." ifadelerini kullandı.

Tuz tüketiminin oluşturduğu hastalıklara ilişkin de bilgi veren Özmen, bunları, hipertansiyon, kalsiyum kaybı (kemik erimesi), protein kaçağı, glomerül içi basınç artışı, böbrek hasarı, böbrek taşı oluşumu ve insülin direnci şeklinde sıraladı.

"Tuzsuz ya da tuzu azaltılmış ürünler tercih edin"

Yüksek tuz tüketiminin mide mukozasında hasara neden olarak kanser gelişimine de yol açabildiğine işaret eden Özmen, "Dünya Sağlık Örgütü, hastalıklardan korunmak amacıyla tüketilmesi gereken tuz miktarını günde 5 gram (tepeleme bir çay kaşığı/silme bir tatlı kaşığı) olarak önermektedir. 2008'de gerçekleştirilen SALTurk-1 çalışmasında ülkemizde kişi başına günlük tuz tüketimi 18 gram olarak belirlendi. 2012'deki çalışmada bu oran 15 g/güne geriledi." değerlendirmesinde bulundu.

Hazır sosların, atıştırmalık ürünlerin, tuzlanmış kuru yemişlerin turşu/salamura konservelerin, tuzlanmış, tütsülenmiş et ve balık ürünleri ile aromalı ya da aromasız, doğal veya doğal olmayan mineralli içeceklerin yüksek miktarda tuz içerdiğini bildiren Özmen, tuz kullanımında dikkat edilmesi gerekenleri şöyle sıraladı:

"Satın alınan işlenmiş ürünlerin etiket bilgisini okuyun. Tuzsuz ya da tuzu azaltılmış ürünler tercih edin. Peynir, zeytin, salamura ürünlerini kullanmadan önce suda yıkayın. Restoran ve kafelerde yemeklerin az tuzlu veya tuzsuz hazırlanması talep edin. Tuz yerine doğal lezzet arttırıcılar (soğan, sarımsak, baharatlar, limon, sirke, biber, nane, kekik, maydanoz, dereotu, fesleğen ve benzeri) kullanın. Fazla tuz tüketiminin azaltılmasıyla bu hastalık ve riskler engellenebilir. Ülkemizdeki tuz tüketimi halen çok yüksektir. Bunu azaltarak pek çok sağlık sorunu hipertansiyon, kalp krizleri, felç/inme, kronik böbrek hastalıkları engellenebilir."

AA

Vatandaşlar kar yağışı eşliğinde horon oynadı ve hamsi yedi.

Dernek başkanı Nihat Günbatı, gazetecilere, geçen yılki festivalde 3 bin misafire hamsi ikram ettiklerini, bu yıl ise 5 bin kişiye hamsi dağıtmayı düşündüklerini belirterek, festivale katılanların iyi vakit geçirmelerini diledi.

Dikmen Mahallesi Muhtarı Menderes Ayvaz da bu yıl 4. Hamsi Festivali'ni düzenlediklerini belirterek, "Festivalimizi geleneksel hale getirdik ve katılım yoğun oluyor. Festivalimizi uzun yıllar sürdüreceğiz İnşallah. Gelen misafirlerimize teşekkür ediyorum." diye konuştu.

Festivale, AK Parti Sakarya İl Başkanı Yunus Tever, Hendek Belediye Başkanı Turgut Babaoğlu, Hendek Cumhuriyet Başsavcısı Ayhan Yenilmez, Hendek Jandarma Komutanı Süleyman Sercan Candan, Sakarya Muhtarlar Federasyonu Başkanı Erdal Erdem, AK Parti Hendek İlçe Başkanı Hasan Serdar Baykal, MHP Hendek İlçe Başkanı Burhan Namlı, Hendek Karadenizliler Derneği Başkanı Mehmet Paslı, muhtarlar, meclis üyeleri ve vatandaşlar katıldı.

AA

Akçakoca ilçesindeki Dilek Naz Sarıoğlu Anaokulu, ara tatile çıkan öğrencilerine ilginç karne etkinliği düzenledi.

Öğrencilerin hayvan sevgisinin ve sorumluluk duygusunun güçlenmesini hedefleyen öğretmenler, karne hediyesi olarak çocuklara akvaryumda balık verdi.

İlk defa karne heyecanı yaşayan öğrenciler, hediyelerini görünce mutlu oldu.

Anaokulu yetkilileri, tatil süresince balıkların gelişimini öğrencilere verilen program doğrultusunda takip edecek.

AA

Dardanel açıklamasına göre, Dardanel, sağlıklı lezzetlerden oluşan ürün yelpazesini geliştirmeye ve lezzetli tariflerle sofralara konuk olmaya devam ediyor. Denizden gelen doğal tatların ve pane lezzetlerin yer aldığı dondurulmuş deniz ürünlerine 2 yeni ürün daha ekleyen Dardanel, Norveç haşlanmış karidesi ve somon filetoyu tüketicilerin beğenisine sunmaya hazırlanıyor.

Yeni tatlar, Dardanel Şirketler Grubu İcra Kurulu ve Yönetim Kurulu Üyesi Ayşe Önen Özoğuz ve Dardanel’in marka yüzü, şef Somer Sivrioğlu tarafından tanıtıldı.

Açıklamada etkinlikteki konuşmasına yer verilen Ayşe Önen Özoğuz, "Türkiye'de birçok ilki gerçekleştirmiş bir marka olarak AR-GE ve inovasyona büyük önem veriyor, Dardanel’in DNA'sında bulunan yenilikçi bakış açısıyla ürün çeşitliliğimizi artırmayı ve büyümeyi sürdürüyoruz. Türkiye'yi konserve ton balığıyla tanıştıran ilk marka olan Dardanel, 1984 yılından bu yana deniz ürünleri yelpazesini geliştiriyor. Bu çalışmalar doğrultusunda Dardanel, son olarak, sağlıklı ve pratik dondurulmuş deniz ürünleri ailesini yeni lezzetlerle genişletti. Jumbo ve çim çim karides, fish fingers, kalamar tava, mezgit pane ile sofralara konuk olduğumuz bu ürün yelpazesine somon fileto ve Norveç haşlanmış karidesi de ekledik." ifadelerini kullandı.

Dardanel Norveç haşlanmış karides, Kuzey Denizi'nin 700 metre derinliklerinden çıkarılıp kabuklarıyla haşlanıp ayıklandıktan sonra en lezzetli haliyle sofralara geliyor. Çözüldükten sonra pişirmeye gerek kalmadan tüketiliyor. Çanakkale fabrikasında doğal meşe odunu ile fümelenen somon füme de geleneksel yöntemlerle üretilip herhangi bir katkı, yapay aroma kullanmadan hazırlanıyor.

- Dardanel dondurulmuş deniz ürünleri, yeni ambalajlarında sunuluyor

Verilen bilgiye göre, dondurulmuş ürünlerin ambalajları da şık bir tasarımla tamamen yenilendi. Yeni ambalajların önünde ürünün lezzetini ön plan çıkarma amaçlı, bitmiş enfes tabaklara yer veriliyor. Ayrıca, ürünün pişme zamanı da pratikliği vurgulamak için gösteriliyor. Ambalajların arkasında ise ürüne dair detaylı bilgiler verilip ambalaj önünde sunulan lezzetli tabakların tarifleri detaylandırılıyor.

Somon fileto ve Norveç Haşlanmış karides ile genişleyen Dardanel dondurulmuş deniz ürünleri gamında jumbo karides, Kuzey Ege Çim çim karides, somon, fish fingers, kalamar tava yer alıyordu. Dondurulmuş kutu ürün gamında mezgit pane ve fish fingers gold da bulunuyordu.

Deniz mahsullerini seven ancak pişirmeye vakti olmayanlar için 8 dakikada hazırlanabilen "Kolay Pişir" serisi buzluktan çıkıp doğrudan pişiriliyor. Sofralara pratik bir alternatif getiren "Kolay Pişir" ürünleri, hiçbir ön hazırlık gerektirmiyor.

Sağlıklı beslenmeye özen gösteren yetişkinler kadar çocukların da favorisi olan Dardanel fish fingers ise yüzde 100 mezgit filetodan üretiliyor. Doğal bir protein kaynağı olmasının yanı sıra zengin omega 3 içeriğiyle çocukların sağlıklı gelişimine destek oluyor.

Ayrıca Şef Somer Sivrioğlu'nun Dardanel ürünleriyle hazırladığı tüm zengin tarif seçenekleri, "dardanel.com.tr" ve "dardanellezzeti.com" internet adreslerinde lezzetseverlerle buluşuyor.

AA

Tekneler ve kamyonlarla getirilen balıklar, oluşturulan havuza aktarıldı ve vatandaşlara dağıtıldı. Dağıtımda uzun kuyruklar oluşurken, zabıta ekipleri yoğunluk nedeniyle bariyerler çekti.

Vatandaşlar müzik eşliğinde mangallarını yakarken, belediye ekiplerince kazanlarda pişirilen balıklar da katılımcılara ikram edildi.

- "Türkiye'nin en iyi, en taze, en lezzetli hamsisi Ereğli'den çıkıyor"

Ereğli Belediye Başkanı Halil Posbıyık, amfi tiyatrodaki etkinlikte yaptığı konuşmada, ilk kez 2002'de düzenlenen festivalde kullanılan en uzun mangalla Guinness Rekorlar Kitabı'na girdiklerini, o tarihten itibaren hamsi festivalini geleneksel hale getirdiklerini söyledi.

Hamsinin bol olduğunu, ülkenin farklı illerinden telefonlar aldıklarını ve kendilerine hamsi göndereceklerini anlatan Posbıyık, "Türkiye'nin en iyi, en taze, en lezzetli hamsisi Ereğli'den çıkıyor, artık bunu Türkiye kabul etmeye başladı. Dünyanın en uzun mangalı rekorunu başka bir yerde kıramadıkları için rekor denemesi yapmıyoruz. Kırdıkları an yeniden bir rekor denemesine geçebiliriz." diye konuştu.

Posbıyık, şu anda hamsinin bollaştığını aktararak, "15 ton hamsi dağıtımı yapıldı. Dünden itibaren sivil toplum kuruluşlarına da hamsi dağıtımını sağladık. Günlerdir belediye ekiplerimiz çalışıyor. Başarılı gittiğini görmekten büyük mutluluk duyuyoruz." dedi.

AA

Bayrampaşa Belediye Başkanı Atila Aydıner, Kapalı Pazar alanındaki 5. Balık Festivali'nde hazırlanan balık ekmekleri vatandaşlara ikram etti.

Aydıner, basın mensuplarına yaptığı açıklamada, hamsinin son demlerine geldiklerini belirterek, vatandaşlara her yıl balık ikram etmeye devam edeceklerini söyledi.

Bu etkinlikte de 3 ton hamsinin dağıtılacağını dile getiren Aydıner, "Bugün Karadeniz'imizin olmazsa olmazı hamsiyle beraber Bayrampaşa halkımızı buluşturuyoruz. Öncelikle festivalimizin hayırlı olmasını temenni ediyorum. İnşallah, bu festivaller Bayrampaşa'dan hiç eksik olmayacak." dedi.

Etkinlikte, Karadenizli sanatçılar Hülya Polat, Hızır Dinçer, Erdal Güvendi ve Tahsin Terzi Orkestrası da sahne aldı.

AA

Protein değeri yüksek ve eti lezzetli aslan balığı, gastronomi kenti Hatay'da bazı otel ve restoranların menüsünde yer almaya başladı. Zehirli dikenlerinden temizlenen balık, haşlamasından kızartmasına, çorbasından ızgarasına ve buğulamasına kadar farklı çeşitleriyle müşterilerin beğenisine sunuluyor.

Denizlerdeki istilacı türlerle ilgili çalışmalar yürüten İskenderun Teknik Üniversitesi (İSTE) Deniz Bilimleri ve Teknolojisi Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Cemal Turan, AA muhabirine, aslan balığının Türkiye denizlerine 2014 yılında girdiğini söyledi.

İstilacı türün hızla Mersin ve Antalya'yı takip ederek İzmir'e kadar yayıldığını aktaran Turan, "Aslan balığı devamlı bizim yerli türlerimizle besleniyor. Larvaları, yumurtaları ve yavru balıkları tüketerek yerli türlerimizin azalmasına sebebiyet veriyor. Bu şekilde avlanan balıkların azalmasına ve ciddi derecede ekonomik kayıplara sebep oluyor." diye konuştu.

Turan, öte yandan aslan balığının dikenlerinin zehirli ancak etinin lezzetli olduğunu belirtti.

Aslan balığının tüketilmesi konusunda farkındalık oluşturulması gerektiğini anlatan Turan, şöyle devam etti:

"Bu balığın sadece yüzgeçlerinin zehirli, etinin çok lezzetli olduğu algısının geliştirilmesi gerekiyor. İnsanlar arasında aslan balığı zehirli algısı olukça yaygın ancak bu yanlış. Aslan balığının eti zehirli değil, ekonomik değeri de oldukça yüksek ve lezzetlidir. Bu türün otel ve restoran gibi yerlerde tüketilmesi konusunda teşviklerin oluşturulması gerekiyor. Diğer balıklardan ne kadar yemek çeşidi yapılabilirse bu balıktan da o kadar çeşit yapılabilir. Izgara, buğulama ve çorbası gibi aperatif olarak birçok yemek yapılabilir."

Türkiye Sualtı Sporları Federasyonu (TSSF) Zıpkınla Balık Avı Milli Takımı Antrenörü Koray Demirel de istilacı tür olan aslan balığının etinin ekonomik olarak değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Aslan balığının etinin lezzetli olduğunu anlatan Demirel, bu balığın tezgahlarda satılabilir hale getirilmesi gerektiğini belirtti.

-"Aslan balığının bilinenin aksine gayet güzel bir tadı var"

Antalya'dan Hatay'a gelen Mustafa Umut, kentte bazı restoran ve otellerin menüsünde yer alan aslan balığını ilk kez tattığını söyledi.

Herkesin bu lezzeti tatması gerektiğini vurgulayan Umut, "Aslan balığının bilinenin aksine gayet güzel bir tadı var. En çok çorbasını sevdim. Herkese tavsiye ediyorum, bu lezzetin farkına varılması gerekiyor." ifadesini kullandı.

AA

Dardanel açıklamasına göre, sağlıklı yaşam, günümüzde global bir "trend" halini alırken, buna bağlı olarak gıda tercihleri ve yeme-içme alışkanlıkları da değişiyor. Hangi besinlerin tüketilmesi, hangilerinden uzak durulması gerektiği konusunda dünyada birçok araştırma ve çalışma yapılıyor. Bunlardan biri de ABD'de geliştirilen Gıda Pusulası (Food Compass) sistemi oldu. Tufts Üniversitesi Gıda Bilimi ve Politikası Bölümü'nden bir ekip, 3 yıl boyunca 8 bin yiyecek ve içeceği inceleyip besin değerlerine göre puanladı. Gıda alanında yapılmış en kapsamlı çalışmalardan biri olarak değerlendirilen Gıda Pusulası ile sağlıklı beslenmeyi benimseyenlere yol gösterecek sonuçlar ortaya konuldu.

Çalışmada, en sağlıklı öğle ve akşam yemeği seçenekleri arasında deniz ürünlerine yer verildi. Hafif, lezzetli ve sağlıklı bir öğün için az miktarda mayonezle hazırlanmış ton balığı salatası (75 puan) ve domates soslu midye (95 puan) tavsiye edildi. Yine domates sosu eklenmiş, deniz mahsullü bir spagetti de 78 puanla sağlıklı yiyecekler sınıfında yer aldı. 100 tam puanı ise marul, domates, havuç ve dilediğiniz diğer sebzelerle hazırlanabilecek deniz mahsullü salata aldı. Somon da 100 puanla en sağlıklı besinler arasında yer alıyor. Somon, marine edilmiş olarak alınıp pratik bir şekilde hazırlanabiliyor veya füme olarak tüketilebiliyor.

- "Ton balığı, çok faydalı mineralleri içeriyor"

Açıklamada görüşlerine yer verilen Diyetisyen Berrin Yiğit, sağlıklı beslenme trendinin bir yansıması olarak, artık öğle ve akşam yemeklerinde daha çok ton balığı ve deniz mahsulleri tüketilmesi gerektiğini belirtti.

En doğal protein kaynağı olan balık ve deniz ürünlerinin, pandemi sonrası yükselişe geçen sağlıklı beslenme trendiyle birlikte daha da önem kazandığını aktaran Yiğit, şunları kaydetti:

"Artık akşam yemeği dediğimizde, aklımıza sadece et ve nişastalı karbonhidratlar gelmiyor. Giderek çok daha fazla kişi, tercihini deniz ürünlerinden yana kullanıyor. Özellikle de ton balığı, tam bir protein deposu olmasının yanı sıra zengin Omega 3 yağ asitleri ve selenyum gibi çok faydalı mineralleri içeriyor. Bağışıklığı ve metabolizmayı güçlendiriyor. D ve B vitaminleri açısından da çok değerli bir kaynak. Doymuş yağ oranı düşük, besleyiciliği yüksek olan ton balığı; yoğun çalışanlar, spor yapanlar ve kilo vermek isteyenlerin öğünlerinde mutlaka yer almalı. Her mevsim tüketilebilmesi ve yeşilliklerden makarnaya kadar birçok farklı besinle uyum sağlamasıyla da pratik, lezzetli ve çok sağlıklı bir besin. Balığı doğru kaynaktan tüketmek önemli. Ton balığının faydalarından en üst derecede yararlanabilmek için Çanakkale'de üretilen, güvenilir, Hint ve Atlantik okyanuslarının tertemiz sularında yetişen balıkların kullanıldığı, taze, katkısız ve koruyucusuz ürünleri tüketebilirsiniz."

Verilen bilgiye göre, Balığını Sorgula uygulaması sayesinde balığın nereden geldiği öğrenilebiliyor. Her yaştan insanın yeterli ve dengeli beslenmesinde önemli rol oynayan ton balığı, çocukların kas ve kemik yapılarının gelişmesini, bağışıklıklarının güçlenmesini ve daha zinde olmalarını sağlıyor. Zeytinyağlı ton balığının, okul döneminde her çocuğun beslenme programında yer alması gerekiyor. Kolay açılabilir kapaklı ürünler pratik bir seçenek olurken, çocukların zeka gelişiminin desteklenmesi ve kış hastalıklarından korunmaları için haftada en az 2 kez ton balığı tüketmeleri tavsiye ediliyor.

AA

Türkiye'de 1 Eylül'de balık avı sezonunun başlamasıyla tezgahlar şenlendi, uzmanlar "her ay en fazla hangi balık çıkıyorsa" onun tüketilmesini önerdi.

Üç tarafı denizlerle çevrili Türkiye'de en fazla avcılığı yapılan balık türleri arasında hamsi, palamut, istavrit ve mezgit yer alıyor.

Protein değeri yüksek balığın yıl boyunca tüketilmesi önerilirken, deniz balıklarının içeriğindeki Omega 3 yağ asitlerinin en zengin olduğu dönemin ise kış mevsimi olduğu vurgulanıyor.

Karadeniz Teknik Üniversitesi (KTÜ) Deniz Bilimleri ve Teknolojisi Enstitüsü Dr. Öğretim Üyesi Ömerhan Durrani, AA muhabirine, Türkiye'nin balık çeşitliliği açısından zengin bir ülke olduğunu söyledi.

Marmara Denizi'nde 200, Ege Denizi'nde 300, Karadeniz'de ise 247 balık çeşidinin yaşadığını belirten Durrani, en fazla çeşitliliğin ise 500 balık türünün rapor edildiği Akdeniz'de bulunduğunu ifade etti.

Durrani, Türkiye'de her mevsim taze balık bulunduğunu, en fazla avlanan türlerin başında hamsi, palamut, istavrit ve mezgitin geldiğini vurguladı.

Yılın bu döneminde diğer balıklara nazaran palamut ve istavritin daha bol miktarda olduğunu ifade eden Durrani, ilerleyen dönemde de hamsi avına geçileceğini dile getirdi.

Durrani, tüketicilere, her ayda en fazla hangi balık çıkıyorsa onu tüketmelerini önererek, bu dönemde palamudun lezzetli olduğunu anlattı.

Türkiye'de kişi başına ortalama yıllık balık tüketiminin yaklaşık 6 kilogram olduğunu belirten Durrani, "Bu miktar, gelişmiş ülkelere göre 4 kat, az gelişmiş ülkelere göre 2 kat azdır. Bunun sebebinin de Türkiye'de halkımızın taze balık tüketimini tercih etmesinden kaynaklandığını düşünüyorum. İşlenmiş ürün çok tercih edilmiyor." dedi.

Durrani, tüketicilere, içerdiği Omega 3 yağlarının azalmaması için aşırı kızartma yapmamalarını tavsiye ederek, "Bence aşırı kızartma balığın en önemli olan Omega 3 yağlarını azaltıyor, onu kaybediyor. Onun yerine balık, fırın ve buharda pişirme haşlama gibi yöntemlerle daha sağlıklı şekilde hazırlanabilir." diye konuştu.

- "Ekimin ortalarına doğru yağlanacak palamudun ızgarası güzel olur"

Trabzon'da işletme sahibi Erşan Yılmaz, sezonun palamut avcılığı açısından bereketli devam ettiğini söyledi.

Palamudun yavaş yavaş yağlanmaya başladığını, mezgitin ağırlığının arttığını belirten Yılmaz, istavritin de bollaştığını ifade etti.

Yılmaz, palamudun bol bol tüketilmesi gereken balıklardan biri olduğunu dile getirerek, "Doyurucu bir balıktır ve bayağı da büyüdü, artık kiloya ulaşmaya başladı. 900 gram, 1 kiloluk olan da var. Şu anda varken vatandaşın bol bol tüketmesi lazım çünkü bir ay sonra palamut bu kadar bol olmaz hatta ne olacağı belli olmaz bakarsın yarın bir anda kesilir, kaybolur." dedi.

Erşan Yılmaz, şunları söyledi:

"Bu ayda palamut yenir. İstavrit ve lüfer de var. Mezgit 12 ayda da olur ama bu ayda irileşmeye başladı. Bu aydan sonra ise hamsi başlayacak. 'Hamsi kendinden başka hiçbir balığı sattırmaz.' derler. Hamsi bol olunca da tüm balıkların fiyatı düşer çünkü hamsiden başka balık satılmaz bizde. Hamsi çıktığı andan itibaren diğer balıklar kenarda bekler, fiyatları da aşağıya gelir, o da bir bolluk getirir. Hamsiden sonra istavrit, barbun çıkıyor. Palamut için 'Bu mevsimde biraz yavan olur.' derler. Dolayısıyla da bu mevsimde en güzel şekilde yapacağınız kızartmasıdır ama alternatif ararsanız ekşilisi de bizim yöremizde çok meşhurdur. Bir balıkla 3-4 kişiyi doyurabilirsiniz sebzeli yaptığınız zaman. Ekimin ortalarına doğru yağlanacaktır, ızgarası da çok güzel olur ama 'Şimdi ızgara yemek istiyorum.' diyorsan sıvı yağla marine edip ızgara yapılabilir. Mezgitin en iyi pişirme usulü ise kızartmadır. Çıtlama dediğimiz, tereyağında suyunu çektirerek pişirirseniz o da güzel olur. Buğlama ise daha büyük, etli balıklara yakışır."

Yılmaz, yılın bu döneminde irileşen mezgitin herkesin favorisi, reddetmeyeceği balık çeşidi olduğunu dile getirdi.

- "En lezzetli balık, en sade yoldan pişirilendir"

Balığın, kişinin zevkine göre kızartma, buğulama ve fırınlama yöntemiyle sade ya da sebze ve baharat katılarak pişirilebileceğini anlatan Yılmaz, "En lezzetli balık, en sade yoldan pişirilendir. Balığı sade pişirdiğiniz zaman lezzetini alırsınız ve zevkli yersiniz. Sos yapılan balıklar var ama balığı ne kadar sade, doğal pişirirseniz o kadar lezzetli yenir." diye konuştu.

Erşan Yılmaz, Türkiye'de yıl boyu taze balık bulmanın mümkün olduğuna işaret ederek, ocak ve şubatta daha çok hamsi, istavrit, mezgit, barbun çıktığını söyledi.

Martta bu balıklara izmaritin eklendiğini dile getiren Yılmaz, nisan ve mayısta yine mezgit, barbun ve istavrit olduğunu, haziranda ise barbunun daha da arttığını belirtti.

Yılmaz, temmuz ve ağustosta izmaritin çoğaldığını, eylülde av sezonunun başlamasıyla da palamudun çıktığını, ekimde bu balığa lüferin eklendiğini ayrıca istavrit, barbun, mezgit ve kalkan avlandığını dile getirdi.

Kasım ve aralıkta avlanan balıklara tirsinin ilave olduğunu ifade eden Yılmaz, palamudun ise artık bu dönemde çok az görüldüğünü belirtti.

Yılmaz, yıl boyunca avlanan balık çeşidinin saydıklarıyla sınırlı olmadığını ancak miktar bakımından piyasada satılanlara göre az olduğunu sözlerine ekledi.

AA

Şirketten yapılan açıklamaya göre, Dardanel, Türkiye’den dünyaya açılan global bir balık ve deniz ürünleri markası olma hedefiyle yatırımlarına devam ediyor. Bu vizyonla, Yunan deniz ürünleri üreticisi Kallimanis’i resmen devralan Dardanel, ihracatta büyüme planlarına hız verdi.

Açıklamada görüşlerine yer verilen Dardanel Kurucusu ve Yönetim Kurulu Başkanı Niyazi Önen, Kallimanis’le Dardanel olarak, yurt dışında büyüme hedeflerimiz doğrultusunda, Kallimanis ile önemli bir güç birliği yaptıklarını belirterek," Yaklaşık 40 yıllık geçmişinde Dardanel’e ilham veren birçok değeri temsil eden Kallimanis’e büyük saygı duyuyoruz. Kallimanis ile geleceği planlarken, aynı dili konuştuğumuzu fark ettik ve güçlerimizi birleştirmeye karar verdik. Bu anlaşmanın, uluslararası deniz ürünleri pazarında yeni bir çağ açacağına eminim." ifadelerini kullandı.

Yunanistan’da geçmiş yıllarda yüzde 28’lik pazar payına ulaşmış olan Kallimanis, aynı zamanda büyük bir ihracat potansiyeline sahip.

Kallimanis'e yatırım yaparak büyümeye devam eden Dardanel; Yunanistan ve Avrupa başta olmak üzere, yeni pazarlarla ihracat coğrafyasını genişletmeyi ve dünyanın önde gelen balık ve deniz ürünleri markalarından biri olmayı hedefliyor.

Dardanel ve Kallimanis’in sektörlerindeki toplam tecrübeleri 100 yılı aşıyor. 2 şirketin güç birliği, aynı zamanda iki ülke arasındaki ekonomik bağları da kuvvetlendirecek.

Kallimanis’in Yunanistan’ın Aigio şehrinde bulunan modern üretim tesisleri tam kapasite şekilde çalışacak, markanın kendi ülkesindeki faaliyetlerine de hız kazandırılacak.

AA

Migros'tan yapılan açıklamada, balıkların direkt balıkçının teknesinden ve halden kendilerinin aldığı hatırlatılarak, müşterilere yıl boyunca deniz ürünlerinin bol çeşit ve uygun fiyatlarla sunulacağı bildirildi.

Mevsimine göre reyonlardaki balık çeşitlerinin 5 katına çıkacağı aktarılan açıklamada, "Migros, 1 Eylül’de balık yasağının bitmesiyle birlikte balık operasyonlarına hız veriyor. Mersin, Antalya, İzmir, İstanbul, Ankara, Muğla ve Trabzon olmak üzere farklı bölgelerdeki 7 ilden alım yapmaya başlayan Migros, 150’e yakın mağazasında günlük 15 ton satış gerçekleştiriyor." ifadelerine yer verildi.

Açıklamada, Türkiye’de sofralarda güvenle balık tüketilmesini artırmayı hedefleyen Migros'un, söz konusu operasyonunu, balık reyonu olan tüm mağazalarına taşımayı ve ayrıca yıl içerisinde yeni mağazalarına da balık satış reyonu eklemeyi planladığına vurgu yapıldı.

Küçük balıkçıları ve kooperatifleri desteklemek amacıyla yerel üreticilere Migros'un alım garantisi sunduğu kaydedilen açıklamada, sürdürülebilir balıkçılığa verilecek destekle, yıl sonuna kadar balık alımında 3 bin ton gibi yüksek tonajlara ulaşılacağı aktarıldı.

Açıklamada, Migros'un, yasal mevzuata uygun olarak avlanan balıkları, reyonlardan sofralara ulaşmadan önce periyodik olarak ağır metal ve mikrobiyolojik kontrol olmak üzere akredite laboratuvarlarda çok sayıda gıda güvenliği analizinden geçireceği belirtilerek, ilave olarak bugüne kadar yapılan kalite kontrol kriterlerinin de artırılacağı kaydedildi.

- "Amacımız Türkiye’deki balık tüketimini artırmak"

Migros Ticaret AŞ Pazarlamadan Sorumlu İcra Kurulu Üyesi Ekmel Baydur, konuya ilişkin açıklamasında, "Yerel üreticiye, sürdürülebilir balıkçılığa verdiğimiz destekle Türkiye’de balıkçılığın gelişmesine katkıda bulunacağız." ifadelerini kullandı.

Sürdürülebilirlik vizyonu doğrultusunda yerelleşmeye olan katkılarına balıkçılık ile devam ettiklerini vurgulayan Baydur, şu değerlendirmelerde bulundu:

"Üç tarafı denizlerle çevrili bir ülke olmamıza rağmen, Türkiye’de balık tüketimi kişi başı 5,5 kg iken dünyada 16 kg, Avrupa’da ise 22 kg seviyesinde. Amacımız Türkiye’deki balık tüketimini artırmak ve bu kapsamdaki çalışmalarımızı yoğunlaştırıyoruz. Tüm mağazalarımızda kendi balık satışımızı yapma hedefiyle artık tamamen birinci elden hizmet verme kararı alarak çok büyük bir operasyon kurguladık.

Yerel üreticiye, sürdürülebilir balıkçılığa verdiğimiz destekle ülkemizin her bölgesinden balıkları direkt halden, tekneden bizzat alıp müşterilerimize ulaştırmaya başladık. Şimdiye kadar 700 ton balık alımımız oldu. Yıl sonuna kadar 3 bin ton balık alımı hedefliyoruz. Amacımız taze ürün sunmanın yanı sıra çok uygun fiyatlarımızla balığa erişimi kolaylaştırarak herkesin sofrasında yer almak.

Şimdiye kadar satış yapmaya başladığımız mağazalarımızda müşterilerimizin yoğun ilgisiyle karşılaştık, çok güzel tepkiler aldık. Şu an için 'Sokak Lezzetleri' konsepti olan 5 mağazamızda da pişmiş balık hizmeti de veriyoruz. Ayrıca Deniz Market’te taze balık satış reyonumuz bulunuyor,Türkiye’de bu hizmeti veren tek firmayız. Balık satışı yapılan mağazalarımızı çok hızlı bir şekilde ülke geneline yaymak için çalışmalarımızı hızlandırdık."

AA

Ereğli Sahili İskele Meydanı'ndaki etkinliğe AK Parti Kocaeli Milletvekili Radiye Sezer Katırcıoğlu, Karamürsel Belediye Başkanı İsmail Yıldırım, AK Parti İlçe Başkanı Sait Mete, MHP İlçe Başkanı Adnan Bozkurt Göktekin, muhtarlar ile vatandaşlar katıldı.

Yıldırım, gazetecilere yaptığı açıklamada, 1 Eylül itibarıyla denize açılacak balıkçıların ön hazırlığının olduğunu belirterek, belediye olarak Ereğli halkına ve dışarıdan gelen vatandaşlara balık ikramında bulunduklarını söyledi.

Başkan Yıldırım, "Ereğli halkımızın geçimi balıktan, o insanların heyecanına ortak olmak istiyoruz. Balık zevkini tatmak isteyenleri Ereğli'ye davet ediyoruz. Balık Ereğli'de yenir." diye konuştu.

AA

Pasifik ve Hint Okyanusu'ndaki mercan kayalıklarında yaşayan aslan balığı, Süveyş Kanalı'nın açılmasıyla son yıllarda Doğu Akdeniz kıyılarında da yayılarak Akdeniz’de istilacı bir tür olarak varlık göstermektedir. Çok hızlı büyüyen aslan balıkları, dikenlerindeki zehir sebebiyle tehlikeli bulunmaktadır.

Son zamanlarda restoranların menülerinde de boy göstermeye başlayan aslan balıkları orta yağlıdır, besinsel olarak da mineral ve aminoasit içeriğine sahip tür olmakla birlikte eti oldukça lezzetlidir. Uzmanlar aslan balığında dikkat edilmesi gereken en önemli hususun dikenlerinin iyi temizlenmesi gerektiğini ifade etmektedirler.

Masterchef Türkiye’de yarışan Metehan Sağlam, aslan balığını yarışma gündemine taşıyarak, denizlerimizde varlık gösteren ve ekonomik değerli olan balıkların yumurtalarını ve yavrularını yok ederek yaşayan ve istilacı bir tür olan aslan balığının, etinin yenebilir ve lezzetli olması sebebiyle daha çok avlanmasını sağlamak istediğini söyledi.

34 yaşındaki Masterchef Türkiye yarışmacısı Metehan Sağlam babasının aşçılık mesleği sebebiyle çocukluğundan beri gastronomi sektöründe aktif olarak yer aldığını, başarılı restoranlarda görev aldığını, önemli şeflerle çalıştığını ve kendisini sürekli geliştirdiğini ifade etti.

Balık Haber’e açıklamalarda bulunan Metehan Sağlam, aslan balıklarının istilacı bir tür olarak ekolojik dengeyi bozduğunu, denizlerimizde balık popülasyonunu yok ettiğini ve bu balıklarla mutlaka mücadele edilmesi gerektiğini belirterek, lezzetli ve yenebilir bir balık olması sebebiyle daha çok tüketilmesi ve avlanmasını sağlamak için aslan balığını Masterchef Türkiye yarışmasına taşıdığını sözlerine ekledi.

Balık Haber Merkezi

Restorana 26 Mayıs'ta baskın düzenleyen polis, Helenistik, Roma ve Bizans dönemlerine ait olduğu değerlendirilen farklı boy ve ebatlarda 11 amforaya el koydu.

Amforaların, Boğaz'da avlanan balıkçılar tarafından çıkartıldığı, zaman içerisinde de yasa dışı biçimde el değiştirdiği belirlendi.

Tarihi eserlere el konulurken restoran sahibi hakkında Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu'na muhalefet suçundan işlem yapıldığı bildirildi.

AA

Şirketten yapılan açıklamaya göre, Dardanel, Sushida ile inovatif ürünlerine bir yenisini daha ekliyor. Şirketin İstanbul’daki uluslararası GFSI onaylı BRC sertifikalı fabrikalarında, Dardanel tarif uzmanlığıyla üretilen Sushida, Türkiye’nin 7 gün raf ömrüne sahip ilk sushi markası olarak öne çıkıyor. İçinde chopstick, wasabi ve soya sosu olan paketlerde, yemeye hazır şekilde sunulan Sushida’nın dört farklı çeşidi bulunuyor.

18 Haziran Dünya Sushi Günü’nde piyasaya çıkan Sushida ürünleri; 8’er parçalık paketlerdeki California Roll ve Philadelphia Roll ile 9’ar parçalık Tokyo Mix ve Kyoto Mix çeşitlerinden oluşuyor. Tüketicilere sunulan Sushida sayesinde, dünya çapında çok sevilen sushi artık istenilen anda, istenilen yerde tüketilebiliyor.

- Yeni ürünlerle farklı kategorilerde büyüyor

Kurulduğu günden bu yana AR-GE ve inovasyonu odağında tutan Dardanel, bu kapsamda son dönemde hem AR-GE hem de yeni üretim hatlarına 25 milyon dolarlık yatırım yaptı. Dünyanın en büyük su ürünleri markalarından biri olma hedefiyle yatırımlarına devam eden Dardanel, gelecek dönemde de yeni ürünleriyle farklı kategorilerde yer almayı sürdürecek.

Açıklamada görüşlerine yer verilen Dardanel Şirketler Grubu Yönetim Kurulu Üyesi Ayşe Önen Özoğuz, şunları kaydetti:

“Her yıl AR-GE ve inovasyona ciddi yatırımlar yapıyoruz. Bu yatırımlarımızla yeni kategorilere girmeye, ürün çeşitliliğimizi artırmaya ve büyümeye devam ediyoruz. Sushida da bu yatırımlarımızın önemli bir parçası çünkü yenilikçi bakış açımızı ve Dardanel uzmanlığını farklı ürünlerde göstermemiz için bir fırsat sunuyor. Sağlıklı ve lezzetli bir yiyecek olarak, sushinin popülerliği dünyada ve ülkemizde giderek artıyor. Biz de sevilen sushi çeşitlerini 7 günlük raf ömrüyle, yemeye hazır ve paketli şekilde sunarak sektörümüzde yine bir ilki gerçekleştirdik. Hem de Dardanel tarifi ve lezzetiyle… Tüketicilerimizin Sushida’yı çok seveceğine eminim.”

Sushi keyfine pratiklik katan Sushida çeşitleri seçili mağaza ve online marketlerde satışa sunuluyor. Instagram’da ise "@sushida.dardanel" hesabından satış noktaları takip edilebiliyor.

Dardanel; Sushida’nın yanı sıra Dardanel Midye Dolma, Mr. No sandviçleri, Aç Ye ton balıklı hazır yemek ve 8 dakikada pişirilebilen Kolay Pişir gibi ürünleri 7’den 70’e tüm lezzetseverlerle buluşturuyor.

AA

Mersin Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi İşleme Teknolojisi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Deniz Ayas, tehlikeli türlerin insan tüketimiyle dengelenebileceğini düşündüklerini belirtti.

Aslan balıklarının Kızıldeniz'den Türkiye'nin denizlerine geldiğini ve ülke kıyılarında popülasyon kurduklarını ifade eden Ayas, "Bu etkinlikte bu balıkların tüketimi konu ediliyor. Bugün aslan balığının sunumları yapılıyor, insanlar tadıyor. Bu türü doğada tüketen başka bir tür olmadığı için, aslında biz burada insanın tüketimiyle popülasyonunun ekosistemde dengelenebileceğini düşünüyoruz."

Mersin Deniz Ticaret Odası Yönetim Kurulu Başkanı Cihat Lokmanoğlu da yenilebilir türlerin ülke ekonomisine katkı verdiğini belirtti.

Doğu Akdeniz'in fazla balık türü barındırmadığını ifade eden Lokmacıoğlu, şunları söyledi:

"İstilacı balıklar, bizim lokal balıklarımızı tüketiyor. Korkunç bir şekilde ürüyorlar. Üremeyi önlemek için elimizden geleni yapıyoruz. Aslan balığı yenilebilirse ekonomiye katkısı olur. Ben yedim çok lezzetliydi. Bu türleri ekonomiye kazandırırsak hem bu türleri azaltmış oluruz, hem kendi balıklarımızı korumuş oluruz."

Slow Fish Mersin ekibi sözcüsü Ezgi Biçer Uçar da 2022 yılı eylem planı kapsamında istilacı türlerle mücadeleyi temel aldıklarını bildirdi.

Etkinlikte ayrıca Silifke ilçesine bağlı Akkum Mahallesi'nde gerçekleştirilen dalış etkinliğinde toplanan uzun dikenli deniz kestaneleri de sergilendi.

AA

Balıkçı İbrahim Gündoğdu, AA muhabirine, "Lakerda" olarak da bilinen tuzlu balıkların özellikle Karadeniz Bölgesi'nde bolca tüketildiğini söyledi.

Sezonunda tuzladıkları palamutların kavanozlarda satışa sunulduğunu vurgulayan Gündoğdu, "Geride kalan sezonda maalesef palamut pek bol olmadı. Buna rağmen tuzlu balıklarımızı yapabildik. Şimdi yaz aylarıyla birlikte tezgahlarımızda satışa sunduk. Şu an kavanozu 400 liradan alıcı buluyor." diye konuştu.

Gündoğdu, talepler üzerine ülkenin farklı kentlerine de tuzlu balık gönderdiklerini kaydetti.

Sinop'ta tezgahlarda tuzlu palamutların yanı sıra barbunya ve istavrit gibi balıklar da yer alıyor.

AA

Yemek ve mezelerin yapımının ardından tanıtımına geçildi.

İl Kültür ve Turizm Müdürü Hüsnü Işıkgör, burada gazetecilere yaptığı açıklamada, hafta kapsamında il genelinde çeşitli etkinlikler düzenlendiğini söyledi.

Işıkgör, İskenderun'da da deniz ürünlerini tanıttıklarını dile getirdi.

Etkinliğe, Hatay Vali Yardımcısı Erhan Günay ve davetliler katıldı.

AA

Dardanel'den yapılan açıklamaya göre, dünyanın en çok sevilen ve en çok tüketilen balığı olan ton balığının biyolojik ve ekonomik önemi ile sürdürülebilir denizciliğe dikkati çekmek amacıyla her yıl 2 Mayıs, Dünya Ton Balığı Günü olarak kutlanıyor.

Türkiye'de 38 yıldır Dardanel kalite ve güvencesiyle sofralara ulaşan ton balığı; sadece lezzetiyle değil, yüksek besin değeri ve sağlığa sunduğu faydalar sebebiyle de tercih ediliyor.

Dardanel, sağlıklı beslenmeye özen gösterenleri Atlantik ve Hint okyanuslarının tertemiz sularında yetişen balıklardan seçtiği, kolay açılabilir kutudaki ürünleriyle buluşturuyor.

- Günlük protein ihtiyacının yüzde 54’ünü karşılıyor

Saf bir protein ve Omega 3 kaynağı olan ton balığı, 100 gramlık bir kutuda tüketildiğinde günlük protein ihtiyacının yüzde 54’ünü karşılıyor. Hint ve Atlantik okyanuslarında büyüyen Skipjack ve Yellowfin türleri, Omega 3’ün yanı sıra sadece doğal avcılık ile yakalanan balıklarda bulunan ve çok güçlü bir antioksidan olan selenyum minerali ile kompleks yağ asitleri içeriyor.

- En faydalısı doğal balık tüketmek

Açıklamada görüşlerine yer verilen Beslenme Uzmanı Berrin Yiğit, bu özellikleri sebebiyle ton balığının sağlıklı beslenmenin vazgeçilmezi olduğunu belirtti.

Doğal balık tüketmenin insan sağlığı açısından çok önemli olduğuna değinen Yiğit, "Açık denizlerde yetişen en doğal balıklardan biri olan ton balığında yüksek miktarda Omega 3, amino asitler ve kompleks mineraller bulunuyor. Haftada en az iki kez ton balığı tüketmek, bağışıklık sisteminin desteklenmesine ve birçok hastalıktan korunmaya yardımcı oluyor.

Son araştırmalara göre ton balığı, içerdiği selenyum mineralinin ‘selenoneine’ isimli formuyla serbest radikallerle savaşıyor. Güçlü antioksidan etkisi sayesinde kanserden korunmaya katkı sağlıyor. Vücudumuzun yeni kırmızı kan hücreleri yapımı için ihtiyaç duyduğu B12 vitaminini içeren ton balığı, aneminin önlenmesine de destek oluyor. Kalorisi düşük, besin değeri yüksek bir gıda olan ton balığı, yaz ayları yaklaşırken kilosunu kontrol altında tutmak isteyenler için de ideal bir seçenek." ifadelerini kullandı.

Yiğit, protein, Omega 3 ve D vitamini içeriği sayesinde, ton balığının beyin ve kas gelişimi için de çok önemli olduğunu aktararak, "Araştırmalar, düzenli ton balığı tüketen kişilerde göz kuruluğuna daha az rastlandığını ve ton balığının retinanın korunmasına destek olduğunu gösteriyor." yorumunda bulundu.

- Kaynağını bilmek önemli

Açıklamaya göre ayrıca, ton balığını güvenle sofralara taşımak ve ailece tüketebilmek için kaliteli ve güvenilir markaların doğal, katkısız ve koruyucusuz ürünlerini tercih etmek gerekiyor. Friend of the Sea ve Dolphin Safe gibi çevre dostu belgelere sahip markaların kaynağı belli ürünlerini seçerek, okyanuslarda doğal avcılık ile yakalanan ve gemilerde dondurularak Türkiye'ye getirilen bu balıkların doğal yaşam alanlarının korunmasını desteklemek mümkün oluyor.

Balığını Sorgula uygulaması sayesinde, avlanma aşamasından sofraya gelene kadar ton balığının geçtiği tüm süreçler izlenebiliyor.

AA

İl Tarım ve Hayvancılık Müdürü Tahir Macit, etkinlikte yaptığı konuşmada, balık tüketiminin insan sağlığı için önemli olduğunu söyledi.

Macit, kentte balık tüketiminin istenen seviyede bulunmadığını ve bu konuda farkındalık oluşturmak amacıyla öğrencilere alabalık ikramında bulunduklarını söyledi.

Macit, "Balık etinin faydalarıyla ilgili okullarımızda eğitim veriyoruz. Mühendislerimiz öğrencilere balık etinin faydalarıyla ilgili bilgi veriyor. Eğitim sonunda alabalıkla ilgili resim yarışması düzenledik ve dereceye giren öğrencilerimize ödül veriyoruz. Bugün 3 okulda eğitim gören bin öğrencimize balık ikram ediyoruz." diye konuştu.

Konuşmaların ardından, Yeşilyurt Kaymakamı Osman Uğurlu, Macit ve Yeşilyurt İlçe Milli Eğitim Müdürü Cemal Kalay, öğrencilere balık ekmek ikram etti.

Uğurlu, Macit ve Kalay, düzenlenen resim yarışmasında dereceye girenlere hediye yemek çeki, kitap ve olta verdi.

AA

Holdingden yapılan açıklamaya göre, TRT Çocuk Rafadan Tayfa arkadaşlığı ile sunulan ürün, içerdiği yüksek orandaki EPA ve DHA içeriği ile çocuklarının bağışıklık sisteminin normal fonksiyonlarına katkıda bulunuyor.

Daha önce Türkiye’nin ilk organik sertifikalı D3 vitaminini piyasaya sunan Triawell, şimdi de çocukların balık yağı tüketimini kolaylaştıracak Türkiye’nin ilk portakal yağı ile lezzetlendirilmiş balık yağını ürününü çocukların beğenisine sunuyor.

Rafadan Tayfa karakterleri ile daha eğlenceli hale getirilen ürün, yüksek Omega 3 asitlerinin yanı sıra A, D, E ve K vitaminleri içeriyor.

- Kuzey Avrupa Denizi’nin soğuk sularındaki sardalya balıklarından, saflaştırılarak üretildi

Kuzey Avrupa Denizi’nin soğuk sularındaki sardalya balıklarından yüksek saflık derecesiyle elde edilen Vitago Kids (Organik Portakal Yağlı) Balık Yağı, tazeliğini en yüksek seviyede koruyabilmesi için hassas bir saflaştırma yöntemi olan moleküler distilasyon yöntemiyle ağır metallerden arındırılarak koruyucu atmosferde ambalajlanarak üretildi.

Vitago Kids Balık Yağı, yüksek Omega-3 yağ asitleri EPA (810) ve DHA (540) ile birlikte yağda çözünen A, D, E ve K vitaminlerini de içeriyor. Bu şekilde biyoyararlarının daha fazla olmasının sağlandığı ürün, çocuklar için şurup formunda tüketicisi ile buluşuyor.

Vitago Kids içerisinde yer alan Vitamin D3 kaynağı, Vegd3 markalı Amerika’daki Avlaan şirketinin likenlerden elde ettiği dünyadaki ilk ve tek onaylanmış bitkisel D3 vitamini. Vitago Kids Balık yağı içeriğindeki DHA, normal beyin fonksiyonlarının korunmasına; EPA ve DHA, kalbin normal fonksiyonunun sürdürülmesinde; A ve D vitaminleri, bağışıklık sisteminin normal fonksiyonuna katkıda bulunur.

- Koruyucu, tatlandırıcı, renklendirici, BHA, BHT içermiyor

Ebeveynlerin içini rahat ettirecek Vitago Kids Balık Yağı; BHA, BHT, şeker, koruyucu, tatlandırıcı ve renklendirici içermiyor. Çocukların ihtiyaçları düşünülerek hazırlanan Vitago Kids Ürünleri, GMP, HACCP, FDA, HELAL ve ECOGEN sertifikasyonlarına sahip tesislerde üretiliyor.

AA

Üretim artarsa fiyatlar düşer

Balık Haber’de canlı yayına katılan Başkan Yaşar, etkinlik hakkında önemli açıklamalarda bulundu. 2 gün boyunca süren festivale onbinlerce vatandaşın katılım sağladığını belirten Yaşar, ''Dün ve bugün 4 mahallemizde halkımızı balık ekmekle buluşturduk. Balık insan sağlığı için oldukça önemli bir gıda. Herkesin balığı yemesi lazım. 3 tarafı denizlerle çevrili bir ülkede vatandaşlarımızın daha uygun şartlarda balık yemesini sağlamak bizim görevimiz. Biz çevreyi, denizlerimizi ne kadar temiz tutarsak, doğaya ne kadar sahip çıkarsak balık üretimi de bir o kadar artacaktır. Üretim artınca fiyatları da düşecektir. Dün ve bugün Ankara halimizle birlikte gerçekleştirdiğimiz balık festivalinde onbinlerce vatandaşı hamsiyle buluşturduk. Onlara afiyet olsun diyorum'' ifadelerini kullandı.

Yenimahalle'nin kültür, sanat, tiyatro gibi pek çok alanda yapılan etkinliklerle farklı bir ilçe haline geldiğine değinen Yaşar, ''Bizim vatandaşlarımızla her konuda birlikte icra ettiğimiz etkinliklerle Yenimahalle artık daha farklı bir ilçe oldu. Halkımızın birliğini ve beraberliğinin devamını istiyoruz. Ülkemizin yaşadığı sıkıntıları herkesten fazla bilen bir yerel yöneticiyim. Birlik içinde, demokrasi içinde bu sıkıntıları aşacağız. İnsanların mutlu yaşadığı Türkiye'yi hep beraber yaşatacağız. Önce birliğimizi, beraberliğimizi, kardeşliğimizi koruyacağız. Bunun kuralı da Cumhuriyeti kuran Gazi Mustafa Kemal Atatürk ve arkadaşlarının kurdukları Cumhuriyetin değerlerine hep beraber sahip çıkmaktır '' dedi.

Festivalin 5. yılı

Ankara Hal başkanı Ceyhan Gündüz, ''Sayın Fethi Yaşar başkanımla bu festivali her yıl düzenliyoruz. 5 yıldır 10 bin kişiyi hamsi ile buluşturduk. İnşallah önümüzdeki yıllarda 20, 30, 40 bin kişiye vermeyi planlıyoruz'' dedi.

Kaynak : Balık Haber Merkezi (Özden AYDIN ŞİMŞEK)

Tekirdağ Süleymanpaşa Su Ürünleri Kooperatifi Başkanı İbrahim Pehlivanoğlu, AA muhabirine, Karadeniz hamsinin ağlara az takıldığı için fiyatının yüksek olduğunu söyledi.

Bu yıl sezonun durgun geçtiğini ifade eden Pehlivanoğlu, "Bu sene bütün balıkçılar için umutla başladı. İlk başlarda güzel balık oldu ama sonradan durgunluk yaşandı." dedi.

Bazı teknelerin avlanmayı bıraktığını anlatan Pehlivanoğlu, küçük tekne balıkçılarının karides avcılığına devam ettiğini ifade etti.

Vatandaşın hamsiden vazgeçmediğini belirten Pehlivanoğlu, "Şimdilerde Karadeniz hamsi tezgahları süslüyor. Geçen hafta fiyatı 60 liraydı bu hafta 50 liraya düştü. Vatandaşlarımız hamsinin lezzetini bildiği için diğer sezonlara göre fiyatı yüksek olsa da hamsiden vazgeçmiyor. Balık artarsa belki fiyatlarda biraz daha düşüş olabilir diye bekliyoruz." diye konuştu.

Balıkçı Hasan Erol da bugünlerde hamsinin çok lezzetli olduğu dile getirdi.

Erol, hamsinin tezgahların gözdesi olduğunu belirterek, "Balığın az olması nedeniyle geçen hafta hamsi fiyatı daha yüksekti. Fiyat 60 liraya çıktı. Karadeniz'de hamsi avcılığı devam ediyor. Bu hafta fiyatlar 50 liraya düştü. Vatandaşın hamsiye ilgisi güzel. Hamsinin yanında istavrit, çupra ve çinekop da tercih ediliyor. İnsanlarımız balığı her zaman severek tüketiyor." diye konuştu.

Kent sakinlerinden Mustafa Yıldız da hamsinin çok lezzetli olduğunu ve balığı ailece severek tükettiklerini dile getirdi.

AA

Konuya ilişkin Cumhurbaşkanı Kararı, Resmi Gazete'de bugün yayımlandı.

Söz konusu düzenlemeyle Özel Tüketim Vergisi'ne tabi tutulan meyve suları, kola, havyar gibi ürünler hariç olmak üzere KDV indirimleri; pirinç, bulgur, nohut gibi tüm bakliyat ürünleri, su, çay, şeker, tuz, sıvı ve katı yağlar, kırmızı et, beyaz et, balık, süt, yoğurt, peynir, zeytin ve bunlardan yapılan ürünlerin fiyatlarında geçerli olacak.

Ayrıca, yumurta, patates, soğan, biber, domates, salatalık gibi sebze ürünleri, meyveler, konserveler, turşu, salça, reçel, bal, pekmez, tahin helvası, fındık ezmesi, çikolata, lokum, bisküvi, kraker, gofret, pasta, kek, baklava, yufka, makama, şehriye, tahıl gevreği, fındık, ceviz, Antep fıstığı, badem gibi kuruyemiş ürünleri, baharatlar, bebek mamaları da KDV oranı yüzde 1'e düşürülen ürünler arasında yer alıyor.

KDV indiriminin gıda fiyatlarına yansıması bekleniyor.

KDV'nin sadeleştirilmesi çalışmaları kapsamında yapılan düzenlemeyle aynı zamanda gıda enflasyonunun tüketiciler üzerinde oluşturduğu yükün azaltılması konusunda da çok önemli bir adım atılmış oldu.

Düzenlemeyle daha önce bazı gıda maddelerinin toptan tesliminde ayrı, perakende tesliminde ayrı KDV oranı uygulaması da kaldırılarak, uygulama kolaylığı sağlanması amaçlanıyor.

AA

Medipol Mega Üniversite Hastanesinden yapılan açıklamada görüşlerine yer verilen Göral, son yıllarda bazı kanser türlerinde artış olmasına rağmen, mide kanseri görülme sıklığının azaldığını, bunun aslında son derece sevindirici bir gelişme olduğunu ifade etti.

Mide kanseri alanında elde edilen bilimsel gelişmelerin, kanserin henüz oluşmadan önlenebilmesi noktasında ciddi çalışmalar ve önlem tedbirlerinin mevcut olduğunu gösterdiğini aktaran Göral, "Mide kanserinin en önemli nedeni genetik faktördür. Ebeveyninde ya da birinci derece akrabasında mide kanseri öyküsü varsa kişinin kanser riski daha yüksektir. Bu nedenle ailede mide kanseri öyküsü olan bireylerin, mutlaka endoskopik olarak belli aralıklarla tetkik edilmesi gerekmektedir. Mide kanserinin bir diğer nedeni ise helicobacter pylori isimli bakteridir. Bu bakterinin toplumda yaygın olarak tedavisinin yapılması ve sıklığının azaltılması ile birlikte dünyada mide kanseri görülme oranı azalmıştır." değerlendirmesinde bulundu.

- Bazı gıdalar ve pişirme yöntemleri kanser riskini artırıyor

Mide kanserinin genellikle sinsi ilerleyen bir hastalık olduğunu vurgulayan Görel, "Erken dönemde mide bölgesinde rahatsızlık, iştahsızlık, şişkinlik, bulantı ve ileri zamanlarda midede ağrı ve kilo kaybına neden olabilir. Bazen kanamaya bağlı dışkı renginde siyahlaşma oluşabilir." ifadelerini kullandı.

Göral, genelde mide kanserinin ani stres ve üzüntü ile başladığının altını çizdi. Bu nedenle ani stres ve üzüntünün kontrol edilmesi, tedavi ile geçiştirilmesi gerektiğini belirten Göral, "Mide kanseri oluşumunda genetik faktörler, çevresel etkenler ve kanser gelişimini kolaylaştırıcı bazı hastalıklar rol oynar. Erkeklerde, kadınlara göre yaklaşık iki kat daha fazla rastlanılır. Hastalık genellikle 40-50 yaşından sonra görülür. Ülkemizde Van, Erzurum ve Güneydoğu’da nispeten daha sık görülmektedir." açıklamasında bulundu.

Prof. Dr. Göral, bazı meslek gruplarında mide kanseri görülme sıklığı daha yüksek olabileceğini aktardı. Kömür madeni işçilerinde, kauçuk ve asbestle çalışanlarda, lastik ve petrokimya üretiminde çalışanlarda, mide kanseri riskinin genel topluma oranla biraz daha yüksek olduğunu vurgulayan Göral, şu ifadeleri kullandı:

"A kan grubu olanlarda, kirli hava soluyanlarda, aspest gibi kirli atıkların bulunduğu suların içilmesi de risk oluşturabilir. Erken yaşta sigara kullanımına başlayanlarda ve ağır içicilerde, mide kanseri riski 2 kat artış gösterir. Japonya’da olduğu gibi şoklanmış yiyecekler, tuzlu ve tütsülenmiş balık tüketimi, yoğun şekilde tuzlanmış salamuralar, bazı gıda koruyucuları ve katkı maddeleri, fermente soya, küflenmiş tahıllar, tohumlar, çekirdek tohumları (aflatoksin), yağda kızartılmış gıdalar, aşırı kırmızı et tüketimi hastalığın ortaya çıkmasını kolaylaştırır."

- Endoskopi yapılmadan ilaç kullanılmamalı

Prof. Dr. Vedat Göral, mide kanserinden korunma yollarına ilişkin de önemli açıklamalarda bulundu. İlk olarak stres, sigara ve alkolden uzak durulması gerektiğinin altını çizen Göral, sağlıklı beslenme ve düzenli bir uykunun mutlaka olması gerektiğini ifade etti.

Fazla tuzlu ve kızartılmış gıdaların tüketiminden kaçılması uyarısında bulunan Göral, mide kanserinden diğer korunma yollarına ilişkin şu bilgileri verdi:

"Özellikle kızartma yağları tekrar tekrar kullanılmamalıdır. Taze sebze ve meyve tüketilmeli, kurutulmuş etlerde bol miktarda nitrat bulunduğundan tüketilmemelidir. Ateşte veya mangalda pişirilen kebap gibi gıdalardaki kömürleşmiş, siyahlaşmış kısımlar yenmemelidir. Mide rahatsızlığı olanlarda, ilk evrede endoskopi mutlaka yapılmalıdır. Elle muayene yapılarak ilaç yazılmamalıdır. Böylece mide kanserinin erken evrede teşhisi konulmuş olur. 2 yıl önce endoskopi yapılmış ve mide iltihabı olan kişide, sonraki yıllarda midede kanser gelişimi olasıdır. Bu nedenle mide rahatsızlığı olanlarda endoskopi yapılmalı ve işlem yapılmadan ilaç kullanılmamalıdır. Endoskopi işlemi esnasında, özel boyama teknikleri yapılarak ve yapay zeka aracılı endoskopi cihazları ile erken dönemde rahatlıkla mide kanseri tanısı konabilmektedir. Erken evrede Japon tekniği olan endoskopik kazıma yöntemleri kullanılmakta olup, ileri evrede ameliyat ve onkolojik tedaviler yapılmalıdır. Ameliyattan sonra 5 yıl belli aralıklarla endoskopik kontroller yapılır ve nüks olup olmadığı araştırılır. 5 yılı geçenlerde kanserinin nüksü seyrek olmaktadır.

AA

Çalışma kapsamında, 20 Avrupa ülkesinin sağlık verileri incelendi.

Araştırmada İtalya, İsviçre ve İspanya gibi ülkelerin yaşlı nüfusunda D vitamini eksikliği gözlendi.

Uzmanlar, Güney Avrupa ülkelerindeki bireylerin D vitamini oranlarının düşük olmasının, insanların güneş ışınından kaçınması ile bağlantılı olabileceğini belirtti.

Öte yandan, İskandinav ülkelerinde düşük Kovid-19 vakaları görülmesinin ise daha çok D vitamini ve balık yağı gibi takviyeler kullanılması ile ilişkili olabileceği aktarıldı.

Çalışmada, D vitamini ile virüse bağlı ölümlerin engellenebileceği ortaya konuldu.

Daha önce yapılan araştırmalarda da, D vitamini eksikliğinin solunum yolu rahatsızlıkları ile bağlantılı olabileceği ifade edilmişti.

İSKİ ve İstanbul İl Milli Eğitim Müdürlüğü arasında imzalanan protokol çerçevesinde gerçekleştirilecek olan yarışmaya; afiş kategorisinde katılım sağlanacak.

Yarışmaya katılacak eserlerin 25 Şubat 2022 Cuma günü mesai bitimine kadar İSKİ'ye teslim edilmiş olması gerekiyor.

Eserler bilgi formu doldurularak, Güzeltepe Mahallesi Osmanpaşa Caddesi No:7 PK: 34060 Eyüpsultan/İSTANBUL adresine elden veya posta yoluyla teslim edilecek.

Bilgisayar ortamında hazırlanan afişler ise egitim@iski.gov.tr adresine mail yoluyla gönderilebilecek.

'ÜLKEMİZ LİDER ÜRETİCİLER ARASINDA'
Balıkların kontrol altında olduğunun altını çizen Prof. Dr. Tanrıkul, şunları söyledi:
"Günümüzde sağlıklı gıdaların büyük önem arz etmesiyle beraber işletmelerin ekonomik kayıplardan da etkilenmemesi adına çevresel ve mikrobiyolojik etkenlerden kaynaklanan problemler sürekli olarak analizler ile takip edilerek balıkların gelişimi, hastalıkları ve kalitesi kontrol edilmektedir. İşte bütün bu faktörler, dikkate alınarak yapılan üretimin sonucunda ülkemiz balıkçılıkta öncelikle Avrupa ülkeleri başta olmak üzere Rusya, Orta Doğu ülkeleri ve Japonya ile Uzak Doğu ülkeleri tarafından tercih edilmekte, Avrupa'da tonaj ve kalite olarak ilk sıralarda yer alan, sürekli üretimi arttıran lider üreticiler arasında yer almaktadır."

'OLUMSUZ HİÇBİR FAKTÖRE İZİN VERİLMEMEKTEDİR'

Birleşmiş Milletler tarafından 2022 yılının, 'Balıkçılık ve Su Ürünleri Yılı' ilan edildiğini de hatırlatan Prof. Dr. Tanrıkul, "Ülkemiz de su ürünleri üretiminde söz sahibi olan önemli bir paydaştır. 2021 yılında su ürünleri ihracatı rekor değerlere ulaşarak, başta Avrupa olmak üzere tüm dünyaya Türk balığı temini sağlanmıştır. Ülkemizde yumurtadan porsiyona üretimin gerçekleştirildiği, yüksek teknolojiye sahip ruhsatlı kuluçkahanelerde, tüm hijyen ve sağlık parametreleri denetlenerek su ürünleri yetiştiriciliği yapılmaktadır. Üretim süresince tüm su parametreleri biyokimyasal ve mikrobiyolojik analizlerle takip edilmekte, çevreye ve sağlığa olumsuz etki yapabilecek hiçbir faktöre izin verilmemektedir. Ayrıca balıkların beslenmesi için kullanılan yemler de herhangi bir kimyasal ve hormon kullanılmadan tamamen balığın besin ihtiyaçları göz önünde bulundurularak üretilmekte, yetiştirme sürecinde balık işletmeleri insan sağlığı ve çevreci yaklaşımı temel alan, 'İyi Tarım Uygulamaları' ilkeleri doğrultusunda çalışan, bağımsız uluslararası denetleme kuruluşları tarafından denetlenmekte ve tüm kontrollerin ardından balıklar piyasaya sürülmektedir" ifadelerini kullandı.

DHA-Genel - Türkiye-İzmir - Hande NAYMAN

Antalya Büyükşehir Belediyesi de aslan balığını tava, ızgara ve çorba şeklinde belediyenin balık çarşısında menüye dahil etti.

'DOYMAK BİLMEYEN BİR BALIK TÜRÜ'

Antalya Büyükşehir Belediyesi Başkan Danışmanı, Çevre Yüksek Mühendisi Lokman Atasoy, balığın uzun yıllardır Akdeniz ve Ege'de olduğunu söyledi. Balığın kontrol altına alınmasının tek yolunun avlanarak tüketmek olduğunu ifade eden Atasoy "Çok obur bir balık. Balık yavruları ve yumurtaları ile beslenen, doymak bilmeyen bir balık türü. Bu balığı sofralarda tüketilir hale getirirsek, kontrol altına alabiliriz. Balık çarşımızda balığı menüye alarak halka sunduk. Vatandaşlarımız da beğendi. Ben de daha önceleri aslan balığı yedim. Çorbasını çok beğendim, tava ve ızgara arasında bir tercih henüz yapmadım" dedi.

'ASLAN BALIĞI SÜREKLİ SORULUYOR'

Antalya Büyükşehir Belediyesi Sosyal Tesislerden Sorumlu Genel Müdür Yardımcısı Hakan Yurttaş da aylık en az 10 bin ziyaretçiyi tesislerinde ağırladıklarını söyledi. Balıkları halden kendilerinin seçip, aldığını belirten Yurttaş, "Aslan balığı olmasa bile vatandaşlar gelip soruyor. Büyük ilgi gördü. Olunca da ilk tercihlerini aslan balığından yana kullanıyorlar. Yağda ve ızgarada pişiriyoruz. Zaman zaman çorbası da yapılıyor. O da ilgi görüyor. Kilosu 150 lira civarında" diye konuştu.

'ÇOK MERAK ETTİM, TADACAĞIM'

Balık çarşısına balık yemek için gelen Çetin Erturan, aslan balığını ilk defa burada gördüğünü belirterek, "Çok merak ettim. Tadını bilmiyorum. Aslan balığı yiyeceğim. Lezzetine bakacağım. Çok güzel oluğunu düşünüyorum" dedi. Arkadaşlarıyla balık yemek için geldiklerini belirten Asiye Aslan ise "Balığı görünce tadını merak ettim ama benim alerjik bünyem var. O nedenle tadına bakamayacağım. Nasıl tepki gösterecek bünyem bilemedim" diye konuştu.

DHA-Genel - Türkiye-Antalya - Alparslan ÇINAR

İstanbul Rumeli Üniversitesi, Rektör Yardımcısı, Mikrobiyolog ve Koruyucu Sağlık Uzmanı Prof. Dr. Oğuz Özyaral, özellikle kış aylarında çocukların bağışıklık sistemini güçlendirmenin önemine dikkat çekerek, “Pandemi dönemi özellikle çocuklu aileler için oldukça zorlu bir hal almış durumda. Yeniden artan kovid vakası rakamları ve ortaya çıkan yeni varyantın hastalık rakamlarını ne kadar etkileyeceği belirsizliğini koruyor. Okula giden çocuklar için maske ve sosyal mesafe kuralları geçerli olsa dahi virüsün çocuklardan ailelere yayılma riski velileri daha da tedbirli olmaya yönlendiriyor” açıklamasında bulundu.

GÜÇLÜ BAĞIŞIKLIĞIN ŞİFRESİ: OMEGA-3, A VE D VİTAMİNİ

Özellikle kış aylarına girerken çocukların bağışıklık sistemini desteklemenin önemine vurgu yapan Prof. Dr. Özyaral, “Çocuklarda eksik etmememiz gereken besin öğeleri Omega-3, A ve D vitaminleri. Düzenli balık yağı kullanımının çocukların sağlıklı gelişimi için ne kadar önemli olduğu artık bilinen bir gerçek. Özellikle morina balığının karaciğerinden elde edilen Morina Balığı Karaciğer Yağı (Cod Liver Oil) formundaki sıvı balık yağlarında hem EPA DHA oranı yüksek hem de balıktan gelen doğal D ve A vitaminleri çocukların bağışıklık sistemi için kalkan görevi görüyor. Oslo Üniversitesi’nde 70.000 katılımcıyla gerçekleştirilen bilimsel çalışma, düzenli Morina Balık Yağı kullanan kişilerin Covid-19 virüsüne karşı daha dirençli olduğunu ortaya koydu” dedi.

OMEGA-3’ÜN FAYDALARI SAYMAKLA BİTMİYOR

Omega-3’ün diğer faydalarıyla da ilgili bilgiler de paylaşan Dr. Özyaral,  “Omega-3’ün sağlığa faydalarıyla ilgili yayınlanmış yüzlerce bilimsel makale bulunuyor. Düzenli Omega-3 kullanımının organların sağlıklı çalışmasından, üst solunum yolu rahatsızlıklarının hafifletilmesine, stresin engellenmesinden, kalp ve damar hastalıklarının önlenmesine kadar vücudumuza sayısız faydası bulunuyor. Vücudumuzda üretilemediği için mutlaka dışarıdan almamız gereken Omega-3 yağ asitleri EPA ve DHA’yı düzenli olarak temin edebilmek için sıvı formda bulunan Morina Balığı Karaciğer Yağının kullanımını öneriyorum. Özellikle çocuklarda bağışıklığı güçlendirmesinin yanında sağlıklı bir beyin ve göz gelişimi için de Omega-3’ü hayatınızdan eksik etmeyin” diye konuştu.

DHA-Sağlık - Türkiye-İstanbul / Merkez -

TİM Başkanı İsmail Gülle’nin dinleyici olarak yer aldığı panel, yoğun ilgi gördü. Gülle, kendilerine düşen bir proje ve destek olduğunda sektör temsilcilerinin yanlarında olacaklarını söyledi. 

PASTACILIK KONUSUNDA BOŞLUK VAR 

Tabak tasarımları hakkında konuşan şef Aylin Yazıcıoğlu, tabak tasarımlarının modern şeflerle eşleştirilmesini doğru bulmadığına dikkat çekti. Yazıcıoğlu, pastacılıkta boşluk olduğuna da vurgu yaparak, “Pastacılık konusunda boşluk var. Batı tarzı pastacılığın yayılması biraz gecikti. Kaplama pastalar küçük bölümünü oluşturuyordu. Erkek meslektaşlarımın pastacılığa yönelmediğini gördüm. Kadınlara uygun bir ön yargısı var. Pastacılık öyle bir şey değil. Genç arkadaşlarımız pastacılığa eğilmeliler” dedi.  

YEREL MALZEMELER SEÇMEK ÇOK ÖNEMLİ  

Tasarım ve yemek yaparken aslında problem çözüldüğünü belirten tasarımcı Özlem Tuna ise “Arkasından problemi yaratıyoruz. Bu böyle dönüp duruyor. Yerel malzemeleri seçiyor olmanın çok önemli olduğunu düşünüyorum” ifadelerini kullandı. 

ELİMİZDEKİ DEĞERLER YETERİNCE ANLATILMIYOR 

Panelde konuşan şef Mehmet Yalçınkaya, “Elimizdeki değerlerin yeterince anlatılmadığını düşünüyorum. Biz yurt dışına baklava değil fıstık anlatmalıydık. Kendi yarattığımız tasarımları, ürünleri, geçmiş kültürleri hızlıca tanıtıp ekonomiye katmamız gerekiyor” dedi. 

İYİ SUNUMLAR KOPYALANSIN 

Yemek sunumunun önemini dile getiren Yalçınkaya, “Biz sunumlarımız kopyalansın istiyoruz çünkü çok kötü sunumlar olabiliyor. Yemek sunumları iyi yapanlardan kopyalansın. Ahır küreğinin üzerinde yemek sunuluyor. Benimkiler kopyalansın, ben izin veriyorum” diye konuştu.  

GASTRONOMİ ENDÜSTRİSİ POLİTİKASINA GEÇMEK LAZIM  

Gastronomi iletişimcisi Gökmen Sözen, dünyadaki en iyi restoranların gastro turizm ile yaşadığına dikkat çekerek, “Dünyadaki en iyi restoranlar bununla yaşıyor. Türkiye geride gözüküyor çünkü eğitim politikamız çok zayıf. Biz bu işe ilkokuldan başlamalıyız. İlkokulda çocuklara bir sayfa tarım dersi lazım, yemek karnıyarık görmesi lazım. Hakkari’deki çocuk sushiyi belki ömrü boyunca görmeyecek ama oraya sushi fotoğrafı koymamız lazım. Tasarım için 3-4 restoranımız var. Türkiye geleneksel modelle gidiyor. Çok iyi kebapçı, balıkçımız var. Çok iyi potansiyel şeflerimiz var. Bizim bu politikayı değiştirmemiz lazım. Teknik ve tasarımı değiştirmemiz lazım. Acilen genç nüfusumuz yurt dışına stajyer olarak çalışmaya yollamamız lazım. Bu çocuklara yatırımcılar bulmamız lazım. Türkiye cafe cenneti biz bu oyunu değiştirmeliyiz.  Gastronomi Endüstirisi Politikası’na geçilmesi lazım” ifadelerini kullandı. 

DHA-Genel - Türkiye-İstanbul / Merkez - DHA

Dinçer, yetiştiricilik balıklarının Tarım ve Orman Bakanlığı ile Avrupa Birliği tarafından sürekli denetlendiğini belirtti.

İlk olarak çipura ile ilgili verileri paylaşan Dinçer, bu türde protein içeriklerinin, doğa ve yetiştiricilik balıklarıyla aynı olduğunu aktardı.

Dinçer, 100 gram doğa ve 100 gram kültür çipurasının enerji oranları kıyaslamasında ise kültür çipurasında enerji oranının 169, doğa çipurasında ise 139 kalori olarak tespit edildiğini belirtti.

Yetiştiricilik ürünü olan çipurada D3, B12, A, B2, B6 ve B3 vitamin değerlerinin de yüksek olduğunu tespit ettiklerini bildiren Dinçer, "100 gram balık etinde yaptığımız hesaplama doğrultusunda doğa çipurasında 0,5 gram, yetiştiricilik çipurasında ise 2,01 gram Omega 3 var." ifadelerini kullandı.

Levrekte de benzer verilerin elde edildiğini anlatan Dinçer, şunları kaydetti:

"Toplam enerji 100 gramda doğa balığında 90 kaloriyken, yetiştiricilikte ise 154 kalori. Burada yetiştiricilik türünün yağlı olmasından kaynaklı bir durum söz konusu. Omega 3'te ise yetiştirilen tür ile doğa türü arasında çok yakın değere sahip. Yağ asidi dağılımında doğada yüzde 29 iken, yetiştiricilikte yüzde 23. 'Yetiştirilen balıkta Omega-3 yoktur.' söylemi doğru bir yaklaşım değil."

- "Atlantik somunun Omega 3 değeri, Türk somonuyla eşit"

Son yıllarda somonun da sofralarda yer aldığına dikkati çeken Dinçer, sözlerine şöyle devam etti:

"Atlantik somonu ve Türk somonu kıyaslandığında da ikisinin protein değerlerinin çok yakın olduğu görülüyor. Bizim Türk somonumuz Atlantik somunun altında kalacak bir balık değil. Tezgahta ikisi yan yana görülüyor. Farklı fiyatlarda görülüyor. Bir balıktaki kalite, fiyatının düşük olmasıyla kıyaslanmaz. Onun taze olması ve besinsel değeriyle kıyaslanır. Ham yağ içeriği birbirine yakın. 100 gramda Atlantik somununda 213 kalori varken, Türk somununda 244 kalori değer olduğunu tespit ettik. Atlantik somunun Omega 3 değeri, Türk somonuyla eşit."

Dinçer, incelenen balık türlerinin hiçbirinde ağır metal tespit etmediklerini de kaydetti.

Söz konusu çalışmada kimyasal kompozisyon değerleri, yağ asit kompozisyon dağılımları Omega 3 ve Omega 6 oranları, vitamin, mineral ve ağır metal içeriklerinin incelendiğini aktaran Dinçer, "Yetiştiricilik yolu ile üretilmiş olan çipura ve levrek türlerinde kimyasal kompozisyon, yağ asit kompozisyonu, mineral ve vitamin değerleri açısından genel anlamda doğa örneklerinden benzer ve yüksek değerler tespit edilmiştir." ifadelerini kullandı.

- Diğer konuşmalar

Ege Su Ürünleri ve Hayvansal Mamuller İhracatçıları Birliği Başkanı Bedri Girit, sektör olarak 90'ın üzerinde ülkeye su ürünleri ihracatı yaptıklarını söyledi.

Su ürünleri sektörünün yılın 10 ayında 1 milyar doların üzerinde ihracat yaptığını bildiren Girit, "Son yıllarda Türk somonu ihracatının da artışıyla çok güzel bir ivme yakaladık. Yılın 10 ayında 117 milyon dolarlık ihracat yapıldı Türk somonunda. Su ürünlerindeki performansın gelecekte de devam edeceğine inanıyoruz. Ürün kalitenizin yanında hizmet kalitenizin de iyi olmasıyla bu başarı geliyor." diye konuştu.

EÜ Su Ürünleri Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Uğur Sunlu ise üniversite ve EİB arasında 4 yıldır uyumlu bir çalışma olduğunu söyledi.

Türkiye'de yıllık balık tüketiminin yaklaşık 6 kilogram olduğunu hatırlatan Sunlu, "Amacımız 6 kilogram tüketimi 24 kilogramlara kadar çıkarmak. Balık tüketiminde istediğimiz rakamların çok uzağındayız. Bazı Uzak Doğu ülkelerinde 70 kiloya kadar çıkıyor. Amacımız su ürünlerini halkımıza doğru şekilde anlatabilmek ve tüketimi artırmak." dedi.

Ali Eren Çiçek, müşterilerinin görüşleri doğrultusunda alabalık tantuni yapma kararı aldıklarını belirterek, "Sürekli alabalıklı tantuni tadını merak ediyorlardı. Bundan ötürü deneyelim dedik. Müşterilerimizin damak tadına sunduk ve beğeni aldık. Zamanla daha çok beğenildikçe menümüze de koymayı düşünüyoruz. Daha önce alabalıklı pizzanın ve alabalıklı lahmacunun patentini almıştık şimdi de alabalıklı tantuninin patentini almak için başvuruda bulunduk" dedi.

Çiçek, kentte ilgi gören lezzeti; kuşbaşı doğrandıktan sonra haşlanan alabalık, toz kırmızıbiber, maydanoz ile elde ettikleri karışımı 10 dakika ateşin üzerine pişirerek hazırladıklarını kaydetti.

DHA-Genel - Türkiye-Malatya / Merkez - Taha AYHAN

Omega-3 yağ asitlerinin oksidasyonuna dair değerlendirmede bulunan İstanbul Medipol Üniversitesi Eczacılık Fakültesi Farmasötik Kimya Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Barkın Berk, "Ambalajlar açılmadan önce ürünlerin içerikleri havayla hiç temas etmediklerinden oksidasyonu sağlayabilecek oksijen ile karşılaşmazlar." dedi.

Doymamış yağ asitleri, uzun karbon zincirlerinden, doymamış çifte bağlardan ve karboksilik asitlerden oluşan oksidasyona açık yapılar olduğunu anlatan Berk, şunları kaydetti:

"Oksidasyonları sonucu koku, tat ve renklerinde değişiklikler gözlemlenir. Balık ve balıktan üretilen gıda takviyeleri, balık yağları içerisinde ALA, DHA ve EPA gibi insan vücudunun normal fizyolojik
işlemlerinin devam etmesi için gerekli omega tipi yağ asitleri içerirler. Yüksek dereceli doymamışlığa sahip bu yağ asitlerinin havayla reaksiyona girmesi sonucu oksidasyon oluşması söz konusudur. Balık yağı, mümkün oldukça hava ile temas ettirilmemeli. Günümüzde ambalajlanma şekline göre balık yağları, oksidasyon reaksiyonuna açık bir üründür. Balık yağı ve Omega 3 içeren gıda ve gıda takviyelerine antioksidan ilave edilse de edilmese de, havasız ortamda hazırlanıp paketlendiği ve kullanım sırasında açılacak porsiyonlara bölündüğü, ışık ve nemden korunduğu, hava geçirmez ambalajlarda saklandığı takdirde oksidasyon süreci durur."

Su Ürünleri Mühendisi Neşe Akçanal Ödün, program sonrası gazetecilere, "Balık yiyorum. Sağlıklı büyüyorum" projesi kapsamında bu eğitimleri verdiklerini söyledi.

Ödün, "Amacımız balıkları, çocuklarımıza tanıtmak ve bu ürünün tüketimini artırmak. Ayrıca balıkların yaşadığı denizleri, suları ve çevreyi temiz tutmanın öneminden bahsediyoruz. Yavru küçük balıkları avlanılmaması gerektiğini de anlatıyoruz. Böylece konu ile ilgili farkındalık oluşturmaya çalışıyoruz." dedi.

Programa, İlçe Tarım ve Orman Müdürü İlknur Kavas ve İlçe Milli Eğitim Müdürü Kemal Çiftçi de katıldı.

5 BESİN GRUBUNA YER VERMEK GEREKİYOR

Kış mevsiminde, Kovid-19 ve diğer enfeksiyonlara karşı bağışıklık sisteminin güçlendirilmesi gerektiğini söyleyen Şahin, “Yeterli ve dengeli beslenmek önemli. Dolayısıyla sağlıklı yemek tabağında bulunan besin gruplarına öncelik vermek gerekir. Bunlar; süt ve süt ürünleri, et, tavuk, balık, kuru baklagiller, sebze ve meyveler, tahıllar ve sert kabuklu yemişler şeklinde sıralanabilir. Dolayısıyla yeterli ve dengeli beslenmemiz açısından bu 5 besin grubuna yer vermemiz gerekiyor” dedi.

A, C VE E VİTAMİNLERİNDEN ZENGİN BESİNLERE YER VERİN

Bağışıklık sistemini güçlendirmek adına A ve C vitaminlerinin, kış mevsiminde en etkili besin kaynakları olduğunu kaydeden Şahin, “A ve C vitamininden zengin sebzelerden özellikle kabak, lahana, karnabahar, maydanoz tüketilebilir. Onun dışında portakal ve mandalina gibi meyvelere günlük beslenmede yer vermek gerekiyor. E vitamini de bağışıklık sistemini güçlendirici özelliğe sahiptir, etkilidir. O nedenle E vitamininden zengin besin kaynakları; yeşil yapraklı sebzeler, kuru baklagiller ve yağlı tohumlara da yine günlük beslenmede yer vermek gerekir. Dolayısıyla gün içerisinde 5 porsiyon sebze-meyve şeklinde beslenmeliyiz. Bunun 3 porsiyonunda sebzeye, kalan 2 porsiyonda ise meyveye yer veriyoruz” diye konuştu.

OMEGA-3 YAĞ ASİTLERİNDEN ZENGİN BALIKLAR TÜKETİN

Omega-3 yağ asitlerinden zengin balık tüketiminin de bağışıklık sistemi için önemli olduğuna dikkat çeken Şahin, “Bağışıklık sisteminiz üzerinde etkili olan n-3 yağ asiti açısından zengin olan hamsi, lüfer, somon, ton balığı, mezgit gibi balıkların tüketimi; haftada 2 kez toplamda 300 gram olarak önerilmektedir. Balıkları yağ oranları fazla olduğu için ızgara, buharda ya da fırında pişirmeyi tercih etmeliyiz. Yağda pişirilen balıkların içeriğinde bulunan faydalı yağ asitleri en aza inmektedir. Yanına eklenecek olan salata veya sebze haşlamayla ‘’sebze+protein’’ birlikteliğini tamamlamış oluruz” önerisinde bulundu.

DHA-Sağlık - Türkiye-İstanbul / Merkez - İSTANBUL (DHA)

Atalay, Marmara'da müsilajın canlılara verdiği zararlara ilişkin önemli açıklamalarda bulunarak, "Midyelerde neredeyse yüzde 30’a yakın ölümler olduğunu fark ettik. Mercanların çok ciddi zararlar gördüğünü fark ettik. Balık yumurtalarında, larvalarda yine ciddi miktarda azalmalar olduğunu da bilimsel çalışmalarda tespit ettik" dedi.

Atalay, sözlerinin devamında kaçak avcılık konusuna değindi: "Marmara'da 2020 yılında 33 bin 814 denetim yapılmış, kaçak avcılık yapan 101 tekneye el konulmuş. Bunlar ya trol veya kaçak midye avcısıdır. Midyede bu yasakların hızla artması ve denetimin artması piyasayı yükseltti. Yine talep var; ama ciddi bir başarı sağlandı"

KAYNAK: Balık Haber Merkezi (Merve Akman)

Küresel sıcaklık artışının uzun vadede gezegende yaratacağı etkilerin bedelinin insan sağlığıyla ödeneceği ve iklim değişikliğine neden olan emisyonların nispeten daha az salındığı düşük gelirli ülkelerin toplumlarının en sert etkileri yaşayacağı öngörülüyor.

Rapora göre, Kovid-19 aşılarına erişimin adil şekilde sağlanamadığı bu dönemde, iklim değişikliğine karşı yürütülen küresel mücadelede de benzer eşitsizlikler görülüyor. Bu kapsamda, insani gelişme endeksi sıralamasında en alt sıralarda yer alan ve emisyonlarda en az sorumluluğu olan ülkeler, iklim değişikliğine uyum planlarının sağlık üzerindeki etkilerinden yararlanmada da en geride kalıyor.

Bu nedenle, Kovid-19 sonrası toparlanma planlarının Paris Anlaşması ile uyumlu olması, küresel sıcaklık artışını 1,5 dereceyle sınırlandırmak için gereken sıfır karbon yatırımlarının yapılması, toplumsal ve sağlık alanındaki eşitsizliklerin azaltılması için siyasi liderlere ve politika yapıcılara çağrıda bulunuluyor.

Birçok ülke iklim değişikliğinin sağlık üzerindeki etkilerine karşı hazırlıksız ve ülkeler yetersiz finansman nedeniyle sağlık ve iklim değişikliği konusunda planlarını uygulayamıyor. Dünyada, iklim değişikliğine uyum paketlerinde sağlık alanına ayrılan fonlar toplam iklim değişikliği uyum fonunun yüzde 0,3'üne karşılık geliyor.

Raporda takip edilen 44 göstergeye göre, iklim değişikliğinin sağlık üzerindeki etkileri "hiç durmadan" artıyor.

Dang humması, chikungunya ve zika salgınlarının patlak verme olasılığı, Avrupa ülkeleri de dahil olmak üzere, insani gelişme endeksi yüksek ülkelerde en hızlı şekilde artıyor.

İnsani gelişme endeksi düşük olan ülkelerin yüksekte kalan ve diğer alanlara kıyasla daha serin bölgelerinde sıtmaya elverişli ortamlar çoğalıyor. Kuzey Avrupa ve ABD'nin kıyı bölgeleri, gastroenterit, ağır yara enfeksiyonları ve sepsis üreten bakterilerin gelişmesine daha elverişli hale geliyor.

Mevcut deniz seviyelerinden beş metreye kadar yükseklikte yaşayan 569,6 milyon insanın sel, şiddetli fırtına, toprak ve su tuzlanmasıyla karşılaşma ve çoğunun bu bölgeleri kalıcı olarak terk etme riski artıyor.

- Kuraklık olaylarının sıklığı, gıda güvensizliği ve yangın riskleri artıyor

Geçen yıl dünya genelindeki kara alanlarının yüzde 19'u yıl boyunca aşırı kuraklıktan etkilenirken, iklim değişikliği kuraklık olaylarının sıklığında, yoğunluğunda ve sürecinde artışa yol açıyor.

Su güvenliği, sanitasyon hizmetleri ve gıda verimliliğini tehdit eden iklim değişikliği nedeniyle orman yangınları ve kirleticilere maruz kalma riski büyüyor.

Aşırı kuraklık ve gıda güvensizliğinden en fazla etkilenen bölgeler arasında Afrika Boynuzu yer alırken, incelenen 136 kıyı ülkesinden 95'inde deniz yüzeyi sıcaklığının yükselmesi bu ülkelerin deniz kaynaklı gıda güvenliğine yönelik tehdit oluşturuyor. Bu gelişmeler dünyada günlük gıda ihtiyacını denizlerden elde eden 3,3 milyar insanı da hızla tehdit ediyor.

İklim değişikliği nedeniyle 65 yaş üzerindeki yetişkinler daha fazla sıcak hava dalgasına maruz kalırken, sıcak hava dalgalarından en çok Çin, Hindistan, Amerika, Japonya ve Endonezya'daki yaşlılar etkileniyor.

Lancet Countdown İcra Direktörü Anthony Costello, rapora ilişkin değerlendirmesinde, iklim değişikliğinin şimdiden insan sağlığına zarar verdiğini belirterek, "Her ülke bir taraftan Kovid-19 kriziyle, bir taraftan da iklim krizinin çeşitli yönleriyle mücadele ediyor. Bu yılki rapor, 134 ülkede orman yangınlarında bir artış yaşandığını gösteriyor. Milyonlarca çiftçi ve inşaat işçisi, çalışamayacak kadar sıcak geçen günler nedeniyle gelir kaybına uğruyor. Kuraklık her zamankinden daha yaygın. Raporda 40'ın üzerinde gösterge var ve bunların çoğu kırmızı alarm veriyor." ifadelerini kullandı,

Ülkelerin salgından toparlanmaya yönelik planlarına iklim değişikliğiyle mücadelenin entegre edilmesi gerektiğinin altını çizen Costello, "Önümüzde bir seçenek var. Kovid-19'dan sonra toparlanma, bizi insan sağlığını iyileştirme ve eşitsizlikleri azaltma yoluna sokan yeşil bir toparlanma olabileceği gibi, mevcut durumun devam ettirildiği ve hepimizi riske atan bir süreç de olabilir." değerlendirmesinde bulundu.

- "Salgından toparlanma planlarındaki her beş doların yalnızca biri emisyon azaltımına harcanıyor"

Raporun başyazarı Maria Romanello ise sağlık ve iklim değişikliği konusundaki ilerlemeyi beş yıldır takip ettiklerini ancak ihtiyaç duyulan değişimi henüz göremediklerini aktardı.

Emisyonların düşürülmesi ve yenilenebilir enerji alanında olumlu yönde çok az ilerleme görüldüğünü aktaran Romanello, şunları kaydetti:

"Bu yıl yoğun sıcak hava dalgaları, ölümcül seller ve orman yangınları birçok insanı mağdur etti. Bütün bunlar, iklim değişikliğine karşı mücadele etmediğimiz her gün, durumun daha da kritik hale geldiğini gösteren dehşet verici uyarılar. Kovid-19 sonrası toparlanma sürecine trilyonlarca dolar harcanıyor ama harcanan her beş doların yalnızca biri sera gazı emisyonlarını azaltmaya gidiyor ve genel olarak olumsuz bir etkinin ortaya çıkması muhtemel. Sağlık krizinden kurtuluyoruz ama sağlığımız pahasına. Salgından kurtulma sürecinde hepimiz için daha sağlıklı bir gelecek yaratmak için hala zamanımız var."

Bu kapsamda Karadeniz Bölgesi'nde en çok tutulan ve tüketilen beş balık seçildi. Üniversitenin laboratuvarında iki yıl süren çalışmanın ardından hamsinin diğer çeşitlere göre, fonksiyonel özelliklerinin iyi olduğu tespit edildi.

Araştırmaya göre, hamsinin omega 3'lerden özellikle EPA yağ asitince zengin, antioksidan özelliğinin yüksek olduğu ve antimikrobiyal özelliğinin bulunduğu ortaya kondu.

Hamside, esansiyel amino asitlerden lisin, lösin ile özellikle çocuklar için esansiyel olan arjinin ve histidinin yüksek olduğu belirlendi.

Ordu Üniversitesi Gıda Mühendisliği Bölümü Dr. Öğretim Üyesi Sümeyye Şahin, Araştırma Görevlisi Dr. Ömer Faruk Çelik ile Araştırma Görevlisi Melike Demirkol'un yaptığı araştırmada dip balık türlerinden mezgidin çok az yağlı, palamudun ise protein değerlerinin yüksek olduğu belirlendi.

Sümeyye Şahin, AA muhabirine, balıkların insan sağlığı için oldukça önemli olduğunu belirterek, içerdiği omega 3’ün kan basıncını dengelediğini, çeşitli kalp hastalıklarından koruduğunu bundan dolayı da kalp dostu olarak bilindiğini ifade etti. Şahin, ancak her balığın omega 3 kaynağı olmadığını, vücudun omega 3 ihtiyacını karşılamak için de hamsi gibi yağlı balıkların tüketilmesi gerektiğinin altını çizdi.

Balıklardaki biyoaktif bileşiklerin bağışıklık için önemine değinen Şahin, bu bileşiklerin beyin için de faydalı, iltihap önleyici ve çeşitli kanser türlerine karşı koruyucu özellikleri olduğunu vurguladı.

"Omega 3" denildiğinde akla ilk balık geldiğini, bunun da balık yağının içinde bulunduğunu aktaran Şahin, "Yaptığımız araştırmada hamsinin oldukça yağlı olduğu ve omega 3’lerden EPA değerinin oldukça yüksek olduğunu bulduk." dedi.

Hamsinin birçok parametre açısından ön plana çıktığını dile getiren Şahin, bu balığın mevsiminde daha çok tüketilmesini önerdi.

Mezgidin proteince ön plana çıktığını, ancak yağsız bir balık olduğundan omega 3 kaynağı olmadığını aktaran Şahin, "Genelde doktorlar omega 3 ve özellikle D vitamini için hastalarına balık tüketmelerini tavsiye ediyor. Ancak her balığın bunu karşılamadığını, yağlı balık tüketimiyle bunların karşılanabileceğini, halk arasında mezgidin yağlı bir balık olarak bilindiğini, yapılan araştırmada ise bunun böyle olmadığını gördük." diye konuştu.

Araştırma Görevlisi Melike Demirkol ise balık tüketiminin insan sağlığı açısından ne kadar önemli olduğunu vurgulamak adına böyle bir çalışma yaptıklarını ifade etti.

Balıkların beden sağlığı ve vücudun dokularının yenilenmesi için faydalı olduğunu belirten Demirkol, yaptıkları araştırmada, hangi balık çeşitlerinde ne gibi besin değerinin fazla ya da az olduğunu çalışmada gördüklerini dile getirdi.

Projenin detaylarına ve bu zamana kadar yaptıkları incelemelerde elde ettikleri bulgulara ilişkin AA muhabirine bilgi veren Prof. Dr. Nuray Erkan, müsilaj ile "Denizden çıkan balık yenir mi?", "Bir hastalık yapıcı etken var mı?" düşüncesiyle halkta bir tedirginlik oluştuğunu belirtti.

Denizdeki balıkta, halkın sağlığını tehdit edecek unsurları mikrobiyal ve kimyasal tehlikeler olarak sıralayan Prof. Dr. Erkan, konuyu bu proje özelinde değil, müsilaj öncesinde de incelediklerini, dolayısıyla bir kıyasın mümkün olduğunu aktardı.

Müsilajın geniş yayılımının, denizdeki su kolonunu oksijensiz bırakarak buradaki canlıların ölümüne sebep olduğunu dile getiren Erkan, şu bilgileri verdi:

"Müsilajın ortaya çıkmasındaki ana etken olan yoğun kirlilikten dolayı bu su içindeki canlılarda kirliliğin birikimi söz konusu. Tüm bunlara biz mikrobiyal ve kimyasal tehlikeler diyoruz. Tehlike risk boyutunda sağlığı tehdit eder bir unsur haline gelmiş mi gelmemiş mi? Bu anlamda projemizde gıda güvenliğinde kriter olan tüm patojenlere bakıyoruz. Karides, midye, hamsi, istavrit, dil balığını Bakanlığın Marmara Denizi'nde avcılığına izin verdiği bölgelerden alarak, bu balıklarda mikrobiyal ve kimyasal limitler aşılmış mı, bunların dışında halk sağlığını tehlikeye sokacak farklı bir şey var mı, 9 ay boyunca inceleyeceğiz."

- "Eskiden 1-2 tür patojen buluyorsak şimdi 3-4 tür patojen buluyoruz"

Balıkçılığın 1 Eylül'de başladığını ve ilk örneklemeleri yaparak birinci ay sonuçlarını aldıklarını belirten Nuray Erkan, şu bilgileri aktardı:

"Özellikle dip balıklarında, stabil yaşayan karides, midye gibi canlılarda geçmişe göre mikrobiyal yük artmış durumda. Ekosistemde birincil üreticiler dediğimiz fitoplanktonların aşırı çoğalması, var olan kirlilikten dolayı bu canlıların strese girmesi sonucu salgıladıkları müsilaj, balık, balık larvası, yumurtası, karides, midye gibi canlıların üzerini kaplayarak hem oksijensiz bıraktı hem yeterince beslenmelerine engel oldu hem de onların hareket serbestliğini engelledi. Bu canlılar o ortamda müsilajın taşıdığı kirliliğe özellikle mikrobiyal kontaminasyona maruz kaldılar. Eskiden 1-2 tür patojen buluyorsak şimdi 3-4 tür patojen buluyoruz.

Peki o zaman biz denizden çıkan balığı yemeyecek miyiz? Özellikle mikrobiyolojik kirlilikte gıda güvenliği ve hijyen daha önem kazanmış oldu. Bizim yemek kültürümüzde Uzakdoğu'daki gibi çiğ tüketim olmadığı için denizden çıkan tüm ürünleri pişirme işlemine tabi tutuyoruz. Doğal olarak iyi bir pişirme işlemi uygulandığında, patojenlerin oluşturacağı risk düşer. Ancak şöyle bir şey var, 1-2 tür patojen varken, 3-4 tür patojen çıkıyorsa, işleme, satış koşullarına da dikkat edilmesi lazım ki var olan ortamda ikincil bulaşma söz konusu olmasın. Temizlik ve hijyen önlemleri alınmadığında bu şekilde kontamine bir balığın hazırlanması ortamda olan diğer gıdaları da kontamine ederek riskin katlanmasına neden olur. Balık ayıklamasını bilmiyorsanız eğer, lütfen iyi hijyen uygulamalarını bilen bir balıkçıya ayıklatın. Eve gelince tekrar temiz suyla balığınızı yıkayın ve tuzlu buzlu sudan geçirin. Ondan sonra da ona en uygun pişirme reçetesi neyse, ona uygun olarak temiz bir ortamda pişirin."

Proje kapsamındaki kimyasal analiz sonuçlarının henüz çıkmadığını ifade eden Erkan, "Fakat burada da beklentimiz çok farklı yönde değil. Marmara Denizi bir günde kirlenmedi, kirlenmeye devam ediyor. Birtakım tehlikeler gıdanın her tipinde vardır. Bu tehlikenin risk boyutuna gelmemesi lazım." dedi.

- "Balık tüketimi 9-10 kilogramdan 5-6 kilograma düştü"

Su ürünlerinin çok değerli bir gıda maddesi olduğunu ancak balık kültürü yeterince oturmadığı için son 10-15 senede kişi başına balık tüketimi 9-10 kilogramken, son dönemde 5-6 kilograma düştüğünü aktaran Prof. Dr. Erkan, "Son 10 yılda hep müsilaj mı görülüyordu? İnsanlar, balık tüketimine karşı ön yargılı olmamalı. Yeryüzünde anne sütüne eş değer tek gıda maddesi su ürünleridir. Vücudumuzun yapamadığı, mutlaka besinler yoluyla dışardan almak zorunda olduğu önemli besin öğelerini önemli oranda içeren tek gıda maddesidir. Balık ve balık ürünleri omega-3, vitamin ve mineraller bakımından çok değerli." diye konuştu.

Midyelerin suyu filtre ederek beslenen stabil canlılar olduğunu ifade eden Erkan, şunları anlattı:

"Suyun içinde herhangi bir mikrobiyolojik veya kimyasal kirlilik varsa, vücuduna hapsediyor. Bu anlamda diğerlerine göre bir tık daha özellikle riskli tüketici grubu için tehlike arz ediyor. Midyeler hasat bittikten sonra depurasyon dediğimiz aşamaya alınıyor. Depurasyon var olan özellikle mikrobiyal kirliliğin temizlenmesi aşamasında oldukça etkili bir işlem. Bu aşama artık daha çok önem kazandı. Karides de aynı şekilde. Dip canlısı olduğu için oradan oraya kaçma özgürlüğüne sahip değil. Doğal olarak o su kolonu içinde dipte var olan müsilaj, var olan tüm kirliliği hatta ölen canlıların çürümüş yapılarını da karides ve dil, mezgit balığı gibi canlılar üzerine taşıdı. İyi bir temizleme ve pişirmeyle birlikte karideste oluşan mikrobiyal anlamdaki tehlikenin sınırlarını aşağı çekmiş oluyoruz."

Prof. Dr. Erkan, suyu filtre ederek beslenen, stabil yaşayan canlıları hamileler, yaşlılar, bağışıklık sistemi zayıf olanlar ve çocuklar gibi yüksek risk grubu tüketicilerin daha az tüketmesi gerektiği uyarısında bulunarak, "Diyoruz ki balığı haftada 2 ya da 3 gün tüketin. Niye? Anne sütüne eş değer bir gıda olduğu için. Suyu filtre ederek beslenen suda olası kirliliği olduğu gibi bünyesine alabilen midye gibi stabil canlılar ise 15 günde bir tüketilmelidir. Alınacak önlem budur." dedi.

- "Hamsi ve istavritte verim biraz düştü"

Hamsi, istavrit gibi dolaşan balıkların müsilajdan biraz daha az etkilendiğini anlatan Prof. Dr. Nuray Erkan, şöyle devam etti:

"Bunlar bizim çok değerli, yağlı balıklarımız. Somona eş değer balıklar çünkü beyin gelişimi, kalp damar hastalıklarının önlenmesinde, bağışıklığın kuvvetlendirilmesinde etkili olan omega-3 yağ asitleri bakımından çok zenginler. Geçmiş veriler ile karşılaştırdığımızda özellikle hamsi ve istavritte et veriminin düştüğünü görüyoruz. Çünkü bu gözle görülür müsilajı salgılayan birincil üretici dediğimiz fitoplanktonlar evsel ve endüstriyel kirlilik nedeniyle o kadar çok çoğaldı ve üzerine bu fitoplankton patlaması oldu ki fitoplanktondan sonra bu balıkları değerli kılan ikincil üretim faktörleri azaldı. Doğal olarak balık yeterince beslenemedi. Bizim için değerli olan besin içerikleri oluşamadı. Özelikle bu değerli pelajik balıkların ergin safhasında besin kaynağı olan ve erken larva döneminde onların temel besin kaynağını oluşturan bu ikincil üretim faktörleri zooplanktonlar müsilajdan olumsuz etkilendi, zincir şeklinde bu son ürün olan hamsiye, istavrite yetersiz büyüme, düşük et verimi, zayıf besin içeriği olarak yansımış görünüyor. Müsilaj olayı başta ticari öneme sahip pelajik balıklar olmak üzere çoğu canlıyı olumsuz etkilenmiştir.

İkinci olumsuz faktör bu balıklarda bir kirlilik var mı? Deniz içinde, tabanında doğal olarak var olan patojenler, müsilajın o yapışkan etkisiyle deniz içinde geniş bir yayılım alanı bulduğu gibi balığın solungaçlarına ve derisine daha yoğun bir şekilde yapışmış durumda. Ne yapıyorsunuz siz bu balığı, solungaçları ayıklıyorsunuz, iç organlarını çıkartıyorsunuz ve yıkayıp, pişiriyorsunuz. Doğal olarak mikrobiyal riskin büyük bir kısmını azaltmış oluyorsunuz."

"Balıklarda kimyasal anlamda kirlilik olabilir mi?", "Marmara Denizi kirleniyor ağır metal tehlikesi söz konusu olabilir mi?" konusunun da geçmişten bugüne var olan bir konu olduğunu ifade eden Prof. Dr. Erkan, sözlerini şöyle tamamladı:

"Ağır metal ciddi bir tehlikedir, sanayi atıklarının kontrolsüzce bırakıldığı akuatik ekosistemden çıkan her gıda maddesi için bu tehlike vardır. Risk boyutuna ne zaman gelir? Ağır metal besin zinciri içinde katlanarak artan bir parametredir. Yaşam ömrü kısa olan hamsi, istavrit gibi balıklar dip balıklarına göre ve yaşam ömrü uzun olan ton balığı gibi balıklara göre daha düşük risk içermektedir. Haftada 2-3 defa hamsi ve istavrit yemekte hiçbir sakınca yokken, dil balığı, mezgit, karides, barbun gibi dip canlılarını ve özellikle doğadan gelen midyenin hassas tüketici grubu olan hamileler, çocuklar, yaşlılar, belli bir bağışıklık sistemi rahatsızlığı olanların iki haftada bir porsiyon tüketimi daha uygundur."

Balığın tazeliğini belirleyen bu hususlar ise şöyledir:

• Deniz kokar
• Rengi parlaktır
• Karın bölgesi şiş değildir
• Gözleri canlıdır
• Solungaçları koyu kırmızıdır
• Dokusu serttir
• Pulları kolay dökülmez

KAYNAK: Balık Haber Merkezi

Daha sonra konuşma yapan İl Tarım ve Orman Müdürü Hamit Aygül, Bursa'nın balıkçılık ve su ürünleri konusunda ülkenin önemli üretim merkezlerinden olduğunu bildirdi.

Balık etinin besleme değeri açısında oldukça yüksek değerlere sahip olduğunu belirten Aygül, şunları kaydetti:

"İnsan vücudunun büyümesi için gerekli mineral maddeleri fazlasıyla içermekte. Sizin ve çocuklarımızın büyümesi için balık etinin tüketimi çok önemli. Bugün buradaki etkinlikte geleceğimizi oluşturan çocuklarımızın doğru beslenmesine katkıda bulunarak daha sağlıklı bir gelecek hedefliyoruz. Amacımız yetişkinlerimizin ve çocuklarımızın haftada 2 defa balık tüketmesini sağlamak. İnşallah bu eğitimden sonra balık tüketiminde daha fazla artışı sağlamış oluruz."

Hasan Gülişan Arseven Kız Anadolu İmam Hatip Lisesi Müdürü Huriye Baltacıoğlu ise böyle bir organizasyonda yer aldıkları için tüm paydaş kurumlara teşekkür etti.

Konuşmaların ardından öğrencilere balık ekmek ikram edildi.

Etkinliğe, Osmangazi İlçe Milli Eğitim Müdürü Gürhan Çokgezer, Gıda ve Yem Merkez Araştırma Enstitüsü Müdürü Yıldıray İstanbullu, Tarım ve Orman İl Müdür Yardımcısı Esra Uzun, Osmangazi Halk Eğitim Merkezi Müdürü Mehmet Köse de katıldı.

Balık sezonunun açılmasıyla birlikte uzmanlar da vatandaşları bilinçli balık tüketimine karşı uyarmaya başladı. İstanbul Gelişim Üniversitesi’nden Gıda Bilimi Uzmanı Dr. Öğr. Üyesi Murat Doğan, gıda güvenliği açısından balık tüketiminde alerji ve zehirlenmenin temel riskler olduğunu belirterek, bunlara neden olabilecek balık türlerini anlattı. Doğan, görülen semptomlar hakkında da bilgi verdi.

BU BALIKLARA DİKKAT

Alerji ya da zehirlenmeye neden olabilecek balıklar hakkında bilgi veren Doğan, “Balıkların neden olabileceği allerjen ve histamin kaynaklı zehirlenmeler var. İkisi de birbirinden farklı. Dünyada temel gıdalar var. Bunlar; yumurta, süt, soya, fıstık, un gibi besinler. Balık da bunlardan bir tanesi. Bin kişiden birinde balık alerjisi olabilir. Bunun nedeni de içerisinde bulunan protein yapıları. Tabi bu durum herkes için sorun olmayabilir ancak dikkat edilmesi gereken nokta, buna benzer bir alerjik durum söz konusuysa hızlı bir şekilde balık tüketimini bırakmak. Tabi bahsettiğimiz protein yapıları her balıkta olmaz. Genellikle hamsi, istavrit, uskumru, kolyoz, gümüş, sardalya, palamut gibi esmer etli balıklarda olur. Dolayısıyla onlara daha çok dikkat etmek gerekir” dedi.

BALIĞI HEMEN TÜKETİN, BEKLETMEYİN

Balıkların zehirlenmeye neden olabileceğini kaydeden Doğan, taze tüketimin önemine dikkat çekti. Doğan, “Balıklarda bulunan bir histamin var. Bizim vücudumuzda da var. Ancak siz eve taze getirdiğiniz balığı 3 gün sonra tüketmek için beklettiğinizde onun bağırsaklarındaki bakteriler, histitini histamine çeviriyor. Bu da vücutta bizim yangı, enflomasyon dediğimizi mide bulantısı, kusma, baş dönmesi gibi problemlere neden oluyor. Bu sorunları yaşamamak için yapılması gereken temel şey, balığı taze tüketmek” diyerek balığı bekletmenin doğru olmadığını vurguladı.

HANGİ SEMPTOMLAR ORTAYA ÇIKIYOR?

Doğan, balığın alerjik semptomlarıyla ilgili şu bilgileri verdi:

“Balığı tükettikten sonra birkaç saat sonra semptomlar ortaya çıkabilir. İnsan vücudunda protein yapısında antikorlar var. Bazı çocuklarda, yetişkinlerde bu tür protein yapılarına karşı bir duyarlılık söz konusu. Bu duyarlılıktan dolayı birkaç saat içerisinde mide bulantısı, kusma gibi semptomlar görülür. Gıda zehirlenmesine benzer ama tam olarak gıda zehirlenmesi denemez. Bunlar alerjik reaksiyonlardır. Kolda, boğazda şişme ya da anafilaksiye kadar ilerleyen durumlar söz konusu olmayabilir ama çok büyük bir reaksiyon söz konusuysa solunum durmasına kadar gidebilir ki binde bir görülen bir durumdur. Ama alerjik reaksiyonu olanların daha dikkatli olması gerekir.”

DHA-Seç - Türkiye-İstanbul / Merkez - Şerife Berna KOCABAŞ - Harun UYANIK / İSTANBUL (DHA)

Salgının etkisinin devam ettiği bu günlerde, okul çağındaki çocuklar için doğru beslenmenin büyük önem taşıdığını belirten Tozan, Omega 3 başta olmak üzere magnezyum, fosfor, demir, gibi minerallerle, B12, A, D ve E vitaminleri bakımından oldukça zengin olan ton balığının, çocukların eğitim döneminde destekleyici rol üstlendiğini kaydetti.

- "Ton balığı IQ seviyesini yükseltiyor"

Düzenli olarak tüketilen ton balığının çocuklarda IQ seviyesinin yükselmesine olumlu katkı sağladığını aktaran Tozan, "Bu gerçek, farklı araştırmalarla da kanıtlanmış durumda. Ton balığının içindeki Omega-3, dopamin ve serotonini dengeliyor ve beyin işlevlerinin düzenlenmesine yardımcı oluyor. Aynı zamanda Omega 3, hafızayı güçlendirici etkiye sahip. Özellikle okul öncesi dönemden itibaren düzenli olarak tüketilen ton balığı, çocukların IQ seviyesinin yükselmesine destek olurken, sosyal ve kişisel becerileri geliştirebilme, kas ve kemik yapısını güçlendirme gibi etkilere sahip bir besin olma özelliği de taşıyor. Omega 3 yağ asitleri sayesinde beyin fonksiyonlarını artıran ton balığı, göz sağlığı ve bağışıklığı güçlendirmede de önemli bir oyuncu." ifadelerini kullandı.

- "Kalp sağlığını koruyor, bağışıklığı artırıyor"

Kalp ve kemik sağlığından cilt sağlığına, hafızadan göz sağlığına kadar yediden yetmişe herkes için mucizevi bir besin olan ton balığının bağışıklık dostu olduğunu dile getiren Tozan, "Dünya Sağlık Örgütü (WHO) tarafından haftada en az iki defa tüketilmesi gereken besinlerin başında gelen ton balığı, özellikle içinde bulunduğumuz pandemi döneminde bağışıklığı koruyucu bir besin olma özelliği taşıyor. Ancak her balığın aynı oranda bağışıklığı güçlendirmede fayda sunmadığını unutmamak lazım. Balık, ancak doğal ortamında yetiştiği zaman tam bir bağışıklık silahı görevi üstlenebiliyor. Çocuklar, eğitim dönemi boyunca uzun saatler sosyal ortam içinde bulunacakları için balık ve ton balığı tüketme alışkanlığının kazandırılması, bağışıklık sisteminin korumasının yanı sıra vücut direncini de artıracaktır. Bu dönemde ebeveynlerin doğru ve sağlıklı beslenmede itici güç olması büyük önem taşıyor." değerlendirmesinde bulundu.

- "Derin denizlerden gelen cıvasız balıkları tercih edin"

Prof. Dr. Tozan, çocukların gelişiminde önemli bir rol üstlenen ton balığını tüketirken, bazı önemli konulara dikkat edilmesi gerektiğini bildirdi.

Ton balığının derin ve açık denizlerden gelmesinin bunların başlıcalarından olduğunu belirten Tozan, şunları kaydetti:

"Hint ve Atlantik Okyanusu’nun tertemiz sularından sofralarımıza gelen katkısız ton balıkları, çiftlik balığı olmadığı gibi, en doğal Omega-3 kaynağı olarak ruh sağlığından bağışıklık ve metabolizmanın güçlenmesine kadar birçok fayda sunuyor. Aynı zamanda bu okyanuslarda yetişen ton balıklarının içeriğinde kesinlikle cıva bulunmuyor. Dünyanın birçok bölgesinde artık 'çocuk obezitesinin' mücadele gerektiren bir mesele haline dönüştüğünü de unutmamak gerekiyor. Bu nedenle, sağlıklı ton balığını güvenilir ve kaliteli markalardan tüketmeye dikkat etmekte fayda var. Akdeniz mucizesi zeytinyağlı kolay açılan ton balığı kullanarak hazırlanan az kalorili mönüler, çocukların aynı zamanda kilo kontrolünde de önemli bir rol üstlenmeyi sürdürüyor."

Medipol Sefaköy Üniversite Hastanesi'nden yapılan açıklamada görüşlerine yer verilen Emiroğlu, mevsim geçişlerinde zayıflayan bağışıklık sistemini güçlendirmenin yollarına ilişkin bilgi verdi.

Emiroğlu, yaz mevsiminden sonbahara geçişle birlikte yorgunluk hissinin arttığına işaret ederek, şunları kaydetti:

"Sonbaharın gelişiyle güneşin etkisini kaybetmesi sonucu metabolizma, ısı değişimlerine maruz kalıyor. Soğuk havayla daha güçlü mücadele edebilmek için metabolizma yavaşlamaya başlar ve bağışıklık sistemini zayıflatır. Mutsuzluk ve depresyon hali de bu dönemde ortaya çıkmaya başlar. Geceleri yeterli ve kaliteli bir uyku, dengeli ve yeterli beslenme, düzenli egzersiz, stresle etkin mücadele, alkol, sigara ve madde bağımlılığından uzak durmak, bu süreçte önemli bir rol oynar.

Hastalıklara karşı zamanında ve uygun aşılama, doğru el yıkama, temizlik ve ağız hijyeni gibi basit önlemler bağışıklık sistemimizin güçlenerek hastalıklara karşı dirençli hale getirilmesine yardımcı olur. Bu dönemde dengeli ve yeterli beslenmeyle de olumsuz etkilerin üstesinden gelinebilir. Mevsim geçişlerinde bağışıklık sistemini güçlü tutmak için protein, kalsiyum açısından zengin gıdalar tüketin. Depresyona, duygu durum bozukluklarına, hafıza kaybına karşı B12 vitamini içeren besinleri de sofranızdan eksik etmeyin."

- "Yetişkin bireylerin diyetine, günde 2-3 su bardağı kadar süt ve süt ürünleri mutlaka eklenmeli"

Uzman Dr. Cuma Emiroğlu, B12 vitamini eksikliğinin sinir sistemine olumsuz etkileri bulunduğunu, bu eksikliğin depresyona, duygu durum bozukluklarına, hafıza kaybına ve öğrenmede güçlüğe sebep olabildiğini, karamsar ve mutsuz ruh hali yarattığını aktardı.

Emiroğlu, "Karamsar ruh halinden kurtulmak, mutlu olmak bağışıklığımızı güçlendirir. Kalsiyum; vücudun su dengesini sağlar, ödemi azaltır, bağışıklık sistemini kuvvetlendirir. Süt ve süt ürünleri değerli bir protein kaynağı olmanın dışında kalsiyum içeriği sayesinde de bağışıklık sistemine olumlu katkı sağlar. Bu çerçevede süt, soya sütü, yoğurt, kefir, peynir, yumurta, et, tavuk ve balık gibi kalsiyum ve protein içeren gıdalar tüketilmeli. Yetişkin bireylerin diyetine, günde 2-3 su bardağı kadar süt ve süt ürünleri mutlaka eklenmeli." ifadelerini kullandı.

- "Yumurta ve cevizi sofranızdan eksik etmeyin"

C vitamini ve antioksidan içeren gıdaların iyi bir bağışıklık sistemi düzenleyicileri olduğunu hatırlatan Emiroğlu, devamla şunları kaydetti:

"Kuşburnu, brokoli, portakal, limon, mandalina, kivi, soğan, tere, roka, kırmızı biber C vitamini deposudur. Deniz ürünleri, mantar, susam, tam tahıllar, sarımsak, soğan ve yumurta, selenyum açısından zengin içeriğe sahip. Zararlı mikroorganizmalara karşı bağışıklık sisteminin önemli yardımcılarıdır ve bunlara beslenmede mutlaka yer verilmeli.

Selenyum, aynı zamanda depresyonla mücadelede de etkin minerallerdendir. Bunların yanında ana ve ara öğünlerimizde hindi, kabak çekirdeği, kuru baklagiller, deniz ürünleri, badem, ceviz, fıstık gibi çinkodan zengin gıdalara da yer vermeliyiz. Çinkonun bağışıklık sisteminin temel mekanizmalarında ve serbest radikallerin verdiği hasarı önlemede etkin bir rolü var. Yumurta ve cevizi sofranızdan eksik etmeyin."

- "Yazın bittiği bu aylarda D vitamini eksikliği açısından uyanık olmakta fayda var"

Uzman Dr. Cuma Emiroğlu, Omega 3 açısından zengin besinlerin sofralardan eksik edilmemesi tavsiyesinde bulundu.

Balık, semizotu, avokado ve keten tohumunun, bağışıklığı destekleyici ve düzenleyici özelliğinden dolayı tüketimine önem verilmesi gerektiğini belirten Emiroğlu, "D vitamini eksikliği, bağışıklık sistemimizi zayıflatarak hastalıklara davetiye çıkardığından yazın bittiği bu aylarda D vitamini eksikliği açısından uyanık olmakta fayda var. En iyi kaynak güneş olmakla birlikte yumurta, süt, somon gibi gıdalar da D vitamini açısından zengin gıdalardır. Bütün bu beslenme önerileri ile birlikte asla akıldan çıkarılmaması gereken yaşam tarzı özelliği de sürekli ve bol su içmenin, düzenli ve yeterli uykunun bağışıklık sistemimizin en büyük yardımcıları olduğunu unutmamak gerekir." değerlendirmesinde bulundu.